palette
الگوی ساختاری احساسات شرم و گناه بر اساس شیوه‌های فرزندپروری والدین: نقش واسطه‌ای سبک‌های دلبستگی
سعداله هاشمی, فریبرز درتاج, اسماعیل سعدی پور, حسن اسدزاده

چکیده

چکیده

هدف: هدف پژوهش تعیین الگوی ساختاری احساسات شرم و گناه بر اساس شیوه‌های فرزندپروری والدین با نقش واسطه‌ای سبک‌های دلبستگی بود. روش: روش پژوهش همبستگی و جامعه آماری دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی 96-1395 به‌تعداد 124083 نفر بود. با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی چندمرحله‌ای مناطق جغرافیایی 1، 2، 4، 6 و 16 و از هر منطقه دو دبیرستان و از هر دبیرستان دو کلاس انتخاب شدند. بر اساس پیشنهاد گاداگنولی و ولیسر 1998 حجم نمونه 420 نفر به‌همراه پدر یا مادر آن‌ها در نظر گرفته شد که از مدارس فاطمیه، آزاده، نیکان، ایران، قیاس، شریعتی، کمال‌الملک، شریعتی1، خوارزمی و رازی نمونه­گیری شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های احساسات شرم و گناه کوهن، ولف، پنتر و اینسکو (2011)، سبک‌های دلبستگی کالینز و رید 1990، سبک‌های فرزندپروری بامریند 1991 جمع‌آوری شد. شاخص مهلنوبایس نشان داد که داده پرتی وجود ندارد. پس از حذف 26 پرسشنامه مخدوش داده‌های 394 نفر تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد الگوی پیشنهادی برازنده داده‌ها است. ضرایب مسیر غیرمستقیم ابعاد فرزندپروری سهل‌گیرانه بر احساس گناه از طریق دلبستگی ایمن (013/0-=β، 006/0=P)، فرزندپروری مقتدرانه بر احساس گناه از طریق دلبستگی ایمن (016/0=β، 006/0=P)، فرزندپروری سهل‌گیرانه بر احساس شرم از طریق دلبستگی اضطرابی و اجتنابی (065/0=β، 017/0=P) و فرزندپروری مستبدانه بر احساس شرم از طریق دلبستگی اضطرابی و اجتنابی (122/0=β، 003/0=P) معنی­دار بود. نتیجه‌گیری: پیشنهاد می‌شود شیوه فرزندپروری مقتدرانه به والدین آموزش داده شود تا با شکل‌گیری سبک دلبستگی ایمن و به‌تبع آن افزایش هیجان انطباقی گناه، احساس شرم کاهش یابد.

واژگان کلیدی
الگوی ساختاری، دلبستگی، شرم، فرزندپروری، گناه

منابع و مآخذ مقاله

منابع

بیابان‌گرد، اسماعیل. (1393). روان‌شناسی تربیتی (روان‌شناسی آموزش و یادگیری). چاپ هفتم. تهران: نشر ویرایش.

پاکدامن، شهلا.، و خانجانی، مهدی. (1390). نقش فرزندپروری ادراک شده در رابطه بین سبک‌های دلبستگی و جمع‌گرایی در دانشجویان. فصلنامه پژوهش‌های روان‌شناسی اجتماعی، 1(4): 102-81.

جوکار، بهرام.، و کمالی، فاطمه. (1394). بررسی رابطه معنویت و احساس شرم و گناه. فصلنامه فرهنگ در دانشگاه اسلامی، 5(1): 21-4.

حسن‌زاده، رمضان.، فرزان، سمیرا.، و خادملو، عزیز. (1392). نظریه‌ها و کاربرد آزمون‌های روان‌شناختی و شخصیت. تهران: ارسباران.

حسینی، سید محمود.، ملازاده، جواد.، افسر کازرونی، پروین.، و امینی‌لاری، محمود. (1391). رابطه سبک‌های دلبستگی و سبک‌های مقابله مذهبی با سلامت روان در بیماران HIV. مجله اصول بهداشت روانی، 14(1): 15-6.

دانش، عصمت.، سلیمی‌نیا، نرگس.، حق‌رنجبر، فرخ.، نادری، فریده.، و عمویی، خدیجه. (1396). الگوی ساختاری تحول روانی-اجتماعی فرزندان در ارتباط با هوش معنوی و شیوه‌های فرزندپروری مادران آن‌ها. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 11(1 پیاپی 41): 65-47.

رستمی‌نژاد، محمدعلی.، و شوکتی‌راد، احمدرضا. (1395). پیش‌بینی عضویت در شبکه‌های مجازی و عملکرد تحصیلی بر اساس سبک‌های فرزندپروری و سازگاری. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 10(2 پیاپی 38): 208-193.

نظری، فاطمه.، کاکاوند، علی‌رضا.، و مشهدی فراهانی، ملکه. (1394). رابطه طرحواره‌های ناسازگار اولیه با شیوه‌های فرزندپروری مادران و اختلال‌های بیرونی شده فرزندان‌شان. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 9(2 پیاپی 34): 135-115.

کمیجانی، مهرناز.، و ماهر، فرهاد. (1386). مقایسه شیوه‌های فرزندپروری والدین با اختلال سلوک و نوجوانان عادی. مجله دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 9(1 پیاپی 33): 94-63.

Akbag, M., & Erden Imanoglu, S. (2010).The prediction of gender and attachment styles on shame, guilt, and loneliness. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri/Educational Sciences: Theory & Practice, 10(2): 669-682.

Cavalera, C., & Pepe, A. (2014). Social emotions and cognition: Shame, guilt and working memory. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 11(2): 457–464.

Cherry, M.G., Taylor, O.J., Brown, S.L., Rigby, J.W., & Sellwood, W. (2017). Guilt, shame and expressed emotion in careers of people with long-term mental health difficulties: A systematic review. Psychiatry Research, 83(3): 139–151

Cohen, T. R., Wolf, S. T., Panter, A. T., & Insko, C. A. (2011). Introducing the GASP scale: A new measure of guilt and shame proneness. Journal of Personality and Social Psychology, 100(5): 947-966.

Cornell, A. H., & Frick, P.J. (2007). The moderating effects of parenting styles in the association between behavioral inhibition and parent-reported guilt and empathy in preschool children. Journal of Clinical Child and Adolescent Psychology, 36(3): 305–318.

Doinita, N.E., & Maria, N.D. (2015). Attachment and parenting styles. Social and Behavioral Sciences, 203(1): 199–204.

Harrison, T. L. (2012). Parenting styles and self-forgiveness: Are guilt and shame mediators? Dissertation for the degree of Ph.D. in clinical counseling. Presented to the graduate Faculty of Trevecca Nazarene University.

Hejdenberg, J., & Andrews. B. (2011). The relationship between shame and different types of anger: A theory-based investigation. Personality and Individual Differences, 50(1): 1278–1282.

Inan, E. (2016). The relations between parental attitudes guilt, shame, and self- compassion and differentiation of guilt prone and shame-prone individual in terms of their responses and expectations: A mixed study. A Ph.D. Thesis submitted to the Gradute School of Social Sciences of Middle East Thechnical University.

Leary, M. R., Koch, E. J., & Hechenbleikner, N. R. (2007). Emotional responses to interpersonal rejection. In M. R. Leary (Ed.), Interpersonal rejection (pp. 145-166). New York: Oxford University Press.

Lewis, M. (2008). Self‐conscious emotions: Embarrassment, pride, shame and guilt. In Lewis: (Eds.). 742‐57. Washington.

Millings, A., Walsh, J., Hepper, E., & Brien, M. (2013). Good partner, good parent responsiveness mediates the link between romantic attachment and parenting style. Personality and Social Psychology Bulletin, 39(2): 170-180.

Mills, R. L., Arbeau, K. A., Lall, D. K., & De Jaeger, A. E. (2010). Parenting and child characteristics in the prediction of shame in early and middle childhood. Merrill-Palmer Quarterly, 56(4): 500-528.

Muris, P., & Meesters, C. (2013). Small or big in the eyes of the other: On the developmental psychopathology of self-conscious emotions as shame, guilt, and pride. Clinical Child and Family Psychology Review, 12(1): 19-40.

Pace, U., & Zappulla, C. (2011). Problem behaviors in adolescence: the opposite role played by insecure attachment and commitment strength. Journal of Child and Family Studies, 20(2): 854–862.

Pace, U., & Zappulla, C. (2013). Detachment from parents, problem behaviors, and the moderating role of parental support among Italian. Journal of Family Issues, 34(1): 768-783.

Passanisi, A., Sapienza, I., Budello, S., & Giaimo, F. (2015). The relationship between guilt, shame and self-efficacy beliefs in middle school students. Social and Behavioral Sciences, 197(1): 1013 – 1017.

Schimmenti, A. (2012). Unveiling the hidden self: Developmental trauma and pathological shame. Psychodynamic Practice, 18(2):195–211.

Tangney, J., & Tracy, J. (2012). Self-conscious emotions. In: Leary, M., Tangney, J. (Eds.), Handbook of self and identity. 2nd ed. Guilford Press, New York.

Tangney, J., Stuewig, J., & Mashek, D. (2007). Moral emotions and moral behavior. Annual Review of Psychology, 58(1): 345-372.

Whittlea, S., Liua, K., Bastina, C., Harrisona B. J., Christopher G., & Daveya, B. (2016). Neurodevelopmental correlates of proneness to guilt and shame in adolescence and early adulthood. Developmental Cognitive Neuroscience, 19 (1): 51–57.

Zhang, D. (2011). Cultural differences in shame and guilt between American and Chinese preschoolers. Department of Human Development and Family Studies for the degree of Master of Science. Colorado State University.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.