اثربخشی آموزش هوش اخلاقی به‌شیوه قصه‌گویی بر بهبود حالت‌های خُلقی و رفتارهای یادگیری دانش‌آموزان دختر دوره ابتدایی

یاسر رضاپور میرصالح, سمیه شاهدی

چکیده


هدف: هدف پژوهش تعیین میزان اثربخشی آموزش هوش اخلاقی به‌شیوه قصه‌گویی بر حالت‌های خُلقی و رفتارهای یادگیری دانش‌آموزان دختر پایه دوم ابتدایی بود. روش: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با گروه گواه و طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری و جامعه آماری کلیه دانش‌آموزان دختر پایه دوم ابتدایی شهرستان اردکان در سال تحصیلی 1395-1394به­تعداد 670 نفر بود. از میان آن­ها 32 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس از سه مدرسه ابتدایی پانزده خرداد، مادر و وکیلی انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شد. گروه آزمایش در 12 جلسه 90 دقیقه‌ای در هفته­ دو ­بار تحت آموزش برنامه هوش اخلاقی بوربا (2005) و فرانک (2014) قرار گرفتند. داده‌ها با استفاده از نسخه معلم پرسشنامه‌های خُلق و خوی اجتماعی بأس و پلومین (1984) و رفتارهای یادگیری مک‌درموت، گرین، فرانسیس و استات (1999) جمع‌آوری و با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد همه ابعاد حالت‌های خُلقی دانش‌آموزان گروه آزمایش شامل بعد هیجانی (677/6=F، 005/0=P)، فعالیت (074/19=F، 001/0=P)، اجتماع‌پذیری (517/3=F، 046/0=P) و کم‌رویی (643/5=F، 009/0=P) و رفتارهای یادگیری آن‌ها (759/3=F، 041/0=P) بعد از اجرای آزمایش به‌طور معنی‌داری بهتر از دانش‌آموزان گروه گواه شده و این بهبود در مرحله پیگیری نیز پایدار مانده است. نتیجه‌گیری: آموزش هوش اخلاقی با ارتقاء روابط بین فردی، اجتماع­پذیری و فعالیت دانش‌آموزان، موجب بهبود در حالت‌های خُلقی و رفتارهای یادگیری آن‌ها می‌شود.


واژگان کلیدی


اجتماع‌پذیری، خُلق، قصه‌گویی، هوش اخلاقی، یادگیری

تمام متن:

PDF

منابع و مآخذ مقاله


اویسی، الناز.، و فرزانیان، هانیه. (1393). بررسی تأثیر هوش اخلاقی بر رفتارهای شهروندی سازمانی. سومین همایش ملی سالیانه علوم مدیریت نوین، انجمن علمی و حرفه‌ای مدیران و حسابداران گلستان. با همکاری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علی‌آباد کتول، گرگان، ایران، 128-119.

حق‌رنجبر، فرح.، کاکاوند، علی‌رضا.، و دانش، عصمت. (1390). مقایسه خودکارامدی، اختلال هیجانی و تنهایی در دانش‌آموزان دچار ناتوانی یادگیری و عادی. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 5(4 پیاپی 20): 58-42.

درتاج، فریبرز.، مصائبی، اسداالله.، و اسدزاده، حسن. (1388) تأثیر آموزش مدیریت خشم بر پرخاشگری و سازگاری اجتماعی دانش‌آموزان پسر 15-12 ساله. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 3(4 پیاپی 12): 72-62.

صنعت‌نگار، سارا.، حسن‌آبادی، حسین.، و اصغری نکاح، سیدمحسن. (1391). اثربخشی قصه درمانی گروهی بر کاهش ناامیدی و تنهایی کودکان دختر مراکز شبه‌خانواده. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 6(4 پیاپی 24): 23-7.

کاپلان، هرولد.، سادوک، بنجامین جیمز.، و سادوک، ویرجینیا. (1392). دست‌نامه روان‌پزشکی بالینی. ترجمه: محسن ارجمند.، فرزین رضاعی.، و نادیا فغانی. تهران: انتشارات ارجمند. (تاریخ انتشار اثر به‌زبان اصلی، 2010).

یاسمی‌نژاد، پریسا. (1393). تأثیر آموزش هوش‌ اخلاقی بر مسئولیت‌پذیری، هم‌دلی هیجانی، اخلاق تحصیلی و بخشودگی بین فردی دانش‌آموزان دختر پایه سوم مقطع متوسطه. رساله دکتری. رشته روان‌شناسی تربیتی. دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز.

Bao, Z., Zhang, W., Lai, X., Sun, W., & Wang, Y. (2015). Parental attachment and Chinese adolescents' delinquency: The mediating role of moral disengagement. Journal of Adolescence, 11(4): 37-47.

Borba, M. (2005). The step-by-step plan to building moral intelligence. Nurturing kid’s heart & souls. National Educator Award, National council of Self-esteem: Jossey-Bass. Pp. 108-154.

Buss, A. H., & Plomin, R. (1984). Temperament: Early developing personality traits. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum.

Canivez, G. L., Willenborg, E., & Kearney, A. (2006). Replication of the learning behaviors scale factor structure with an independent sample. Journal of Psychoeducational Assessment, 24(2): 97-111.

Casey, B., Erkut, S., Ceder, I., & Young, J. M. (2008). Use of a storytelling context to improve girls' and boys' geometry skills in kindergarten. Journal of Applied Developmental Psychology, 29(1): 29-48.

Clarken, R. H. (2009). Moral intelligence in the schools. School of education. Northern Michigan University. Online submission at: files.eric.ed.gov/full text/ED508485.pdf.

Cooper, M., & Schwartz, R. (2007). Moral judgment and student discipline: What are institutions teaching? What are students learning? Journal of College Student Development, 48(5): 595-607.

DePauw, S. S., & Mervielde, I. (2010). Temperament, personality and developmental psychopathology: A review based on the conceptual dimensions underlying childhood traits. Child Psychiatry & Human Development, 41(3): 313-329.

Eskine, K. J., Novreske, A., & Richards, M. (2013). Moral contagion effects in everyday interpersonal encounters. Journal of Experimental Social Psychology, 49(5): 947-950.

Frank, A. W. (2014). Narrative ethics as dialogical story‐telling. Hastings Center Report, 44(1):16-20.

Gasman, I., Purper-Ouakil, D., Michel, G., Mouren-Simeoni, M. C., Bouvard, M., Perez-Diaz, F., & Jouvent, R. (2002). Cross-cultural assessment of childhood temperament. European Child & Adolescent Psychiatry, 11(3): 101-107.

Gini, G., Pozzoli, T., & Hymel, S. (2014). Moral disengagement among children and youth: A meta‐analytic review of links to aggressive behavior. Aggressive behavior, 40(1): 56-68.

Hardy, S. A., Francis, S. W., Zamboanga, B. L., Kim, S. Y., Anderson, S. G., & Forthun, L. F. (2013). The roles of identity formation and moral identity in college student mental health, health‐risk behaviors, and psychological well‐being. Journal of Clinical Psychology, 69(4): 364-382.

Hendawi, M. (2013). Temperament, school adjustment, and academic achievement: Existing research and future directions. Educational Review, 65(2): 177-205.

Holder, M. D., & Klassen, A. (2010). Temperament and happiness in children. Journal of Happiness Studies, 11(4): 419-439.

Hunter, C., & Eder, D. (2010). The role of storytelling in understanding children's moral/ethic decision-making. Multicultural Perspectives, 12(4): 223-228.

Jaffee, S., & Hyde, J. S. (2000). Gender differences in moral orientation: a meta-analysis. Psychological Bulletin, 126(5): 703-726.

Lee, S. A., Rice, K., Callan, S. M., Brame, B. M., & Lee, C. A. (2015). Temperament and depressive symptoms in at-risk children: aggression and learning problems as mediating factors. Personality and Individual Differences, 87(1): 35-38.

Liu, M., Horton, L., Olmanson, J., & Toprac, P. (2011). A study of learning and motivation in a new media enriched environment for middle school science. Educational Technology Research and Development, 59(2): 249-265.

Mackrell, S. V., Sheikh, H. I., Kotelnikova, Y., Kryski, K. R., Jordan, P. L., Singh, S. M., & Hayden, E. P. (2014). Child temperament and parental depression predict cortisol reactivity to stress in middle childhood. Journal of Abnormal Psychology, 123(1): 106-116.

McDermott, P. A., Leigh, N. M., & Perry, M. A. (2002). Development and validation of the preschool learning behaviors scale. Psychology in the Schools, 39(4): 353-365.

McDermott, P.A., Green, L.F., Francis, J.M., & Stott, D.H. (1999). Learning Behaviors Scale. Philadelphia: Edumetric and clinical science.

Mullola, S., Jokela, M., Ravaja, N., Lipsanen, J., Hintsanen, M., Alatupa, S., & Keltikangas-Järvinen, L. (2011). Associations of student temperament and educational competence with academic achievement: The role of teacher age and teacher and student gender. Teaching and Teacher Education, 27(5): 942-951.

Pantić, N., & Wubbels, T. (2012). Teachers’ moral values and their interpersonal relationships with students and cultural competence. Teaching and Teacher Education, 28(3): 451-460.

Roorda, D. L., Koomen, H. M., Spilt, J. L., & Oort, F. J. (2011). The influence of affective teacher–student relationships on students’ school engagement and achievement: A meta-analytic approach. Review of educational research, 81(4): 493-529.

Rothbart, M. K. (2007). Temperament, development, and personality. Current directions in psychological science, 16(4): 207-212.

Salley, B., Miller, A., & Bell, M. A. (2013). Associations between temperament and social responsiveness in young children. Infant and Child Development, 22(3): 270-288.

Sawyer, C. B., & Willis, J. M. (2011). Introducing digital storytelling to influence the behavior of children and adolescents. Journal of Creativity in Mental Health, 6(4): 274-283.

Sengsavang, S., & Krettenauer, T. (2015). Children's moral self-concept: The role of aggression and parent–child relationships. Merrill-Palmer Quarterly, 61(2): 213-235.

Squires, K. E., Lugo‐Neris, M. J., Peña, E. D., Bedore, L. M., Bohman, T. M., & Gillam, R. B. (2014). Story retelling by bilingual children with language impairments and typically developing controls. International Journal of Language & Communication Disorders, 49(1): 60-74.

Thompson, S. F., Zalewski, M., & Lengua, L. J. (2014). Appraisal and coping styles account for the effects of temperament on pre‐adolescent adjustment. Australian Journal of Psychology, 66(2): 122-129.

Worrell, F. C., & Schaefer, B. A. (2004). Reliability and validity of learning behaviors scale (LBS) scores with academically talented students: A comparative perspective. Gifted Child Quarterly, 48(4): 287-308.


ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.