palette
الگوی ساختاری روابط بین ذهن آگاهی و بهزیستی روان‌شناختی بر اساس نقش میانجیگر راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در زنان دچار سرطان سینه
سوزان سلاجقه, سوزان امامی پور, کاظم نعمت الله زاده ماهانی

چکیده

هدف: هدف پژوهش تعیین نقش میانجیگر تنظيم شناختي هيجان در رابطه بين ذهن آگاهی و بهزيستي روان­شناختي زنان دچار سرطان سينه بود. روش: روش پژوهش همبستگی و جامعه آماري تمام زنان دچار سرطان سينه تحت نظر انجمن یاس و درمانگاه تخصصي جوادالائمه در شهر کرمان با حداقل دارای يکبار سابقه جراحي در سال ۱۳۹۶ به­ تعداد 413 نفر بود. از میان آن­ها به روش نمونه برداری هدف ­مند ۲۱۵ نفر انتخاب شدند و به­طورانفرادی به مقیاس ذهن آگاهی، توجه و هشیاری براون و ریان (2003)، تنظيم شناختي هيجان گرانفسکي، کراج و اسپينهون (2001) و بهزیستی روان‌شناختی ریف (1989) پاسخ دادند. پس از کنار گذاشتن 14 پرسشنامه مخدوش و 1 داده پرت، داده­ها با روش الگویابی معادله­های ساختاري تحلیل شد. یافته­ها: نتایج نشان داد که در سطح 001/0 =P ضریب مسیر کل و مستقیم بین ذهن آگاهی و بهزیستی روان­شناختی (384/0 =β) و راهبردهای مثبت تنظیم شناختی هیجان و بهزیستی روان­شناختی (582/0 =β) معنادار است و راهبردهای مثبت تنظیم شناختی هیجان ارتباط بین دو متغیر ذهن آگاهی و بهزیستی روان­شناختی را میانجیگری می­کند (259/0- =β). نتیجه­گیری: اين نتايج بيانگر آن است که ذهن ­آگاهی مي­تواند  بر بهزيستي روان­شناختي زنان دچار سرطان سينه از طریق به­کارگیری راهبردهای مثبت تنظيم شناختي هيجان تأثیرگذار باشد؛ بنابراین پیشنهاد می‌شود که درمان زنان دچار سرطان سینه در محیط­هایی مملو از آرامش و حمایت کافی و با ارائه خدماتی مانند ذهن­ آگاهی صورت گیرد تا آن­ها بتوانند با استفاده از راهبردهای تنظیم شناختی مثبت، بهزیستی روان­شناختی خود را ارتقا دهند.

واژگان کلیدی
بهزيستي روان‌شناختي، تنظيم شناختي، ذهن آگاهی، سرطان سينه، هیجان

منابع و مآخذ مقاله

احمدوند، زهرا.، حيدري نسب، ليلا.، و شعيري، محمدرضا. (۱۳۹۱). تبيين بهزيستي روان‌شناختي بر اساس مؤلفه‌هاي ذهن آگاهي. روان‌شناسی سلامت، ۱(۲): ۶۹-۶۰.

آذری آستانه، حمیده.، حاتمی، محمد.، و هاشمی رزینی، هادی. (1395). اثربخشی آموزش تنیدگی‌زدایی مبتنی بر ذهن‌آگاهی در کاهش تنیدگی حرفه‌ای و تنیدگی زندگی مادران شاغل. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 10(4 پیاپی 40): 451-427.

اسماعیلی، سمیرا.، طباطبایی، موسی.، و افروز، غلامعلی. (۱۳۹۴). اثربخشی درمان شناختی-رفتاری مبتنی بر ذهن آگاهی بر تنظیم شناختی هیجان و کنترل توجه در افراد معتاد. پژوهش‌های کاربردی روان‌شناختی، ۶(۳): ۱۴۳-۱۳۳.

اصغری، فرهاد.، قاسمی جوبنه، رضا.، حسینی صدیق، مریم السادات.، و جامعی، مینو. (1395). اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر تنظیم هیجان و کیفیت زندگی زنان دارای همسر معتاد. فرهنگ مشاوره و رواندرمانی، 7(2): 132-115.

آفتاب، رؤیا. (۱۳۹۵). نقش میانجیگر دشواری‌های بین فردی در رابطه بین اجتناب تجربی با افسردگی و اضطراب. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 10(۴ پیاپی 40): 542-523.

آقایوسفی، علیرضا.، اورکی، محمد.، زارع، مریم.، و ایمانی، سعید. (۱۳۹۲). اثربخشی ذهن آگاهی بر کاهش استرس، اضطراب و افسردگی در سو مصرف‌کنندگان مواد. فصلنامه اندیشه و رفتار در روان‌شناسی بالینی، ۷(3): ۲۶-۱۷.

آهویی، خدیجه.، فرامرزی، محبوبه.، و حسن‌زاده، رمضان. (۱۳۹۶). بهزیستی روان‌شناختی مبتلایان به سرطان پستان و رابطه آن با هوش هیجانی. مجله دانشگاه علوم پزشکی بابل، ۱۹(۸): ۲۷-۲۰.

بابایی نادینلویی، کریم.، میکاییلی منیع، فرزانه.، پزشکی، هانا.، بافنده، حسن.، و عبدی، حنانه. (۱۳۹۶). رابطه ذهن آگاهی و فرا هیجان در پیش ‌بینی تنظیم هیجانی-شناختی پرستاران تازه‌کار. نشریه پرستاری ایران، ۳۰(5): ۲۲-۱۱.

باوادی، بیتا.، پورشریفی، حمید.، و لطفی کاشانی، فرح. (1394). اثربخشی درمان شناختی-رفتاری مبتنی بر الگوی ۸ مرحله‏ای کَش بر بهبود بهزیستی روان‏شناختی زنان مبتلا به سرطان پستان. فصلنامه بیماری‌های پستان ایران، 8(4): 51-41.

بختیاری، آزاده.، و عابدی، احمد. (1391). اثربخشی درمان گروهی مبتنی بر الگوی فراشناختی ذهن آگاهی انفصالی بر افسردگی پس از زایمان. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 6(2 پیاپی 22): 24-9.

بیانی، علی‌اصغر.، گودرزی، حسین.، و کوچکی، عاشورمحمد. (1387). رابطه ابعاد بهزیستی روان‌شناختی و سلامت عمومی در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزاد شهر (86 ـ 1385). دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 10(1 و 2): 164-153.

پسندیده، راحله.، و ابوالمعالی الحسینی، خدیجه. (۱۳۹۵). اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر افزایش بهزیستی. فصلنامه اندیشه و رفتار در روان‌شناسی بالینی، ۱۱(1): ۱۶-۷.

تقوایی، داوود.، مسجدی، عباس.، و جعفری، مهدی. (۱۳۹۴). اثربخشی درمان دیالکتیک بر سرزنش خود و دیگران، نشخوارگری و فاجعه سازی زنان مبتلا به سرطان پستان. فصلنامه اندیشه و رفتار در روان‌شناسی بالینی، ۹(1): ۷۶-۶۷.

حسنی، جعفر. (1390). خصوصیات روان‌سنجی پرسشنامه نظم جویی شناختی هیجان. مجله روان‌شناسی بالینی، 3(7): ۸۳-۷۳.

خانجانی، مهدی.، شهیدی، شهریار.، فتح آبادی، جلیل.، مظاهری، محمدعلی.، و شکری، امید. (1393). ساختار عاملی و ویژگی‌های روان‌سنجی فرم کوتاه (18 سوالی) مقیاس بهزیستی روان‌‌شناختی ریف در دانشجویان دختر و پسر. مجله اندیشه و رفتار در روان‌شناسی بالینی، 8(32): 36-27.

دهقانی، محسن.، اسماعیلیان، نسرین.، اکبری، فاطمه.، حسنوند، مرجان.، و نیک منش، احسان. (1393). بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی و ساختار عاملی پرسشنامه پنج وجهی ذهن آگاهی. اندیشه و رفتار در روان‌شناسی بالینی، 9(1): 87-77.

سامانی، سیامک.، و صادقی، لادن. (1389). بررسی کفایت روان‌سنجی پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان. مجله روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، 1(1): ۶۲-۵۱.

سياح، مهدي.، اولي‌ پور، عليرضا.، اردمه، علي.، شهيدي، شکوه.، و يعقوبي عسگرآباد، اسماعيل. (۱۳۹۳). پيش ‌بيني سلامت روان و عملکرد تحصيلي دانشجويان از طريق راهبردهاي شناختي تنظيم هيجان در دانشجويان دانشگاه علوم پزشکي جندی‌شاپور اهواز. توسعه آموزش جندی‌شاپور، ۵(۱): ۴۴-۳۷.

شریفی باستان، فرنگیس.، یزدی، سیده منور.، و زهرایی، شقایق. (۱۳۹۵). نقش راهبردهای تنظیم شناختی هیجان و عاطفه مثبت و منفی در پیش‌ بینی تاب‌آوری زنان مبتلا به سرطان پستان. روان پرستاری، ۴(۲): ۴۹-۳۸.

شهید ثالث، سودابه.، حسن ‌زاده، مليحه.، سجادي، سيده سانيا.، و آل داوود، سید امیر. (۱۳۹۶). بررسي مقايسه‌اي اختلالات کارکرد جنسي در زنان مبتلا به سرطان پستان: گزارش مورد-شاهدي. مجله دانشکده پزشکی، ۷۵(۵): ۳۵۷-۳۵۰.

شیتز، ملانی گوردون. (1392). رفتار درمانی دیالکتیکی برای تنظیم هیجان‌ها و رفتارهای ناشی از آن. ترجمه شیرین ایزدی و مهناز غیاثی. تهران. انتشارات ارجمند. (تاریخ انتشار به زبان اصلی، 2009).

شیخ ‌الاسلامی، علی.، و سید اسماعیلی، نسترن. (۱۳۹۳). مقایسه‏ تأثیر روش‌های آموزشی کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی و مهارت‌های مطالعه بر اضطراب امتحان دانش‏آموزان. فصلنامه روان‌شناسی مدرسه، ۳(۲): ۱۲۱-۱۰۴.

شيدايي، اقدم شوان.، و فاطمی پور، حميدرضا. (1396). تأثیر آموزش توجه آگاهي بر کاهش اضطراب امتحان دانشجويان. اندیشه و رفتار در روان‌شناسی بالینی، 12(1): 76-67.

صناعی، هاله.، محمد موسوی، سید علی.، مرادی، علیرضا.، پرهون، هادی.، و صناعی، هادی. (۱۳۹۵). اثربخشی درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر خودکارامدی، استرس ادراک‌شده و جهت‌گیری به زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان. مجله اندیشه و رفتار در روان‌شناسی بالینی، ۱۱(۴): ۶۶-۵۷.

طاهری فر، زهرا.، فردوسی، سیما.، موتابی، فرشته.، مظاهری، محمدعلی.، و فتی، لادن. (۱۳۹۴). نقش واسطه‌ای نارسایی راهبردهای تنظیم هیجان در رابطه بین شدت هیجان منفی و انگیزش ایمنی با نشانه‌های اضطراب فراگیر. روان‌شناسی معاصر، ۱۰(۲): ۶۶-۵۱.

عبدی، سلمان.، باباپور خیرالدین، جلیل.، و فتحی، حیدر. (۱۳۸۹). رابطه سبک‌های تنظیم هیجان شناختی و سلامت عمومی دانشجویان. سالنامه پژوهش علوم سلامت و نظامی، ۸(۴): ۲۶۴-۲۵۸.

فتح الهی شورابه، فضل‌الله.، تاروردی‌زاده، بهمن.، و کیهانی، مژگان. (۱۳۹۶). تأثیر هشت هفته تمرین مقاومتی روی برخی از عوامل آنژیوژنز در زنان مبتلا به سرطان پستان. مجله زنان، مامایی و نازایی ایران، ۲۰(۳): ۱۷-۹.

قربانی، نیما. (1392). من به روایت من. تهران: انتشارات بینش نو.

مؤمنی، فرشته.، شهیدی، شهریار.، موتابی، فرشته.، و حیدری، محمود. (۱۳۹۶). مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری گروهی و درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر متغیرهای میانجی اختلال اضطراب فراگیر. پژوهش‌های کاربردی روان‌شناختی، ۸(۱): ۶۶-۴۹.

موهان، جیتندرا.، سگال، مینا.، و گیتی قریشی، اشرف السادات. (۱۳۹۶). مقایسه استرس و سبک‌های مقابله‌ای در بیماران مبتلا به سرطان و افراد سالم. مجله اندیشه و رفتار در روان‌شناسی بالینی، ۱۲(1): ۸۶-۷۷.

نريماني، محمد.، آریا پوران، سعيد.، ابوالقاسمي، عباس.، و احدي، بتول. (۱۳۹۰). اثربخشي آموزش‌هاي ذهن آگاهي و تنظيم هيجان بر بهزيستي جسماني و روان‌شناختي جانبازان شيميايي. مجله دانشگاه علوم پزشكي كرمانشاه (بهبود)، ۱۵(۵): ۳۵۷-۳۴۷.

نظری، راضیه.، و کربلایی محمد میگونی، احمد. (1396). الگوی ساختاری کمال‌گرایی، بهزیستی روان‌شناختی و سازگاری زناشویی. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 11(3 پیاپی 43): 432-411.

نوروزی، حسن.، و هاشمی، الهام. (۱۳۹۶). اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر نظم جویی هیجانی بیماران مبتلا به سرطان پستان. فصلنامه علمی- پژوهشی بیماری‌های پستان ایران، ۱۰(۲): ۴۸-۳۸.

References

Arvidsdotter, T., Marklund, B., Taft, C., & Kylén, S. (2015). Quality of life, sense of coherence and experiences with three different treatments in patients with psychological distress in primary care: a mixed-methods study. BMC Complementary and Alternative Medicine, 15(1): 132-138.

Balzarotti, S., Biassoni, F., Villani, D., Prunas, A., & Velotti, P. (2016). Individual differences in cognitive emotion regulation: Implications for subjective and psychological well-being. Journal of Happiness Studies, 17(1): 125-143.

Brown, K., & Ryan, R. (2003). The benefits of being present: Mindfulness and its role in psychological wellbeing. Journal of Personality and Social Psychology, 84(4): 822-48.

Domaradzka, E., & Fajkowska, M. (2018). Cognitive emotion regulation strategies in anxiety and depression understood as types of personality. Frontiers in Psychology, 9(1): 856-860.

Fassbinder, E., Schweiger, U., Martius, D., Brand-de Wilde, O., & Arntz, A. (2016). Emotion regulation in schema therapy and dialectical behavior therapy. Frontiers in Psychology, 7(1): 1373.

Garnefski, N., Kraaij, V., & Spinhoven, P. (2001). Negative life events, cognitive emotion regulation and depression. Personality and Individual Differences, 30(1): 1311-1327.

Ghorbani, N., Watson, P. J., & Weathington, B. L. (2009). Mindfulness in Iran and the United States: Cross-Cultural structural complexity and parallel relationships with psychological adjustment. Current Psychology, 28(4): 211-219.

Grecucci, A., Pappaianni, E., Siugzdaite, R., Theuninck, A., & Job, R. (2015). Mindful Emotion Regulation: Exploring the Neurocognitive Mechanisms behind Mindfulness. BioMed research international, 20(1): 670-714.

Hojman, D. A., & Miranda, Á. (2018). Agency, Human Dignity, and Subjective Well-being. World Development, 101(Supplement C): 1-15.

Huh, H. J., Kim, K. H., Lee, H. K., & Chae, J. H. (2017). The relationship between childhood trauma and the severity of adulthood depression and anxiety symptoms in a clinical sample: The mediating role of cognitive emotion regulation strategies. Journal of affective disorders, 213(1): 44-50.

Izadpanah, S., Schumacher, M., Arens, E. A., Stopsack, M., Ulrich, I., Hansenne, M., Grabe, H. G., Barnow, S. (2016). Adolescent harm avoidance as a longitudinal predictor of maladaptive cognitive emotion regulation in adulthood: The mediating role of inhibitory control. Journal of Adolescence, 52(3): 49-59.

Kase, T., Endo, S., & Oishi, K. (2016). Process linking social support to mental health through a sense of coherence in Japanese university students. Mental Health & Prevention, 4(3): 124-129.

Kline, R. B. (2005). Principles and practice of structural equation modeling, 2nd edition. New York & London: Guilford press.

Kohn, N., Eickhoff, S. B., Scheller, M., Laird, A. R., Fox, P. T., & Habel, U. (2014). Neural network of cognitive emotion regulation--an ALE meta-analysis and MACM analysis. Neuroimage, 87(1): 345-355.

Kohn, N., Eickhoff, S. B., Scheller, M., Laird, A. R., Fox, P. T., & Habel, U. (2013). Neural network of cognitive emotion regulation--an ALE meta-analysis and MACM analysis. NeuroImage, 87(1): 345-355.

Krok, D. (2015). The mediating role of optimism in the relations between sense of coherence, subjective and psychological well-being among late adolescents. Personality and Individual Differences, 85(Supplement C): 134-139.

LaBar, K. S. (2015). Emotion. In A. W. Toga (Ed.), Brain Mapping (pp. 619-624). Waltham: Academic Press.

Luhmann, M. (2017). Using big data to study subjective well-being. Current Opinion in Behavioral Sciences, 18(Supplement C): 28-33.

Meyers, L. S., Gamst, G., & Guarino, A. J. (2006). Applied multivariate research, design and interpretation. London: Sage publication.

Michalak, J., Burg J., & Heidenreich T. (2012). Don’t forget your body: Mindfulness, embodiment, and the treatment of depression. Mindfulness, 3(3): 190-199.

Moksnes, U. K., & Lazarewicz, M. (2016). The association between self-esteem and sense of coherence in adolescents aged 13–18years-The role of sex and age differences. Personality and Individual Differences, 90(Supplement C): 150-154.

Potthoff, S., Garnefski, N., Miklósi, M., Ubbiali, A., Domínguez-Sánchez, F. J., Martins, E. C., Witthöft, M., Kraai, V. (2016). Cognitive emotion regulation and psychopathology across cultures: A comparison between six European countries. Personality and Individual Differences, 98(1): 218-224.

Prakash, R. S., Hussain, M. A., & Schirda, B. (2015). The role of emotion regulation and cognitive control in the association between mindfulness disposition and stress. Psychology and Aging, 30(1): 160-171.

Ryff, C. D. (1989). Beyond Ponce de Leon and life satisfaction: New directions in quest of successful aging. International Journal of Behavioral Development, 12(1): 35-55.

Supplee, L. H., Skuban, E. M., Shaw, D. S., & Prout, J. (2009). Emotion regulation strategies and later externalizing behavior among European American and African American children. Development and Psychopathology, 21(2): 393-415.

Troy, A. S. (2012). Cognitive reappraisal ability as a protective factor resilience to stress across time and context. Doctoral Dissertation of Philosophy. University of Denver.

Ullman, S. E., Peter-Hagene, L. C., & Relyea, M. (2014). Coping, emotion regulation, and self-blame as mediators of sexual abuse and psychological symptoms in adult sexual assault. Journal of child sexual abuse, 23(1): 74-93.

***


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.