palette
الگوی ساختاری سبک‌های والدگری، طرحواره‌های ناسازگار اولیه و خودشیفتگی نوجوانان
عطیه سادات ضابطی, صدیقه جعفری

چکیده

هدف: هدف پژوهش تعیین الگوی ساختاری سبک‌های والدگری، طرحواره‌های ناسازگار اولیه و خودشیفتگی در نوجوانان پسر بود. روش: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری تمام نوجوانان پسر ۱۳ تا ۱۸ سال منطقه ۱۶ شهر تهران در فصل پاییز و زمستان سال ۱۳۹۵ به‌تعداد ۱۶۷۴۵۹ نفر بود که از میان آن‌ها به‌روش نمونه‌برداری هدف‌مند از فرهنگ‌سرای بهمن، مجتمع فرهنگی هنری فجر و مجتمع ورزشی بهمن تعداد300 نوجوان به‌همراه مادران‌شان به پیشنهاد گاداگنولی و ولیسر (1998) در پژوهش­های الگویابی انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه سبک‌های والدگری بامریند (1991) بود که توسط مادران و نسخه کوتاه پرسشنامه طرحواره یانگ، 1988 و صفت‌های شخصیت خودشیفته آمز، رز و اندرسون (2006) بود که توسط نوجوانان تکمیل شد. پس از کنار گذاشتن ۵ پرسشنامه مخدوش و داده­های پرت ۵ شرکت‌کننده، داده‌ها با استفاده از روش الگویابی معادله‌ها تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد طرحواره‌های ناسازگار اولیه رابطه بین سبک‌های والدگری مقتدرانه و صفت‌های شخصیت خودشیفته را به‌صورت منفی (۳۱۹/0-=β، ۰۰1/0=P) و رابطه بین سبک‌های والدگری مستبدانه و صفت‌های شخصیت خودشیفته را به‌صورت مثبت (۱۵۳/0=β، 0۲/0=P) میانجی‌گری می‌کند. نتیجه‌گیری: نظام تربیتی خانواده و یا به تعبیر دیگر شیوه‌های فرزندپروریوالدین، یکی از عوامل مهم در شکل‌گیری شخصیت فرد و شکل‌گیری سازه‌های شناختی از جمله طرحواره‌های ناسازگار اولیه او است. بر اساس این نتایج اهمیت و ضرورت آموزش فرزندپروری مثبت به والدین به‌ویژه مادران و به‌ویژه در سنین کودکی فرزندان‌شان بیش از پیش برجسته می­شود.

واژگان کلیدی
پسر، خودشیفتگی، سبک‌های والدگری، طرحواره، نوجوان

منابع و مآخذ مقاله

انجمن روان‌پزشکی آمریکا. (1393). راهنمای تشخیصی و آماری اختلال‌های روانی (ویراست پنجم). ترجمه یحیی سیدمحمدی. تهران: نشر روان. (تاریخ انتشار به‌زبان اصلی، 2013).

باچر، جیمز.، مینکا، سوزان.، و هولی، جیل. (1394). آسیب‌شناسی روانی. ترجمه یحیی سیدمحمدی. تهران: نشر ارسباران. (تاریخ انتشار به‌زبان اصلی، 2014).

پورحیدری، سپیده.، بساک‌نژاد، سودابه.، داودی، ایران.، و مهرابی‌زاده هنرمند، مهناز. (۱۳۹۶). اثربخشی فرزندپروری مثبت و ذهن‌آگاهی بر رابطه مادر-فرزند سالم و رابطه همشیران در خانواده‌های دارای کودک دچار کاستی توجه/فزون‌کنشی. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، ۱۱(۱ پیاپی ۴۱): ۲۶-۷.

توزنده‌جانی، حسن.، توکلی‌زاده، جهان‌شیر.، و لگزیان، زهرا. (۱۳۹۰). اثربخشی شیوه‌های فرزندپروری بر خودکارامدی و سلامت روان دانشجویان علوم انسانی دانشگاه پیام نور و آزاد نیشابور. نشریه افق دانش، ۱۷(2 پیاپی 52): ۶۴-۵۶.

دانش، عصمت.، سلیمی‌نیا، نرگس.، حق‌رنجبر، فرخ.، نادری، فریده.، و عمویی، خدیجه. (۱۳۹۶). الگوی ساختاری تحول روانی-اجتماعی فرزندان در ارتباط با هوش معنوی و شیوه‌های فرزندپروری مادران آن‌ها. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، ۱۱(۱ پیاپی ۴۱): ۶۵-۴۷.

دانش، عصمت.، نیکومنش، نرسانگا.، سلیمی‌نیا، نرگس.، سابقی، لیلا.، و شمشیری، مینا. (1393). رابطه صفات شخصیتی مادران با کمال‌گرایی دختران نوجوان آن‌ها. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 8(4 پیاپی 32): 78-63.

رستمی‌نژاد، محمدعلی.، و شوکتی، احمدرضا. (۱۳۹۵). پیش‌بینی عضویت در شبکه‌های مجازی و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان بر اساس سبک‌های فرزندپروری و سازگاری. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، ۱۰(۲ پیاپی ۳۸): ۲۰۸-۱۹۳.

قدسی، احمد.، صریحی، نفیسه.، و آقایوسفی، علی‌رضا. (1393). رابطه انگیزه پیشرفت با طرحواره‌های ناسازگار اولیه و جو عاطفی خانواده. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 8(4 پیاپی 32): 131-111.

کمالی ایگلی، سمیه.، و ابوالمعالی الحسینی، خدیجه. (۱۳۹۵). تبیین راهبردهای تنظیم شناختی هیجان بر اساس فرایندهای ارتباطی خانواده و کمال‌گرایی در نوجوانان دختر. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، ۱۰(۳ پیاپی 3۹): ۳۱۰-۲۹۱.

محمدزاده. علی. (1388). اعتبارسنجي پرسشنامه شخصيت خودشيفته در جامعه ايراني. مجله اصول بهداشت رواني، 11(4): 281-274.

نظری، فاطمه.، کاکاوند، علی‌رضا.، و مشهدی فراهانی، ملکه. (۱۳۹۴). رابطه طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه با شیوه‌های فرزندپروری مادران و اختلال‌های بیرونی‌شده فرزندان‌شان. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، ۹(۲ پیاپی ۳۴): ۱۳۵-۱۱۵.

یانگ، جفری.، کلوسکو، ژانت.، و ویشار، ماری جوری. (1389). طرحواره درمانی. ترجمه حسن حمیدپور و زهرا اندوز. تهران: نشر ارجمند. (تاریخ انتشار به‌زبان اصلی، 2003).

Ames, D. R., Rose, P., & Anderson, C. P. (2006). The NPI-16 as a short measure of narcissism. Journal of Research in Personality, 40(4):440-50.

Barnett, M. D., & Sharp, K. J. (2017). Narcissism, gender, and evolutionary theory: The role of private and public self-absorption. Personality and Individual Differences, 26(4): 326-332.

Baumrind, D. (1991). The influence of parenting style on adolescent competence and substance use. Journal of Early Adolescence, 11(1): 56-95.

Brummelman, E., Thomaes, S., Nelemans, S. A., Orobio de Castro, B., Overbeek, G., & Bushman, B. J. (2015). Origins of narcissism in children. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 112(12): 3659-3662.

Buri, J. R., Louisell, P. A., Misukanis, T. M., & Muller, R. A. (1988). Effects of parental authoritarianism and authoritativeness on self-esteem. Personality and Social Psychology Bulletin, 14(2): 271-282.

Corral, C., & Calvete, E. (2014). Early maladaptive schemas and personality disorder traits in perpetrators of intimate partner violence. The Spanish Journal of Psychology, 17 (1): 1-10.

Esmali Kooraneh, A., & Amirsardari, L. (2015). Predicting early maladaptive schemas using Baumrind’s parenting styles. Iranian Journal of Psychiatry and Behavioral Sciences, 9(2): 26-30.

Ghani, F., B, A., Kamal, S. L. A., & Aziz, A. A. (2014). The implication of parenting styles on the Akhlak of Muslim teenagers in the South of Malaysia. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 114(2): 761-765.

González-Jiménez, A. J., & Hernández-Romera, M. M. (2014). Early maladaptive schemas in adolescence: A quantitative study. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 132(2): 504-508.

Guadagnoli, E., & Velicer, W. F. (1998). Relation to sample size to the stability of component patterns. Psychological Bulletin, 103(2): 265-275.

Güner, O. (2016). Psychometric Properties and normative values of early maladaptive schema questionnaires set for children and adolescents (SQS). Clinical psychology & psychotherapy, 24(2): 534-554.

Horton, R. S., & Tritch, T. (2014). Clarifying the links between grandiose narcissism and parenting. The Journal of Psychology, 148(2): 133-43.

Khajouei Nia, M., Sovani, A., & Sarami Forooshani, G. R. (2014). Exploring correlation between perceived parenting styles, early maladaptive schemas, and depression among women with depressive symptoms in Iran and India- role of early maladaptive schemas as mediators and moderatos. Iranian Red Crescent Medical Journal, 16(12): e17492.

Kline, R. B. (2005). Principles and practice of structural equation modeling. Edition 2. New York & London: Guilford press.

Mantgomety, C., Fisk, J. E., Graigl, J. (2008). The effects of perceived parenting style on the propensity for illicit drug use: the importance of parental warmth and control. Drug Alcohol Review, 27(6): 640-9.

Matejevic, M., Jovanovic, D., & Ilic, M. (2015). Patterns of family functioning and parenting style of adolescents with depressive reactions. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 185(1): 234-239.

Meyers, L. S., Gamest. G., & Goarin, A. J. (2006). Applied multivariate research, design and interpretation. London: Sage publication.

Roche, M. J., Pincus, A. L., Lukowitsky, M. R., Menard, K. S., & Conroy, D. E. (2013). An integrative approach to the assessment of narcissism. Journal of Personality Assessment, 95(3): 237-248.

Sakulsriprasert, C., Phukao, D., Kanjanawong, S., & Meemon, N. (2016). The reliability and factor structure of Thai Young schema questionnaire-short form 3. Asian Journal of Psychiatry, 24(1): 85-90.

Sarıtaş Atalar, D., & Gençöz, T. (2015). The mediating role of early maladaptive schemas in the relationship between maternal rejection and psychological problems. Turkish Journal of Psychiatry, 26(1): 40-7.

Shorey, R. C., Elmquist, J., Anderson, S., & Stuart, G. L. (2015). The relationship between early maladaptive schemas, depression, and generalized anxiety among adults seeking residential treatment for substance use disorders. Journal of Psychoactive Drugs, 47(3): 230-8.

Shorey, R. C., Stuart, G. L., & Anderson, S. (2014). Differences in early maladaptive schemas between a sample of young adult female substance abusers and a non-clinical comparison group. Clinical Psychology & Psychotherapy, 21(1): 21-8.

Smetana, J. G. (2017). Current research on parenting styles, dimensions, and beliefs. Current Opinion in Psychology, 15(2): 19-25.

Waller, G., Meyer, C., & Hanian, V. (2001). Psychometric properties of the long & short versions of the Young schema questionnaire. Cognitive Therapy and Research, 25(2): 137-147.

Zeigler-Hill, V., Green, B. A., Arnau, R. C., Sisemore, T. B., & Myers, E. M. (2011). Trouble ahead, trouble behind: Narcissism and early maladaptive schemas. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 42(3): 96-103.

Zhou, Q., Wang, Y., Deng, X., Eisenberg, N., Wolchik, S. A., & Tein, J.-Y. (2008). Relations of parenting and temperament to Chinese children’s experience of negative life events, coping efficacy, and externalizing problems. Child Development, 79(3):493-513.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.