palette
مقایسه اثربخشی آموزش رویکرد مبتنی بر بهبود کیفیت زندگی و درمان پذیرش و تعهد بر افزایش شادکامی معلم‌های زن
حسن الهی فر, محمد قمری, کیانوش زهراکار

چکیده

هدف: هدف پژوهش اثربخشی آموزش رویکرد مبتنی بر بهبود کیفیت زندگی در مقایسه با درمان پذیرش و تعهد بر افزایش شادکامی بود. روش: روش پژوهش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری 3 ماهه و جامعه آماری تمامی معلم­های زن متأهل شاغل در آموزش و پرورش شهرستان ابهر در سال تحصیلی 97-96 به تعداد 800 نفر بود. به صورت تصادفی منظم از میان آن­ها 260 نفر انتخاب و پرسشنامه شادکامی آکسفورد آرجیل، مارتین و کراسلند (1989) توسط آن­ها  تکمیل شد. از 124 نفری که نمره پایین­تر از 43 داشتند؛ 45 نفر به­ صورت تصادفی انتخاب و در سه گروه 15 نفری درمان پذیرش و تعهد هیز و استروسال (2010) آزمایشی1، رویکرد مبتنی بر بهبود کیفیت زندگی فریش (2016) آزمایشی 2 و گواه جایگزین شدند. جلسه‌های آموزشی در 8 جلسه 90 دقیقه‌ای در هفته یکبار برای دو گروه آزمایشی اجرا و داده­ها با استفاده از روش تحلیل واریانس مختلط با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج در سطح 99 درصد اطمینان حاکی از اثربخشی هر دو برنامه آموزشی بر نمره کل شادکامی (08/94 F=)، رضایت از زندگی (19/19 F=)، خلق مثبت (68/56 F=)، سلامتی (55/48 F=)، کارامدی (55/20 F=) و عزت نفس (42/7 F=) و پایداری آن در مرحله پیگیری بود؛ ولی اثربخشی دو روش در افزایش شادکامی آن­ها متفاوت نبود (106/0 =P). نتیجه‌گیری: از آنجا که رویکرد مبتنی بر بهبود کیفیت زندگی بر ارتقای شادکامی و رضایت از زندگی تاکید دارد و درمان پذیرش و تعهد نیز منجر به انعطاف‌پذیری روان­شناختی و تعهد فرد می‌شود؛ می­­توان از این دو روش به­عنوان روش مداخله‌ای مؤثر برای افزایش شادکامی افراد، به­ویژه معلم­های زن شاغل استفاده کرد.

واژگان کلیدی
پذیرش، تعهد، شادکامی، کارامدی، کیفیت زندگی

منابع و مآخذ مقاله

احمدی فروشانی، سیدحبیب‌الله.، یزدخواستی، فریبا.، و عریضی، حمیدرضا. (1392). اثربخشی روان نمایشگری با محتوای معنوی بر شادی، لذت و سلامت روان دانشجویان. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 7(2 پیاپی 26): 23-7.

ایزدی راوندی، سمیه.، تسلیمی، زهرا.، حق پرست، عباس.، و قلعه‌ای‌ها، علی. (1395). کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به درد مزمن: تعیین نقش شدت و مدت درد. فصلنامه کومش، 17‌(4): 845-836.

ایزدی، راضیه.، و عابدی، محمد رضا. (1393). درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد. انتشارات جنگل.

پاداش، زهرا.، فاتحی زاده، مریم.، و عابدی، محمد رضا. (1390). اثربخشی آموزش رواندرمانی مبتنی بر بهبود کیفیت زندگی بر شادکامی همسران. فصلنامه مشاوره و رواندرمانی خانواده، 1(1):130-115.

پورکاظم محمد فریدونی، فرزانه.، و عشقی نوگورانی، روناک. (1397). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر افزایش بهزیستی روان‌شناختی افراد تراجنسی. مجله روان‌شناسی و روا‌نپزشکی شناخت، 5(1): 41-29.

توکلی، حمیده. (1396). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در افزایش شادمانی، کیفیت زندگی و کاهش فرسودگی شغلی معلمان. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد بهشهر.

دانش، عصمت. (1389). مقایسه سطح شادکامی و سلامت جسمی و روانی دانشجویان دختر و پسر متأهل و مجرد دانشگاه. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 4(4 پیاپی 16): 71-56.

دهقان سفید کوه، اعظم. (1394). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر افزایش شادکامی و شفقت بر خود در مادران کودکان اتیسم. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شهر.

رجبی، سوزان.، دهقانی، یوسف.، ریاحی، فروغ.، و الهیاری، فرزاد. (1394). اثربخشی درمان گروهی مبتنی بر کیفیت زندگی بر شادکامی، رضایت از زندگی و تنظیم خلق معتادان مرد شهر اهواز. مجله علمی پزشکی جندی شاپور؛ 14(5): 505-493.

رستمی، مریم.، ابوالقاسمی، عباس.، و نریمانی، محمد. (1395). اثربخشی درمان مبتنی بر بهبود کیفیت زندگی در کیفیت زندگی زوجین ناسازگار. مجله علمی پژوهان، 15(1): 35-26.

طغیانی، مجتبی. (1392). بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر کیفیت زندگی بر سلامت روانی، بهزیستی ذهنی و عملکرد تحصیلی نوجوانان پسر. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی. دانشگاه اصفهان.

عظیمی فر، شیرین.، فاتحی زاده، مریم السادات.، بهرامی، فاطمه.، احمدی، سید احمد.، و عابدی، احمد. (1395). مقایسه اثربخشی زوج درمانی شناختی رفتاری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر افزایش شادی زناشویی زوجین ناراضی. مجله روان‌شناسی و روانپزشکی شناخت، 2(3): 81-56.

علی پور، احمد.، و نور بالا، احمدعلی. (1378). بررسی مقدماتی پایایی و روایی پرسشنامه شادکامی آکسفورد در دانشجویان دانشگاه‌های تهران. مجله روانپزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، ۵(۱ و ۲): 66-55.

فلکسمن، پل.، بلک، لج.، و باند، فرانک. (1393). تند آموز درمان مبتنی بر پذیرش و پایبند. ترجمه مصلح میرزایی و سامان نونهال. تهران: انتشارات ارجمند. (تاریخ انتشار اثر به زبان اصلی: 2007)

قاسمی، نظام الدین.، کجباف، محمد باقر.، و ربیعی، مهدی. (1390). اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر کیفیت زندگی بر بهزیستی ذهنی و سلامت روان. فصلنامه روان‌شناسی بالینی. 3 (2):34-23.

مرادی، کبری.، و دهقانی، اکرم. (1396). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر شادکامی و مطلوبیت اجتماعی زنان حوزوی. فصلنامه فرهنگی-تربیتی زنان و خانواده، 12(2): 126-113.

مرمرچی نیا، مژگان.، و ذوقی پایدار، محمدرضا. (1396). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر امیدواری و شادکامی نوجوانان دختر تحت پوشش بهزیستی. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 11 (2 پیاپی 42): 174-157.

هریس، رأس. (1396). تله شادمانی. ترجمه علی صاحبی و مهدی اسکندری. تهران: انتشارات سایه سخن. (تاریخ انتشار اثر به زبان اصلی، 2012).

هنرپروران، نازنین.، میرزایی کیا، حسین.، نیری، احمد.، و لطفی، مریم. (1393). راهنمای عملی درمانگران در درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد. ناشر: امید مهر.

References

Argyle, M. Lu, L. (1990). The happiness of extraverts. Personality and Individual Differences, 11(1): 1011-1017.

Argyle, M., Martin, M., & Crossland, J. (1989). Happiness as a function of personality and social encounters. In: Forgas JP, Innes JM, editors. Recent advantage in social psychology: An international perspective. North Holland: Elsevier, 2(1): 73-95.

Behboodi, M., & Katebi, A. (2015). Investigating the correlation between The Acceptance and Commitment with Resilience and Happiness in Students. Indian Journal of Fundamental and Applied Life Sciences, 5(1): 2110-2114.

Farhang, M., Ghaderi, M., Soleimani, R., & Arabshahi, F. (2017). The effectiveness of acceptance and commitment group therapy in general health, happiness, and general well-being among mental disorder patients. Saussurea, 6(1): 99-117.

Frish, M.B. (2016). Quality of life therapy, New Jersey: John Wiley & Sons, https://doi.org/10.1002/9781118468197.ch27.

Furnham, A., & Brewing, C. (1990). Personality and happiness. Personality and Individual Differences, 11(1): 1093-1096.

Harris, R. (2012). ACT with love. Oakland: New Horbinger Publication.

Hayes, S.C., & Strosahl, K.D. (2010). A practical guide to acceptance and commitment therapy. New York: Springer Science and Business Media.

Hayes, S.C., Levin, M.E., Plumb-Vilardaga, J., Villatte, J.L., & Pistorello, J. (2013). Acceptance and commitment therapy and contextual behavioral science: Examining the progress of a distinctive model of behavioral and cognitive therapy. Behavior Therapy, 44(2): 180-196.

Jamg H.J. (2016). Comparative study of health promoting lifestyle profile and subjective happiness in nursing and non-nursing students. Adv Sci Technology Letter, 128(7): 78-82.

Seligman, M.E.P. (2010). Authentic happiness: Using the new positive psychology to realize your potential for lasting fulfillment. New York: free press

Stevenson, B., & Wolfers, J. (2009). The paradox of declining female happiness. American Economic Journal, 1(4): 190-225.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.