palette
اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر فرسودگی تحصیلی، پذیرش اجتماعی و عواطف دانش‌آموزان دچار ناتوانی یادگیری
یوسف دهقانی, سید موسی گلستانه, سیما زنگویی

چکیده

هدف: هدف پژوهش تعیین اثربخشی آموزش تنظیم هیجان بر فرسودگی تحصیلی، پذیرش اجتماعی و عواطف دانش‌آموزان دچار ناتوانی یادگیری بود. روش: روش پژوهش شبه آزمایشی با گروه گواه و طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری و جامعه آماری ۵۱۳ دانش‌آموز پسر دچار انواع ناتوانی یادگیری پایه سوم تا پنجم ابتدایی ارجاع داده‌ شده به مرکز اختلال یادگیری آموزش و پرورش بوشهر در سال تحصیلی 139۶-139۵ بود. از میان آن­ها به ­روش نمونه‌گیری در دسترس ابتدا 160 نفر که ویژگی‌های لازم را داشتند؛ فهرست شدند و سپس 34 نفر انتخاب و در گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه‌های فرسودگی تحصیلی برسیو، سالانووا و اسچفلی (2007)، پذیرش اجتماعی فورد و رابین 1970، عواطف ویلیامز، کمپل و آهرانز (1997) و برنامه آموزشی تنظیم هیجان آلن، مک‌هاگ و بارلو ۲۰۰۹ بود که طی ۸ جلسه ۵/۱ ساعته یک‌بار در هفته در مورد گروه آزمایش اجرا شد. داده‌های حاصل از اجرای پرسشنامه‌ها در مورد دو گروه در سه مرحله اندازه­گیری، با استفاده از تحلیل واریانس مختلط با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد آموزش تنظیم هیجان بر فرسودگی تحصیلی (۲۳۲/۳ =F، ۰۱۳/0 =P)، پذیرش اجتماعی (۴۶۷/۴ =F، ۰۰۱/0 =P) و عواطف (۳۲۷/۴ =F، ۰۲۱/0 =P) اثر داشته و این تأثیر در مرحله پیگیری دو ماهه پایدار مانده است. نتیجه‌گیری: از آنجا که آموزش تنظیم هیجان سبب ارتقاء تعامل فرد با هم‌سال‌ها، افزایش آگاهی، پذیرش و ابراز هیجان‌های او می‌شود، می­توان از آن به­عنوان روش مداخله‌ای مؤثری برای کاهش فرسودگی تحصیلی و افزایش پذیرش اجتماعی و بهبود عواطف دانش‌آموزان دچار انواع ناتوانی یادگیری و دانش‌آموزان دچار اختلال‌های مشابه استفاده کرد.

واژگان کلیدی
پذیرش، عواطف، فرسودگی، ناتوانی یادگیری، هیجان

منابع و مآخذ مقاله

آفتاب، رؤیا.، کربلایی محمدمیگونی، احمد.، و تقی‌لو، صادق. (1393). نقش میانجی‌گر راهبردهای تنظیم هیجانی در رابطه بین شخصیت مرزی و خشونت زناشویی. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 8(4 پیاپی 32): 27-7.

انجمن روان پزشکی آمریکا. (1393). راهنمای تشخیصی و آماری اختلال‌های روانی. ترجمه فرزين رضاعي.، سيدعلي فخرايي.، آتوسا فرمند.، علي نيلوفري.، ژانت هاشمي آذر.، و فرهاد شاملو. تهران: نشر ارجمند. (تاریخ انتشار اثر به‌زبان اصلی، 2013).

بگیان کوله‌مرز، جواد.، پژوهی‌نیا، شیما.، و رضازاده، بابک. (1392). اثربخشی آموزش گروهی همدلی بر بهبود روابط بین‌شخصی و خودتنظیمی عاطفی دانش‌آموزان دارای نشانه‌های ADHD. فصلنامه روان‌شناسی مدرسه، 2(2 پیاپی ۶): 28-6.

جهانی‌تابش، عذرا.، جوکار، مهران.، محمدخانی، پروانه.، و تمنایی‌فر، شیما. (1392) مصاحبه بالینی ساختاریافته برای اختلال‌های DSM-IV-TR. تهران: انتشارات دانژه.

دانش، عصمت.، حکیمی، زهرا.، شمشیری، مینا.، و سلیمی‌نیا، نرگس. (1394). اثربخشی آموزش مهارت‌های مدیریت رفتار به مادران بر کاهش نشانه‌های اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی کودکان آن‌ها. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 9(2 پیاپی 34): 41-25.

زارع، محبوبه.، آقازیارتی، علی.، ملک‌شیخی، سمیه.، و شریفی، مسعود. (زودآیند). اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی در مقایسه با تنظیم هیجان بر سازگاری دانش‌آموزان نوجوان دچار اختلال کاستی توجه/فزون‌کنشی. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، زودآیند. در دسترس در:

http://apsy.sbu.ac.ir/issue/view/858

سموعی، راحله.، باقرزاده، هاجر.، و سبزه‌واری، مریم. (1384). سنجش پایانی پرسشنامه مقبولیت اجتماعی دانش‌آموزان دبستانی شهر اصفهان. فصلنامه علوم رفتاری، 2(1 و 2 پیاپی ۴): 12-6.

شرف‌الدین، هدی. (1389). رابطه اضطراب اجتماعی، امیدواری و حمایت اجتماعی با احساس ذهنی بهزیستی در دانشجویان تحصیلات تکمیلی واحد علوم و تحقیقات خوزستان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. رشته روان‌شناسی عمومی. دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز.

عشورنژاد، فاطمه. (1395). اثربخشی آموزش راهبردهای تنظیم هیجان بر افزایش تاب‌آوری و دل‌مشغولی‌های تحصیلی در دانش‌آموزان دختر نوجوان. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 10(4 پیاپی 40): 521-501.

لطیفی، زهره.، امیری، شعله.، ملک‌پور، مختار.، و مولوی، حسین. (1388). اثربخشی آموزش حل مساله شناختی-اجتماعی بر بهبود روابط بین‌فردی تغییر رفتارهای اجتماعی و ادراک خودکارامدی دانش‌آموزان مبتلا به ناتوانی یادگیری. تازه‌های علوم شناختی، 11(3): 84-70.

نریمانی، محمد. (۱۳۹۱). اثربخشی آموزش کنترل تکانه بر پردازش هیجانی، تکانش‌وری و حواس‌پرتی دانش‌آموزان مبتلا به اختلال ریاضی. مجله ناتوانی‌های یادگیری، ۲(۲): 121-101.

نعامی، عبدالزهرا. (1388). رابطه بین کیفیت تجارب یادگیری با فرسودگی تحصیلی دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه شهید چمران اهواز. مجله مطالعات روا‌ن‌شناختی، 5(3): 134-117.

Arabatzoudis, T., Rehm, I. C., Nedeljkovic, M., & Moulding, R. (2017). Emotion regulation in individuals with and without trichotillomania. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 12(3): 87-94

Bauminger, N., & Kimhi-Kind, I. (2008). Social information processing, security of attachment, and emotion regulation in children with learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 41(4): 315–332.

Benita, M., Levkovitz, L., & Roth, G. (2017). Integrative emotion regulation predicts adolescents' prosocial behavior through the mediation of empathy. Learning and Instruction, 50(3):14-20.

Boujut, E., Popa-Roch, M., Palomares, E., Dean, A., & Cappe, E. (2017). Self-efficacy and burnout in teachers of students with autism spectrum disorder. Research in Autism Spectrum Disorders, 36(3): 8-20.

Breso, E., Salanova, M., & Schoufeli, B. (2007). In search of the third dimension of burnout. Applied Psychology, 56(3): 460-472.

Cooper, C. L., Phillips, L. H., Johnston, M., Whyte, M., & MacLeod, M. J. (2015). The role of emotion regulation on social participation following stroke. British Journal of Clinical Psychology, 54(2): 181-199.

De Wied, M., Wied, C. G. D., & Boxtel, A. V. (2010). Empathy dysfunction i children and adolescents with disruptive behavior disorders. European Journal of Pharmacology, 1(2): 97–103.

Diefendorff, J. M., Richard, E. M., & Yang, J. (2008). Linking emotion regulation strategies to affective events and negative emotions at work. Journal of Vocational Behavior, 73(3): 498–508.

Dunham, G. D. (2008). Emotional skill falnes and marital satisfaction. Doctorral thesis. Okran University.

English, T., John, O., Srivastava, S., & Gross, J. (2012). Emotion regulation and peer-rated social functioning: A four-year longitudinal study. Journal of Research in Personality, 46(6): 780–784.

Estell, D. B., Jones, M. H., Pearl, R. A., Van Acker, R., Farmer, T. W., & Rodkin, P. R. (2008). Peer groups, popularity, and social preference: Trajectories of social functioning among students with and without learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 41(1): 5–14.

Fiorilli, C., Gabola, P., Pepe, A., Meylan, N., Curchod-Ruedi, D., Albanese, O., & Doudin, P. A. (2015). The effect of teachers’ emotional intensity and social support on burnout syndrome. A comparison between Italy and Switzerland. European Review of Applied Psychology, 65(6): 275-283.

Freilich, R., & Schetchman, Z. (2010). The contribution of art therapy to the social, emotional & academic adjustment of children with learning disabilities. The Arts in Psychology, 1(3): 97-107.

Gartland, D., & Strosnider, R. (2007). Learning disabilitiesand young children identification and intervention. Learning Disability Quarterly, 30(1): 63-72.

Gong, X., & Paulson, S. E. (2017). Effect of family affective environment on individuals' emotion regulation. Personality and Individual Differences, 117(3):144-149.

Greenberg, L. S., Warwar, S. H., & Malcolm, W. M. (2008). Differential effects of emotion focused therapy and psycho-education in facilitating forgiveness and letting go of emotional injuries. Journal of Counseling Psychology, 55(2): 185-196.

Kozak, A., Kersten, M., Schillmoller, Z., & Nienhaus, A. (2013). Psychosocial work-related predictors and consequences of personal burnout among staff working with people with intellectual disabilities. Research in Developmental Disabilities, 34(1): 102-115.

Lee, S. J., Choi, Y. J., & Chae, H. (2017). The effects of personality traits on academic burnout in Korean medical students. ArticleIntegrative Medicine Research, 6(2): 207-213.

Linley, P. A., & joseph, S. (2009). Positive psychology in practice. New Jersey: Wiley Press.

Loannis, A., & Efrosini, K. (2008). Nonverbal social interaction skills of children with learning disabilities. Research in Developmental Disabilities, 29(1): 1-10.

Mu, G. M., Hu, Y., & Wang, Y. (2017). Building resilience of students with disabilities in China: The role of inclusive education teachers. Teaching and Teacher Education, 67(3): 125-134.

Parker, J. D. A., Saklofske, D. H., & Keefer, K. V. (2016). Giftedness and academic success in college and university: Why emotional intelligence matters. Gifted Education International, 33(2):183-194.

Perelmutter, B., McGregor, K. K., & Gordon, K. R. (2017). Assistive technology interventions for adolescents and adults with learning disabilities: An evidence-based systematic review and meta-analysis. Computers & Education, 114(3): 139-163.

Pouw, L., Rieffe, C., Stockmann, L., & Gadow, K. (2013). The link between emotion regulation, social functioning, and depression in boys with ASD. Research in Autism Spectrum Disorders, 7(4): 549–556.

Salmela-Aro, K., Kiuru, N., Leskinen, E., & Nurmi, J. E. (2009). School burnout inventory (SBI) reliability and validity. European Journal of Psychological Assessment, 25(1): 48-57.

Sarbescu, P., Costea, I., & Rusu, S. (2012). Psychometric properties of the Marlowe-Crown social desirability scale in a Romanian sample. Procedia Social and Behavioral Sciences, 33(4): 707-711.

Schnitzer, C., Andries, C., & lebeer, J. (2007). Usefulness of cognitive intervention programmes for socio–emotional and behavior problems in children with learning disabilities. Journal of Research in special Education Needs, 7(3): 161-171.

Sosua, A. D., McDonald, S., Rushby, J., Li, S., Dimoska, A., & James, C. (2010). Understanding deficits in empathy after traumatic brain injury: The role of affective responsively. Cortex, 47(5): 526- 535.

Tukaev, S. V., Vasheka, T. V., & Dolgova, O. M. (2013). The relationships between emotional burnout and motivational, semantic and communicative features of psychology students. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 82(2): 553-556.

Williams, K. E., chambless, D. L., & Ahrens, A. H. (1997). Are emotions frightening? Anextension of the fear consept. Behaviour Research and therapy, 35(4): 239–245.

Yi, J. Y., Luo, Y. Z., & Zhong, M. T. (2007). Characteristics of affective priming effect in alexi- thymics. Chinese Mental Health Journal, 21(5): 302-306.

Zhou, M. (2015). Moderating effect of self-determination in the relationship between Big Five personality and academic performance. Personality and Individual Differences, 86(2): 385-389.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.