پيش‌بيني راهبردهاي مقابله با تنيدگي دانشجويان بر اساس ويژگي‌هاي شخصيت و هدف‌گرايي آن‌ها

منیژه احیاءکننده, فریده یوسفی

چکیده


هدف: هدف پژوهش تعيين ميزان قدرت ويژگي‌هاي شخصيت و هدف‌گرايي در پيش‌بيني راهبردهاي مقابله با تنيدگي دانشجويان بود. روش: روش پژوهش همبستگي و جامعه آماري 4458 دانشجوي کارشناسي دانشگاه آزاد اسلامي بهبهان در سال 95-1394 بود. مطابق با ملاک کلاين (2011) حجم نمونه تقريباً 5/3 برابر تعداد گويه‌هاي ابزارها، 540 نفر تعيين و به‌روش نمونه‌گيري تصادفي خوشه‌اي چندمرحله‌اي از ميان سه رشته‌ تجربي، انساني و رياضي و از هر رشته، سه کلاس انتخاب و  نسخه کوتاه پنج عامل بزرگ شخصيت گلدبرگ (1999؛ خرمايي و فرماني 1393)، پرسشنامه­ اهداف پيشرفت اليوت و مک‌گريگور (2001) و شيوه مقابله با موقعيت‌هاي تنيدگي‌زا اندلر و پارکر (1990) توسط آن­ها تکميل شد. پس از حذف 11 پرسشنامه‌ ناقص و 6 داده‌ پرت، داده‌هاي 523 آزمودني تحليل گرديد. يافته‌ها: نتايج نشان داد روان‌نژندخويي به­شکل منفي (15/0-b=، 0001/0P=)، و گشودگي به تجربه (13/0b=، 001/0P=)، وظيفه‌گرايي (23/0b=، 0001/0P=) و عملکردگرايي (13/0b=، 017/0P=) به­شکل مثبت قادر به پيش‌بيني راهبرد مقابله مسأله‌مدارند؛ و روان‌نژندخويي (48/0b=، 0001/0P=) و تبحرگريزي (12/0b=، 020/0P=) به­شکل مثبت، و توافق‌پذيري (12/0- b=، 001/0P=) و وظيفه‌گرايي (11/0- b=، 006/0P=) به­شکل منفي قادر به پيش‌بيني راهبرد مقابله هيجان‌مدارند. راهبرد مقابله اجتنابي نيز از طريق روان‌نژندخويي (11/0-b=، 016/0P=) به­شکل منفي، و از طريق برون‌گرايي (20/0b=، 0001/0P=) و عملکردگرايي (18/0b=، 001/0P=) به­شکل مثبت قابل پيش‌بيني بود. نتيجه‌گيري: توجه به پرورش ويژگي‌هاي شخصيتي نظير گشودگي به تجربه و وظيفه‌گرايي و نیز ترغیب دانشجویان به جهت‌گیری عملکردگرایی براي کمک به آنها در انتخاب راهبردهاي مقابله مسأله‌مدار براي مديريت مناسب تنيدگي و دستیابی آن­ها به اهداف پیشرفت از اهميت ويژه‌اي برخوردار است.


واژگان کلیدی


تنيدگي، راهبردها، شخصيت، مقابله، وظيفه‌گرايي، هدف‌گرايي

تمام متن:

PDF

منابع و مآخذ مقاله


خرمائي، فرهاد.، و فرماني، اعظم. (1393). بررسي شاخص‌هاي روان‌سنجي فرم کوتاه پرسشنامه پنج عاملي بزرگ شخصيت. فصلنامه روش‌ها و مدل‌هاي روان‌شناختي، 4(4 پياپي 16): 39-29.

درتاج، فريبرز. (1392). رابطه ارزش تکليف و اضطراب امتحان: بررسي نقش واسطه‌اي جهت‌گيري هدفي. فصلنامه روان‌شناسي تربيتي، 9(3):113-97.

درخشان، اعظم.، کربلايي محمدميگوني، احمد.، و صيرفي، محمدرضا. (1395). مقايسه افسردگي، اضطراب، نشخوار فکري، سرکوب فکر و سبک‌هاي مقابله‌اي در همسران بيماران دچار اسکيزوفرني و افراد عادي. فصلنامه روان‌شناسي کاربردي، 10(3 پياپي 39): 386-367.

زاده‌محمدي، علي.، احمدآبادي، زهره.، و ملکي، قيصر. (1390). رابطه عوامل شخصيت با گرايش به خشونت: نقش ميانجي‌گر پايگاه‌هاي هويت. فصلنامه روان‌شناسي کاربردي، 5(1 پياپي 17): 40-24.

شيخ‌الاسلامي، راضيه.، و احمدي، ساره. (1390). پيش‌بيني راهبردهاي مقابله‌اي تحصيلي بر اساس باورهاي خودکارامدي و جهت‌گيري هدف دانشجويان دانشگاه شيراز. پژوهش در برنامه‌ريزي درسي، 8 (2 پياپي 30): 24-15.

کاکابرايي، کيوان.، مرادي، علي‌رضا.، افروز، غلام‌علي.، هومن، حيدرعلي.، و شکري، اميد. (1390). روايي عاملي و تغييرناپذيري اندازه‌گيري نسخه کوتاه فهرست مقابله با موقعيت‌هاي تنيدگي‌زا در والدين کودکان عادي و استثنايي. فصلنامه روان‌شناسي کاربردي، 5(4 پياپي 20): 90-74.

مرادي، مرتضي.، علي‌زاده، محسن.، بارانيان، سحر.، و زغيبي ‌قناد، سيمين. (1395). پنج عامل بزرگ شخصيت و بهزيستي روان‌شناختي: نقس واسطه‌اي حرمت خود. فصلنامه روان‌شناسي تحولي: روان‌شناسان ايراني، 13(1 پیاپی 49): 93-79.

نادي‌راوندي، مريم.، صديقي‌‌ارفعي، فريبرز.، و بربري، مرضيه. (1394). رابطه ويژگي‌هاي شخصيتي و راهبردهاي مقابله با ميزان استرس درک‌شده در پرستاران. مرکز تحقيقات مراقبت‌هاي پرستاري دانشگاه علوم پزشکي ايران (نشريه پرستاري ايران)، 28(3): 22-11.

Afshar, H., Roohafza, H, R., Hassanzadeh Keshteli, A., Mazaheri, M., Feizi. A., & Adibi, P. (2015). The association of personality traits and coping styles according to stress level. International Journal of Research in Medical Sciences, 20(1): 353-358.

Bencsik, A., Mackova, R., & Heviesi, E. (2016). The relation between motivation and personality types. International Business Management, 10(3): 183-193.

Bipp, T., Steinmayr, R., & Spinath, B. (2008). Personality and achievement motivation: Relationship among Big Five domain and facet scales, achievement goals, and intelligence. Personality and Individual Differences, 44(7): 1454-1464.

Brock, L., Nishida, T, Chiang, S., Grimm, K., & Rimm-Kaufman, S. (2008). Children’s perceptions of the classroom environment and social and academic performance. Journal of School Psychology, 46(2): 129-149.

Carver, C. S., & Connor-Smith, J. (2010). Personality and coping. Annual Review of Psychology, 61(1): 679–704.

Chai, M. S., & Low, C. S. (2015). Personality, coping and stress among university students. American Journal of Applied Psychology, 4(1-3): 33-38.

Elliot, A. J., & McGregor, H. A. (2001). A 2 × 2 achievement goal framework. Journal of Personality and Social Psychology, 20(4): 501- 519.

Endler, N. S., & Parker, J. D. A. (1990). Multidimensional assessment of coping: A critical evaluation. Journal of Personality and Social Psychology, 14(2): 844-854.

Folkman, S. (2013). Stress: Appraisal and coping (pp. 1913-1915). Springer: New York.

Goldberg, L. R. (1999). A broad-bandwidth, public-domain, personality inventory measuring the lower-level facets of several five-factor models. In I. Mervielde, I. Deary, F. De Fruyt, & F. Ostendorf (Eds.), Personality psychology in Europe (7(1): 1-28). Tilburg, the Netherlands: Tilburg University Press.

Johnson, M. L., & Nussbaum, E. M. (2012). Achievement goals and coping strategies: Identifying the traditional/nontraditional students who use them. Journal of College Student Development, 53(1): 41–54.

Karimzade, A., & Besharat, M. A. (2011). An investigation of the relationship between personality dimensions and stress coping styles. In Procedia-Social and Behavioral Sciences, 30(1): 797-802.

Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (3rd. Ed.). New York: Guilfrod Press.

Korn, R. M., & Elliot, A. J. (2016). The 2 × 2 standpoints model of achievement goals. Frontiers in Psychology, 7(1): 1–12.

Leandro, P. G., & Castillo, M. D. (2010). Coping with stress and its relationship with personality dimensions, anxiety, and depression. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 5(2): 1562–1573.

Lubker, J. R., & Etzel, E. F. (2007). College adjustment experiences of first-year students: disengaged athletes, nonathletes, and current varsity athletes. Journal of Student Affairs Research and Practice, 44(3): 37–41.

Marzooghi, R., Sheikholeslami, R. & Shamshiri, B. (2009). Comparing achievement goal orientations of Iranian gifted and nongifted school children. Journal of Applied sciences, 9(1): 1990-1993.

McCrae, R. R., & Costa, P. T. (2008). Empirical and theoretical status of the five-factor model of personality traits. The SAGE handbook of personality theory and assessment, 1, 273-294.

Schunk, D. H., Pintrich, P. R., & Meece, J., L. (2008). Motivation in education (3rd Ed.). New York: Upper Saddle.

Shaheen, A., Ali, U., & Kumar, H. (2015). Extraversion personality traits and social support as determinants of coping responses among individuals with HIV/AIDs. Journal of Psychology and Clinical Psychiatry, 4(2): 1-5.

Tabachnick, B., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th. Ed.). Pearson Education: USA.

Takagishi, Y., Sakata, M., & Kitamura, T. (2014). Factor structure of the coping inventory for stressful situations (CISS) in Japanese Workers. Psychology, 5(14): 1620.

Visser, M. M., Heijenbrok-Kal, M. H., van’t Spijker, A., Lannoo, E., Busschbach, J. J. V., & Ribbers, G. M. (2016). Problem-solving therapy during outpatient stroke rehabilitation improves coping and health-related quality of life. Stroke, 47(1):135-142.

Wan Sulaiman, W. S., Abdul Kadir, N. B., Wati Halim, F., Omar, F. & Abdul Latiff, R. (2013). Structural relations between personality traits, coping strategy, social support and well-being among adolescents. Pertanika Journal of Social Sciences and Humanities, 21(1): 121-134.


ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.