palette
اثربخشی رواندرمانی مثبت نگر به شیوه گروهی بر سازگاری اجتماعی، عاطفی و آموزشی دانش‌آموزان پسر ناسازگار متوسطه اول
جواد جوانمرد, علیرضا رجایی, فرشید خسروپور

چکیده

هدف: هدف پژوهش تعیین اثربخشی رواندرمانی مثبت نگر گروهی بر سازگاری دانش‌آموزان پسر ناسازگار متوسطه اول بود. روش: روش پژوهش شبه آزمایشی با گروه گواه، پیش آزمون، پس آزمون، پیگیری 3 ماهه و جامعه آماری شامل 240 دانش‌آموز پسر پایه هفتم، هشتم و نهم، دوره متوسطه اول، مدرسه آیت ‌الله خامنه‌ای ، شهرستان فریمان خراسان رضوی در سال تحصیلی 97- 1396 بود. با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، از میان 5 مدرسه پسرانه شهرستان که دارای بیشترین دانش‌آموزان ناسازگار بود؛ 1 مدرسه به‌ تصادف انتخاب و 50 دانش‌آموز که نمره‌های بالایی در ناسازگاری داشتند؛ انتخاب و به شکل تصادفی در گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند و بعد از ریزش نمونه‌ها 17 نفر در گروه گواه و 17 نفر در گروه آزمایش باقی ماندند. ابزارهای گردآوری داده‌ها، پرسشنامه سازگاری دانش‌آموزان دبیرستانی سینها و سینگ 1993 و برنامه درمانی روان‌شناسی مثبت‌گرای مگیارموئی، 2009 بود که در 10 جلسه 60 دقیقه‌ای،­ هفته‌ای یکبار در مورد گروه آزمایش اجرا و داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس مختلط با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که رواندرمانی مثبت نگر گروهی بر سازگاری کل (60/19 =F، 01/0 =P)، سازگاری آموزشی (04/8 =F، 01/0 =P)، سازگاری اجتماعی (55/7 =F، 01/0 =P) و سازگاری عاطفی (76/3 =F، 05/0 =P) اثر داشته و این اثر در مرحله پیگیری پایدار مانده است. نتیجه‌گیری: از آنجا که رواندرمانی مثبت نگر باعث شناخت توانایی‌های خود و دیگران، مدیریت هیجان‌های منفی و افزایش رضایت اطرافیان از دانش­آموز و در نتیجه کاهش ناسازگاری آن­ها می‌شود؛ بنابراین می‌توان از آن به­عنوان روش مداخله­ای مؤثری برای  کاهش ناسازگاری کودکان و نوجوانان در مدارس استفاده کرد.

واژگان کلیدی
سازگاری، اجتماعی، عاطفی، آموزشی، مثبت نگر

منابع و مآخذ مقاله

منابع

بهادری خسروشاهی، جعفر.، و حبیبی ‌کلیبر، رامین. (1396). تأثیر آموزش مهارت‌های ارتباطی بر انگیزش تحصیلی و سازگاری تحصیلی دانش‌آموزان دوره متوسطه. نشریه علمی پژوهشی آموزش و ارزشیابی، 10 (3): 173-151.

بهمنی، بهناز.، ترابیان، سحرالسادات.، رضایی‌نژاد، سالار.، منظری توکلی، وحید.، و معینی فرد، مژگان. (1395). اثربخشی آموزش خودکارامدی هیجانی بر سازگاری اجتماعی و اضطراب اجتماعی نوجوانان. فصلنامه پژوهش‌های کاربردی روان‌شناسی، 7(2): 80-69.

پورحیدری، سپیده.، بساک نژاد، سودابه.، داودی، ایران.، و مهرابی زاده هنرمند، مهناز. (1396). اثربخشی فرزندپروری مثبت و ذهن آگاهی بر رابطه مادر فرزند سالم و رابطه همشیران در خانواده‌های دارای کودک دچارکاستی توجه/فزون کنشی. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 11(1): 26-7.

پور رضوی، سیده صغری.، و حافظیان، مریم. (1396). اثربخشی آموزش مهارت‌های مثبت اندیشی بر سازگاری اجتماعی، هیجانی و تحصیلی دانش‌آموزان. روان‌شناسی مدرسه، 6(1): 47-26.

خوش‌ روش، وحید.، پور محسن، معصومه.، و خیاط، سمیرا. (1394). تأثیر آموزش مدیریت استرس بر میزان سازگاری اجتماعی کارکنان زن بیمارستان‌های علوم پزشکی رشت. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، 14(3): 244-235.

خوش کنش، ابوالقاسم.، اسدی، مسعود.، شیرعلی پور، اصغر.، و کشاورز افشار، حسین. (1389). نقش نیازهای بنیادین و حمایت اجتماعی در سازگاری اجتماعی دانش‌آموزان مقطع متوسطه. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 4(1): 94-82.

دانش، عصمت.، سلیمی نیا، نرگس.، فلاحتی، حوا.، سابقی، لیلا.، و شمشیری، مینا. (1393). اثربخشی آموزش گروهی مهارت حل‌مساله بر سازگاری دختران نوجوان ناسازگار. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 8(2): 40-23.

دلاور، علی. (1397). روش‌های تحقیق در علوم روان‌شناسی و علوم تربیتی. تهران: انتشارات ویرایش.

دهقان نژاد، سمانه.، حاج حسینی، منصوره.، و اژه‌ای، جواد. (1396). اثربخشی آموزش مهارت‌های مثبت اندیشی بر سازگاری اجتماعی و سرمایه روان‌شناختی دختران نوجوان ناسازگار. روان‌شناسی مدرسه، 6(1): 65-48.

سینها، ای. کی. پیو.، و سینک، آر. پی. (1380). راهنمای پرسشنامه سازگاری دانش‌آموزان دبیرستانی. ترجمه ابوالفضل کرمی. تهران. مؤسسه روان تجهیز سینا. (تاریخ انتشار اثر به زبان اصلی، 1993).

صادقی، مسعود.، و بیرانوند، زینب. (1396). تأثیر آموزش مثبت نگر گروهی بر پیوند با مدرسه در دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه. پژوهش‌نامه روان‌شناسی مثبت، 3(2): 36-19.

فتح‌اله ‌زاده، نوشین.، باقری، پریسا.، رستمی، مهدی.، و دربانی، سید علی. (1395). اثربخشی آموزش مهارت‌های اجتماعی بر سازگاری و خودکارامدی دانش‌آموزان دختر دبیرستانی. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 10(3): 289-271.

فرنام، علی.، و مددی زاده، طاهره. (1396). اثربخشی آموزش مثبت نگری بر حالت‌های روان‌شناختی مثبت دانش‌آموزان دختر دبیرستانی. پژوهش‌نامه روان‌شناسی مثبت، 3(1): 76-61.

گلستانه، سید موسی.، و بهزادی، علی. (1398). اثربخشی آموزش مداخله روان‌شناسی مثبت بر افزایش بهزیستی، سرزندگی تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دختر. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 13(1): 27-7.

مگیار-موئی، جینا. آل. (1391). فنون روان‌شناسی مثبت‌گرا. ترجمه فرید براتی‌ سده. تهران: رشد. (تاریخ انتشار اثر به زبان اصلی، 2009).

نعیمی، ابراهیم.، شفیع ‌آبادی، عبدالله.، و داوود آبادی، فاطمه. (1395). اثربخشی آموزش مهارت‌های مثبت ‌اندیشی با تأکید بر آموزه‌های دینی بر تاب ‌آوری و رغبت‌های شغلی دانش‌آموزان. فرهنگ مشاوره و رواندرمانی، 7(4): 31- 1.

References

Adli, M., Haidari, H., Zarei, E., & Sadeghifard, M. (2013). Relationship between emotional and social adjustment with marital satisfaction. Journal of Life Science and Biomedicine, 3(2): 118-122.

Agnes, S. K. W., Cecilia, W. P. L., & Andrew, M. H. S. (2015). Effect of a social emotional learning programme for primary school students, The Hong Kong Journal of Occupational Therapy, 24(2): 56-63.

Bjorklund, W. L. & Rehling, D. L. (2010). Student perceptions of classroom incivility. College Teaching, 58(1): 15–18.

Jeste, D. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorder (DSM 5). Washington: American psychiatric publishing.

Layous, K., Lee, H., Choi, I., & Lyubomirsky, S. (2014). Culture matters when designing a successful happiness-increasing activity: A comparison of the United States and South Korea. Journal of Cross-Cultural Psychology, 44(8): 1294–1303.

Lyubomirsky, S., & Layous, K. (2013). How do simple positive activities increase wellbeing? Association for Psychological Science, 22(1): 57– 62.

Martin, A. J., Nejad, H. G., Colmar, S., & Liem, G. A. D. (2013). Adaptability: How students’ responses to uncertainty and novelty predict their academic and non-academic outcomes. Journal of Educational Psychology, 105(3): 728-746.

Rashid, T., & Seligman, M. E. P. (2013). Positive psychotherapy in current psychotherapies, (10th Edition) by R. J. Corsini & D. Wedding, Belmont, CA: Cengage.

Rashid, T., Howes, R. N., & Louden, R. (2017). Positive psychotherapy: A wellbeing approach to recovery. In M. Slade, L. Oades, & A. Jarden (Eds.), Wellbeing, recovery and mental health (pp. 111-132). New York, NY, US: Cambridge University Press.

Rashid, T. (2015). Positive psychotherapy: A strength-based approach. The Journal of Positive Psychology, 10(1): 25-40.

Sekar, J. M. A., & Lawrence, A. S. A. (2016). Emotional, social, educational adjustment of higher secondary school students in relation to academic achievement, Journal on Educational Psychology, 10(1): 29-35.

Seligman, M. E.P., & Csikszentmihalyi, M. (2014). Positive psychology: An introduction. In: Flow and the foundations of positive psychology. Dordrecht: Springer.

Sin, N. L., & Lyubomirsky, S. (2009). Enhancing well-being and alleviating depressive symptoms with positive psychology interventions: A practicefriendly meta-analysis. Journal of Clinical Psychology, 65(5): 467-487.

Snyder, S. R., & Lopez, S. J. (2010). Positive psychology the scientific and practical explorations of human strengths. Second edition: Sage publications.

Taylor, R. D., Oberle, E., Durlak, J. A., & Weissberg, R. P. (2017). Promoting positive youth development through school‐based social and emotional learning interventions: A meta‐analysis of follow‐up effects. Child Developmentuly, 88(4): 1156-1171.

Zaky, E. A. (2016) Adolescence: A crucial transitional stage in human life. Journal of Child and Adolescent Behavior, 4(6): 115-116.

***


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.