palette
اثر بازگشت‌پذیری انتخاب بر تغییر نگرش در ناهماهنگی شناختی: پارادایم انتخاب آزاد
روح الله منصوری سپهر, محمود حیدری, فاطمه باقریان, امید شکری

چکیده

هدف: هدف پژوهش تعیین اثر بازگشت‌پذیری انتخاب بر تغییر نگرش در پارادایم انتخاب آزاد نظریه ناهماهنگی شناختی فستینگر (1957) بود. روش: پژوهش شبه‌آزمایشی در قالب طرح بین‌آزمودنی 4 گروهی با پیش‌آزمون، پس‌آزمون و گروه گواه و جامعه آماری 650 دانشجوی روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی در سال تحصیلی 94-1393بود. برای حضور 15 نفر در هر گروه طبق پیشنهاد دلاور (1396)، 60 نفر از آ­ن­ها به­شکل نمونه‌گیری در دسترس و همتاسازی از نظر سن و جنس انتخاب و به دو گروه‌ انتخاب آسان و دو گروه‌ دشوار 30 نفری و هریک به گروه‌های انتخاب بازگشت‌پذیر و بازگشت‌ناپذیر 15 نفری تقسیم شدند. هشت آزمون روان‌شناسی که بر اساس میزان پیچیدگی انتخاب‌شده بودند به آزمودنی‌ها داده شد تا قبل و بعد از انتخاب به ارزیابی مطلوبیت آن‌ها بپردازند. گروه بازگشت‌پذیر پس از انتخاب می‌توانستند آن را عوض کنند. تغییر نگرش، به‌وسیله پرسشنامه پژوهشگر ساخته 1393 این پژوهشگران، در پیش‌آزمون و پس‌آزمون سنجیده شد. با حذف 6 پرسشنامه‌های ناقص، داده‌های 54 نفر با تحلیل واریانس عاملی تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد در گروه‌های انتخاب دشوار، نگرش گروه انتخاب بازگشت‌ناپذیر به گزینه انتخاب‌شده به‌طورمعناداری مثبت‌تر شد درحالی‌که در گروه انتخاب بازگشت‌پذیر نگرش منفی‌تر شد (48/29=F، 001/0=P). نتیجه‌گیری‌: این نتایج نشان می‌دهند فقط در انتخاب‌های بازگشت‌ناپذیر تغییر نگرش مثبت رخ می‌دهد. از این‌رو فروشندگان کالا و خدمات برای کمک به مثبت‌تر شدن نگرش خریداران، بهتر است فرایند تعویض کالا را بیش از حد هموار نسازند.

واژگان کلیدی
انتخاب، بازگشت‌پذیری، پارادایم، شناخت، ناهماهنگی، نگرش

منابع و مآخذ مقاله

Aios-Ferrer, C., & Shi, F. (2015). Choice-induced preference change and the free-choice paradigm: A clarification. Judgment & Decision Making, 10(1): 34-49.

Aronson, E., & Carlsmith, J. M. (1962). Performance expectancy as a determinant of actual performance. Journal of Abnormal and Social Psychology, 17(1): 178–182.

Cooper, J. (1992). Dissonance and the return of the self-concept. Psychological Inquiry, 3(4): 320–323.

Cooper, J. (2007). Cognitive dissonance: fifty years of a classic theory. Los Angeles: Sage publications.

Danielsson, M., & Bengtsson, H. (2016). Global self-esteem and the processing of positive information about the self. Personality and Individual Differences, 99(1): 325-330.

Dillard, J. & Pfau, M. (2002). The persuasion handbook: Developments in theory and practice. USA: Sage Publications, Inc.

Festinger, L. (1957). A theory of cognitive dissonance. Stanford, CA: Stanford University Press.

Fointiat, V., & Pelt, A. (2015). Do I know what I’m doing? Cognitive dissonance and action identification theory. The Spanish journal of psychology, 18(5): 1-6.

Harmon-Jones, E., & Harmon-Jones, C. (2007). Cognitive dissonance theory after 50 years of development. Zeitschrift für Sozialpsychologie, 38(1): 7-16.

Harris, P., Harris, P. R., & Miles, E. (2017). Self-affirmation improves performance on tasks related to executive functioning. Journal of Experimental Social Psychology, 70(1): 281-285.

Hodis, F. A., Tait, C., Hodis, G. M., Hodis, M. A., & Scornavacca, E. (2016). Analyzing student motivation at the confluence of achievement goals and their underlying reasons: an investigation of goal complexes. Social Psychology of Education, 19(3): 643-660.

Kimel, S. Y., Lopez-Duran, N., & Kitayama, S. (2015). Physiological correlates of choice-induced dissonance: An exploration of HPA-axis responses. Journal of Behavioral Decision Making, 28(4): 309-316.

Kroesen, M., Handy, S., & Chorus, C. (2017). Do attitudes cause behavior or vice versa? An alternative conceptualization of the attitude-behavior relationship in travel behavior modeling. Transportation Research Part, 101(1): 190-202.

Lavergne, K. J., & Pelletier, L. G. (2016). Why are attitude–behavior inconsistencies uncomfortable? Using motivational theories to explore individual differences in dissonance arousal and motivation to compensate. Motivation and Emotion, 40(6): 842-861.

Liang, Y. J. (2016). Reading to make a decision or to reduce cognitive dissonance? The effect of selecting and reading online reviews from a post-decision context. Computers in Human Behavior, 64(1): 463-471.

Morvan, C., & O'Connor, A. J. (2017). An analysis of Leon Festinger's a theory of cognitive dissonance. London: Macat International Ltd.

Phillips, J. G., Hoon, T., & London, J. (2016). Dynamic selective exposure during decision-making. The Journal of General Psychology, 143(4): 239-253.

Raymond, E. M. (2011). A sexual assault prevention program for men based on cognitive dissonance theory. University of Wyoming.

Risen, J. L., & Chen, M. K. (2010). How to study choice-induced attitude change: strategies for fixing the free-choice paradigm. Social and Personality Psychology Compass, 4(12): 1151-1164.

She, P., Zeng, H., & Yang, B. (2016). Effect of self-consistency group intervention for adolescents with schizophrenia: An inpatient randomized controlled trial. Journal of Psychiatric Research, 73(1): 63-70.

Shultz, T., Leveille, E., & Lepper, M. (1999). Free choice and cognitive dissonance revisited: Choosing "lesser evils" versus "greater goods". Personality and Social Psychology Bulletin, 25(1): 40-48.

Steele, C. M., Spencer, S. J., & Lynch, M. (1993). Dissonance and affirmational resources: Resilience against self-image threats. Journal of Personality and Social Psychology, 64(6): 885–896.

Yardley, I. (2016). Cognitive dissonance: Conservation of the circle. Create Space Independent Publishing Platform.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.