palette
ساخت، رواسازی و اعتبارسنجی پرسشنامه ای برای سنجش الگوها و آسیب‌های پیش از ازدواج

چکیده
هدف: هدف پژوهش ساخت، رواسازی و اعتبارسنجی پرسشنامه‌ای برای ارزیابی الگوها و آسیب‌های پیش از ازدواج بود. روش: روش پژوهش آزمون سازی و جامعه آماری تمام زوج‌های نامزد ایران در سال 1397 بود که از 26 استان و از طریق نمونه‌گیری هدفمند و بنا بر پیشنهاد براون (2006) 550 نفر شامل 357 دختر و 193 پسر در آستانه ازدواج انتخاب شدند و پرسشنامه ارزیابی الگوها و آسیب‌های پیش از ازدواج رستمی، نوابی نژاد و فرزاد 1397 را به‌صورت الکترونیکی تکمیل کردند. پس از کنار گذاشتن 38 پرسشنامه مخدوش، داده‌های 521 نفر با استفاده از شاخص نسبت روایی محتوایی و تحلیل عاملی اکتشافی و تائیدی تحلیل شد. یافته‌ها: تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که 79 گویه در 5 عامل قرار گرفتند؛ عامل اول الگوهای ناکارامد ارتباطی با مقدار واریانس تبیین شده 50/10، عامل دوم الگوهای ناکارامد مدیریت رابطه با مقدار واریانس تبیین شده 84/6، عامل سوم نظام ارزشی زوج‌ها با مقدار واریانس تبیین شده 49/6، عامل چهارم ذهنیت طرحواره‌ای با مقدار واریانس تبیین شده 43/6 و عامل پنجم اثرات مخرب خانواده اصلی با مقدار واریانس تبیین شده 19/5 بودند که تبیین کننده 47/35 درصد از واریانس کل پرسشنامه بود. به جز شاخص χ2 که = 65/1200 بود؛ شاخص‌های برازش تحلیل عاملی تائیدی در سطح 001/0 معنادار و ضرایب آلفای کرونباخ برای الگوهای ناکارامد ارتباطی 92/0، الگوهای ناکارامد مدیریت رابطه 90/0، نظام ارزشی زوج‌ها 91/0، ذهنیت طرحواره‌ای 89/0 و اثرات مخرب خانواده اصلی 87/0 و باز آزمایی با فاصله 45 روز به ترتیب 86/0، 87/0، 91/0، 85/0 و 90/0 بود. نتیجه‌گیری: پرسشنامه ساخته شده دارای اعتبار و پایایی مطلوبی است و می‌توان از آن برای تشخیص الگوها و آسیب‌های پیش از ازدواج در راستای شناسایی الگوهای ارتباطی، نظام ارزشی زوج‌ها و ذهنیت طرحواره‌ای هر یک از زوج‌ها استفاده کرد.
واژگان کلیدی
الگوها، آسیب‌ها، اعتبارسنجی، پایاسازی، پیش از ازدواج، روانسنجی

منابع و مآخذ مقاله

اسدی‌ شیشه‌گران، سارا.، قمری کیوی، حسین.، و شیخ‌الاسلامی، علی. (1395). تأثیر آموزش مهارت‌های ارتباطی بر سبک‌های حل تعارض سازنده و غیر سازنده نامزدها. دوفصلنامه مشاوره کاربردی؛ 1(6): 88-77 [پیوند].

اسمعیلی، معصومه.، و دهدست، کوثر. (1393). ارائه طرحی مفهومی از رابطه تعارض‌های دوران نامزدی (پیش از ازدواج) با رضایت زناشویی (پس از ازدواج). فصلنامه مشاوره و روان‌درمانی خانواده؛ 4(2): 445-405 [پیوند].

افقری، فاطمه.، بهرامی، فاطمه.، و فاتحی زاده، مریم السادات. (1395). بررسی آسیب‌های موجود در تعامل زوج‌ها با والدین خود بعد از ازدواج. فصلنامه علمی پژوهشی اندیشه‌های نوین تربیتی، 12(2)؛ 236-209 [پیوند].

امانی، احمد.، ثنایی ذاکر، باقر.، نظری، علی محمد.، و نامداری پژمان، مهدی. (1390). مقایسه اثربخشی دو رویکرد طرحواره‌درمانی و دلبستگی‌ درمانی بر سبک‌های دلبستگی. دوفصلنامه مشاوره و روان درمانی خانواده، 1(2)؛ 191-171 [پیوند].

بخشایش، علیرضا.، و مرتضوی، مهناز. (1388). رابطه رضایت جنسی، سلامت عمومی و رضایت زناشویی در زوج‌ها. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 3 (4 پیاپی 12)؛ 85-73 [پیوند].

پاشیب، ملیحه.، سیدمحرمی، ایمان.، محمدی، سمیه.، و تاتاری، مریم. (1395). تأثیر مشاوره پیش از ازدواج بر انتظار ازدواج در بین دانشجویان علوم پزشکی. مجله طنین سلامت، 4(4)؛ 15-10 [پیوند].

خادمی، علی.، ولی پور، مریم.، مرادزاده خراسانی، لاله.، و نیشابوری، سیمین. (1393). رابطه ویژگی‌های شخصیتی با رضایت زناشویی و مولفه‌های آن در ازدواج. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 8(پایی 32)؛ 109-95 [پیوند].

خسروجاوید، مهناز.، اصلی‌پور، عادله.، فیروزشاد، ماریا.، و هدایت‌صفا، راضیه. (1394). تأثیر آموزش مهارت‌های پیش از ازدواج بر مهارت‌های ارتباطی و حل مسئله در دختران. فصلنامه طب جانباز؛ 7(4): 196-189 [پیوند].

خجسته‌‌مهر، رضا.، دانیالی، زینب.، و شیرالی‌نیا، خدیجه. (1394). تجارب دانشجویان متأهل از آمادگی ازدواج: یک پژوهش کیفی. دوفصلنامه روانشناسی خانواده، ۲ (۲):50-39 [پیوند].

ستوده، هدایت الله.، و بهاری، سیف الله. (1395). آسیب شناسی خانواده. تهران: نشر ندای آریانا

شاهمرادی، سمیه.، اعتمادی، عذرا.، بهرامی، فاطمه.، فاتحی‌زاده، مریم السادات.، و احمدی، سیداحمد. (1395). مدل عامل مؤثر بر چرخه‌ی ارتباطی زوجی درخواست-کناره‌گیری. مجله مشاوره و روان‌درمانی خانواده، 1(6 پیاپی 21)؛ 56-35 [پیوند].

رجبی، غلامرضا.، عباسی، قدرت‌الله.، سودانی، منصور.، و اصلانی، خالد. (1395). اثربخشی آموزش پیش از ازدواج به شیوه برنامه آگاهی و انتخاب میان فردی بر باورهای ارتباطی دانشجویان مجرد. مجله مشاوره و روان‌درمانی خانواده؛ 6(1): 97-79 [پیوند].

کاپوتزی، دیوید.، و اشتاوفر، مارک. د. (1395). مبانی مشاوره زوج‌ها، ازدواج و خانواده. ترجمه شکوه نوابی‌نژاد، نادره سعادتی و مهدی رستمی. تهران: نشر جنگل

عابدین، علیرضا.، فاتحی، مریم.، و دهقانی، محسن. (1392). طراحی مقدماتی ساخت، آماده‌سازی و هنجاریابی مقیاس توافق سنجی پیش از ازدواج. طرح مورد تصویب پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی.

عارفی، مختار. (1395). پیش بین رضایت از رابطه هنگام نامزدی بر پایه ویژگی‌های شخصیتی، عوامل خانوادگی، همسانی شخصیتی و خانوادگی. مجله مشاوره و روان‌درمانی خانواده؛ 6،2(پیاپی 22)؛ 106-87 [پیوند].

عظیمی هاشمی، مژگان.، اعظم‌کاری، فائزه.، بیگناه، معصومه.، و رضامنش، فاطمه. (1394). ارزش‌ها، نگرش‌ها و الگوهای کنش جوانان در خصوص همسرگزینی و روابط پیش از ازدواج. راهبرد فرهنگ، 3(29)؛ 212-179 [پیوند].

علوی، خدیجه.، اصغری مقدم، محمدعلی.، رحیمی‌نژاد، عباس،. و فراهانی، حجت اله. (1396). ویژگی‌های روانسنجی نسخه فارسی مقیاس تجربه زمانی لذت در دانشجویان دانشگاه. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 11(4 پیاپی 44)، 615-597 [پیوند].

صدیقی اورعی، غلامرضا.، و اصغرپور ماسوله، احمدرضا. (1388). عدم توافق ارزشی و تاثیر آن بر ناسازگاری زوج‌ها در مشهد. مطاعات اجتماعی ایران؛ 3(7)؛ 85-64 [پیوند].

صدیقی، سعیده.، مکوندحسینی، شاهرخ.، و قنبری هاشم‌آبادی، بهرام علی. (1395). اثربخشی گروه درمانی تحلیل رفتار متقابل بر بهبود الگوهای ارتباطی زوجین. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 17(3)؛ 44-36 [پیوند].

قزلسفلو، مهدی.، جزایری، رضوان السادات.، بهرامی، فاطمه.، و محمدی، رحمت‌اله. (1396). شناسایی عوامل مؤثر بر تعهد زناشویی از نظر زوج‌های ایرانی (یک مطالعه کیفی). فصلنامه پژوهش‌های مشاوره، 16(63)؛ 26-1 [پیوند].

میرمحمدصادقی، مهدی. (1393). ازدواج، آموزش پیش از ازدواج. جلد هفتم، اصفهان: انتشارات سازمان بهزیستی کشور؛ معاونت امور فرهنگی و پیشگیري از آسیب‌های اجتماعی،73-44.

هومن، حیدرعلی. (1393). تحلیل داده‌های چند متغیری در پژوهش رفتاری. تهران: نشر پیک فرهنگ.

Boyce, Ch., Wood, A.M., & Ferguson, E. (2016). For better or for worse: The moderating effects of personality on the marriage-life satisfaction link. Personality and Individual Differences, 97(4); 61-66 [Link].

Gottman, J. M., & Gottman, J. S. (2015). 10 Principles for Doing Effective Couples Therapy (Norton Series on Interpersonal Neurobiology). New York: Norton. Pp: 38-57.

Helms, S. W., Sullivan, T. M., Corona, R., & Taylor, K. A. (2013). Adolescent’s recognition of potential positive and negative outcomes in risky dating situations. Jornal of Interpersonal Violence, 28(15), 3084- 3106 [Link].

Moeti, B., Koloi-Keaikitse, S., & Mokgolodi, H.L. (2017). Married Women’s Lived Experiences on the Value of Traditional Premarital Counseling “Go Laya” on Marital Stability in Botswana. The Family Journal, 25(3); 117-135 [Link].

Riles, G. (2016). Premarital vs. no premarital counseling: Determining marital satisfaction relationships in African American marriages. Capella University, ProQuest Dissertations Publishing, 10076346.

Simeone-DiFrancesco C., Roediger E., & Stevens B.A. (2015). Schema Therapy with Couples a Practitioner’s Guide to Healing Relationships. John Wiley & Sons, Ltd

Parrott, L., & Parrott, L. (2016). Saving Your Marriage before It Starts (SYMBIS): Seven Questions to Ask Before -- and After -- You Marry. Publisher: Zondervan; New, Expanded edition. 6-109.

Poley, J.M. (2011). A Pre-Marriage Proposal: Getting Ready for Marriage--An Adlerian Design. In Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Master of Arts in Adlerian Counseling and Psychotherapy, Pp: 2-25.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.