palette
اثربخشی مشاوره مبتنی بر نظریه چند وجهی لازاروس بر خودهای ممکن، منبع کنترل و ولع مصرف مواد در معتادان تحت دارو درمانی

چکیده

هدف: هدف پژوهش تعیین اثربخشی مشاوره مبتنی بر نظریه چند وجهی لازاروس بر خودهای ممکن، منبع کنترل و کاهش ولع مصرف مواد در معتادان تحت دارو درمانی بود. روش: روش پژوهش شبه آزمایشی با گروه گواه، پیش آزمون، پس آزمون، پیگیری 2 ماهه و جامعه آماری شامل 83 مرد معتاد 20 تا 45 ساله تحت دارو درمانی در مرکز ترک اعتیاد یاران در منطقه 18 تهران بود. به روش نمونه‌گیری هدفمند از میان آن­ها 30 نفر انتخاب و در گروه‌های 15 نفره آزمایش و گواه جایگزین شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های خودپنداره راجرز 1951، منبع کنترل راتر 1966 و ولع مصرف لحظه‌ای فرانکن، هندریکز و ون دن برنیک (2002) بود که در سه مرحله توسط هر دو گروه تکمیل شد و برنامه مشاوره مبتنی بر نظریه چند وجهی لازاروس (2008) نیز در 8 جلسه هفتگی90 دقیقه‌ای برای گروه آزمایش اجرا و داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس مختلط با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که مشاوره مبتنی بر نظریه چند وجهی لازاروس بر خودهای ممکن (51/36 =F، 001/0 =P)، منبع کنترل (28/41 =F، 001/0 =P) و کاهش ولع مصرف مواد (68/40 =F، 001/0 =P) تأثیر داشته و این تأثیر در مرحله پیگیری نیز پایدار مانده است. نتیجه‌گیری: از آنجا که مشاوره مبتنی بر نظریه چند وجهی لازاروس می­تواند با تغییر فرایند و محتوای شناخت‌ها و ارتقاء مهارت‌های شناختی، عاطفی و رفتاری بر خودهای ممکن، منبع کنترل و کاهش ولع مصرف مواد معتادان تأثیرگذار باشد؛ بنابراین می‌توان از این روش مشاوره‌ای که کم هزینه و کارامد است؛ در کنار دارو درمانی برای درمان پایدار معتادان استفاده کرد.

واژگان کلیدی
خودهای ممکن، لازاروس، معتادان، منبع کنترل، ولع

منابع و مآخذ مقاله

منابع

اصغری، فرهاد.، کرد میرزا نیکوزاده، عزت اله.، و احمدی، لیلا. (1392). رابطه نگرش مذهبی، منبع کنترل و گرایش به سوء مصرف مواد در دانشجویان. فصلنامه اعتیاد پژوهی، 7(1): 112-103. ]پیوند[

اعتمادی، احمد.، و گل‌ محمدیان، محسن. (1393). اثربخشی مشاوره‌گروهی با رویکرد چند وجهی بر خود پنداره و اهمال ‌کاری. مجله روان‌شناسی ‌بالینی و مشاوره، 2(4): 153-138. ]پیوند[

اعظمی، یوسف.، سهرابی، فرامرز.، برجعلی، احمد.، و چوپان، احمد. (1392). اثربخشی آموزش تنظیم هیجان مبتنی بر مدل گراس بر کاهش خشم در افراد وابسته به موا مخدر. فصلنامه فرهنگ مشاوره و رواندرمانی، 4(4): 68-53. ]پیوند[

افشار، سارا.، صدیقی ارفعی، فریبرز.، جعفری، اصغر.، و محمدی، حسین. (1394). رابطه ابعاد هوش معنوی و گرایش به اعتیاد و مقایسه آن بین دانشجویان دختر و پسر. مجله پژوهش در دین و سلامت، 1(2): 18-10. ]پیوند[

برک، لورای. (1397). روان‌شناسی ‌رشد. ترجمه یحیی سیدمحمدی. تهران: ارسباران. (تاریخ انتشار به زبان اصلی، 2011). ]پیوند[

بهرام خانی، محمود.، جان ‌برزگی، مسعود.، و علی ‌پور، احمد. (1391). اثربخشی درمانگری چندوجهی لازاروس بر ارتقاء سلامت ‌عمومی بیماران ام اس. مجله روان‌شناسی بالینی، 1(4): 10-1. ]پیوند[

تاجری، بیوک. (1394). اثربخشی درمانگری شناختی-رفتاری بر میزان وسوسه، نگرش و سازش پذیری معتادین به شیشه. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 9(3): 62-45. ]پیوند[

جعفری، اصغر.، برهون، مهری.، و قمری، محمد. (1394). رابطه سبک‌های فرزندپروری و طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه با خودهای ‌ممکن. مجله تحقیقات علوم‌ رفتاری،4(1): 492-481. ]پیوند[

جعفری، اصغر.، و نژاد محمد، ساتی. (1397). تأثیر مداخلات مبتنی بر الگوی ماتریکس در تغییر منبع کنترل و کاهش ولع و گرایش به مصرف شیشه در مردان تحت درمان. مجله اعتیاد پژوهشی سوء مصرف مواد. 12(1): 188-169. ]پیوند[

جعفری، مصطفی.، بساک نژاد، سودابه.، مهرابی زاده هنرمند، مهناز.، و زرگر، یدالله. (1394). اثربخشی الگوی ماتریکس در مقایسه با الگوی مراحل تغییر بر خودتنظیمی و تداوم تغییر در مردان وابسته به آمفتامین. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 9(3): 25-7. ]پیوند[

حدادی، روح الله.، مطلق، نفیسه.، کشاورز گرامی، قاسم.، و کمالی، زینب. (1393). مقایسه پیامدهای درمانی روش‌ ماتریکس بر شدت اعتیاد در سلامت ‌روان زنان و مردان سوء مصرف کننده مت آمفتامین. فصلنامه اعتیاد پژوهی، 8(3): 69-57. ]پیوند[

زمستانی‌ یامچی، مهدی.، سهرابی، فرامرز.، و برجعلی، احمد. (1390). تأثیر مداخلات رواندرمانی حمایتی به شیوه IPT در کاهش علائم افسردگی بیماران مرد مبتلا به اعتیاد. فصلنامه فرهنگ مشاوره و رواندرمانی، 2(4): 30-17. ]پیوند[

طالب ‌پور، اکبر. (1389). تأثیر آموزش‌ شناختی بر منبع کنترل، انگیزش پیشرفت و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان شاهد مقطع متوسطه در شاهین شهر. پایان ‌نامه کارشناسی‌ ارشد. رشته روان‌شناسی عمومی. دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی. دانشگاه اصفهان.

محمد علیزاده ‌نمینی، آناهیتا.، اسمعیل‌ زاده ‌آخوندی، محمد.، و صفر محمد خانلو، ناهید. (1396). اثربخشی و مصاحبه انگیزشی و دارو درمانی بر ولع مصرف مواد و مقایسه با دارو درمانی. مجله روان‌شناسی و روان‌پزشکی شناخت، 2(4): 11-1. ]پیوند[

ناصری فدافن، ملکه.، نوحی، شهناز.، و آقایی، حکیمه. (1397). اثربخشی آموزش مدیریت خشم با رویکرد شناختی رفتاری بر کیفیت رابطه زناشویی و اضطراب اخلاقی مردان سوء مصرف کننده مواد. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 12(1): 82-63. ]پیوند[

نیک فرجام، علی.، ممتازی، سعید.، جعفری، سارا.، و خسروی، ناصر. (1391). علم اعتیاد مواد. مغز و رفتار. تهران: انتشارات سپید برگ.

یاسمی نژاد، پریسا.، گل محمدیان، محسن.، و سجادی، سیده نسیم. (1397). اثربخشی گروه درمانی به شیوه چند وجهی لازاروس بر ابعاد فرسودگی شغلی کارکنان شرکت گاز. دوماهنامه سلامت کار ایران، 15(1): 115-107. ]پیوند[

References

Rosellini, A. J., Fairholme, C. P., & Brown, T. A. (2011). The temporal course of anxiety sensitivity in outpatients with anxiety and mood disorders: relationships with behavioral inhibition and depression. Journal of Anxiety Disorder, 25(4): 615-621. [Link]

Cheloti, S. K., & Gathumbi, A. M. (2016). Curbing drug and substance abuse in secondary schools in Kenya: The disconnect in school community intervention strategies. International Journal of Education and Research, 1(3): 2201-6740. [Link]

Chinaveh, M. (2013). The effectiveness of multiple stress management intervention on the level of stress, and coping responses among Iranian students. Procedia Social and Behavioral Sciecnces, 84(1): 593-600. [Link]

Clincinbeard, S. S., & Murray, C. I. (2011). Perceived support, belonging, and possible selves’ strategies among incarcerated juvenile offenders. Journal of Applied Social Psychology, 42(5): 1218-1240. [Link]

Dark-Freudeman, A., & West, R. L. (2016). Possible selves and self-regulatory beliefs: Exploring the relationship between health selves, health efficacy, and psychological well-being. The International Journal of Aging and Human Development, 82 (2-3): 139-165. [Link]

Dasgupta, N., Beletsky, L., & Ciccaron, D. (2018). Opioid crisis: No easy fix to iIts social and economic determinants. Journal of AJPH Perspectives, 108(2): 182-186. [Link]

Degenhardt, L., & Hall, W. (2012). Extent of illicit drug use and dependence, and the contribution to the global burden of disease. Journal of Scientific Research, 379(2): 55-70. [Link]

Erikson, M. G., Hanson, B., & Lundblad, S. (2014). Desirable possible selves and depression in adult women with eating disorders. The Journal of Eating and Weight Disorder, 19(2): 145-151. [Link]

Evren, C., Cagil, D., Ulku, M., Ozcetinkaya, S., Gokalp, P., Cetin, T., & Yigiter, S. (2014). Relationship between defense styles, alexithymia, and personality in alcohol-dependent inpatients. Comprehensive Psychiatry, 53(6): 860-867. [Link]

Franken, I. H. A., Hendricks, V. M., Stan, C. J., & Van den Brink, W. (2002). Initial validation of two opiate craving questionnaires the obsessive compulsives drug use scale and desires for drug questionnaire. Journal of Addiction Behaviors, 27: 675-685. [Link]

Garofalo, C., & Wright, A. G. C. (2017). Alcohol abuse, personality disorders, and aggression: the quest for a common underlying mechanism. Journal of Aggression and Violent Behavior, 34: 1-8. [Link]

Gladwin, T. E., & Vink, M. (2018). Alcohol-related attentional bias variability and conflicting automatic associations. Journal of Experimental Psychopathology, 30(2): 1-14. [Link]

Grabel, B. F. (2013). A narrative analysis of possible selves, an explorative study of letters from future. B.A student psychology: University of Twente. [Link]

Grebot, E., & Davdard, Y. (2010). Cognitive schemas addictive beliefs in cannabis addiction young addiction. Journal of French psychology, 55(4): 373-387. [Link]

Hammana, D., Cowarda, F., Johnson, L., Lamberta, M., Zhou, L., & Indiatsi, J. (2013). Teacher possible selves: How thinking about the future contributes to the formation of professional identity. Journal of Self and identity, 12(3): 307-336. [Link]

Hartwell, E. E., Bujarskic, S., Greenc, R., & Ray, R. L. (2019). Convergence between the penn alcohol craving scale and diagnostic interview for the assessment of alcohol craving. Journal of Addictine Behaviors Reports, 10(1): 1- 4. [Link]

Layous, K., Nelson, S. K., & Lyubomirsky, S. (2012). What is the optimal way to deliver a positive activity intervention? The case of writing about one's best possible selves. Journal of Happiness Studies, 10(2): 1024-1030. [Link]

Lazarus, A. A. (2008). Instructor’s manual for multi model therapy. Mill Valley, CA, Psychotherapy. [Link]

Levy, N. (2013). Addiction is not a brain disease. Journal of Front Psychiatry, 4(1): 1-7. [Link]

Maithya, R., Okinda, R., & Mung’atu, F. (2015). A baseline survey on effects of drug and substance abuse on academic participation among students in technical institutions in Kenya. International Journal of Education and Research, 3(1): 629-641. [Link]

Mishra, B., & Khatun, J. A. (2015). Study on the self-concept of M.A. Class students in view of Carl Roger’s theory of self. International Journal of Informative & Futuristic Research (IJIFR), 2(6): 1709-1717. [Link]

Oyserman, D., Destin, M., & Novin, S. (2015). The context-sensitive future self: Possible selves motivate in context, not otherwise. Journal of Self and Identity, 14(2): 173-188. [Link]

Perry, C. J., & Lawrence, A. J. (2017). Addiction, cognitive decline and therapy: Seeking ways to escape a vicious cycle. Journal of Genes, Brain and Behavior, 16(3): 205–218. [Link]

Peter, N., & Alicia, D. (2010). Extent and influence of recreational drug use on men and women aged 15 tears and older in South Africa. African Journal of Drug & Alcohol Studies, 9(1): 33-48. [Link]

Pierce, A., Schmidt, C., & Stodderd, S. (2015). The role of feared possible selves on the relationship between peer influence and delinquency. Journal of Adolescence, 38(2): 17-26. [Link]

Rawson, R. A. (2013). Current research on the epidemiology, medical and psychiatric effects, and treatment of methamphetamine use. Journal of Food and Drug Analysis, 21(4): 577-581. [Link]

Roozen, H.G., Waart, R., & Van Der Kroft, P. (2010). Community reinforcement and family training: An effective option to engage treatment-resistant substance-abusing individuals in treatment. Journal of Addiction, 105(10): 1729-1738. [Link]

Rosenberg, H. (2014). Clinical and lab assessment of subjective experience drug craving. Journal of Clinical Psychology Review, 29(6): 519- 534. [Link]

Rotter, J. B. (1966). Generalized expectancies for internal versus external control of reinforcement. Journal of Psychological Monographs, 80(1): 1-28. [Link]

Yager, E. K. (2018). Comparing overall success rates of cognitive-behavioral therapy, eye movement desensitization and reprocessing, dialectical behavior therapy and hypnosis. Journal of Psychology Research, 8(6): 231-250. [Link]

Zhu, S., & Tse, S. (2015). Possible selves, strategies and perceived likelihood among adolescents in Hong Kong: Desire and concern. International Journal of Adolescence and Youth, 23(3): 37-41. [Link]

***


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.