palette
مقایسه اثربخشی حساسیت زدایی حرکت چشم و بازپردازش، درمان شناختی- رفتاری و فن رهاسازی هیجانی در کاهش اضطراب بیماران دچار اختلال استرس پس از سانحه
آیدا علمدار باغینی, حسن محمدطهرانی, معصومه بهبودی, علیرضا کیامنش

چکیده

هدف: هدف پژوهش تعیین و مقایسه اثربخشی سه روش حساسیت‌ زدایی حرکت چشم و بازپردازش، شناختی-رفتاری و رهاسازی هیجانی در کاهش اضطراب بیماران دچار اختلال استرس پس از سانحه بود. روش:  روش پژوهش نیمه آزمایشی با سه گروه آزمایش، یک گروه گواه و طرح پیش ‌آزمون، پس‌ آزمون و پیگیری دو ماهه و جامعه آماری 486 بیمار مراجعه کننده به بیمارستان اعصاب و روان نوریه کرمان در سال 1397 بود. با روش نمونه ‌گیری هدفمند 60 مرد انتخاب و در چهار گروه 15 نفری گمارش تصادفی شد. گروه 1 در 6 جلسه 45 دقیقه‌ای انفرادی حساسیت‌ زدایی با حرکت چشم و بازپردازش شاپیرو (2014) را، گروه 2 در 6 جلسه 1 ساعته گروهی درمان شناختی-رفتاری داگاس و رابیچوود (2007) را و گروه 3 در 6 جلسه 1 ساعته انفرادی فن رهاسازی هیجانی چورچ (2014) را دریافت و هر چهار در سه مرحله سیاهه اضطراب اشپیلبرگر، کروسوچ، لاشن، وَگ و جاکوبز (1983) را تکمیل کردند. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس مختلط تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که در سطح 99 درصد اطمینان در گروه 1 اضطراب حالت (36/42 =F،) و صفت (66/12 =F)، در گروه 2 اضطراب حالت (38/5 =F،) و صفت (30/11 =F) و در گروه 3 اضطراب حالت (23/15 =F) و صفت (50/18 =F) کاهش یافته و این تأثیر در پیگیری پایدار مانده و از بین سه روش فقط درمان حساسیت زدایی منظم حرکت‌های چشم و بازپردازش در اضطراب حالت مؤثرتر از دو مداخله‌ دیگر است (015/0=P). نتیجه‌گیری: از آنجا که هر سه روش با تأتیر بر افکار غیرمنطقی و رهاسازی هیجان‌ها منجر به بهبود راهبردهای رفتاری شدند؛ بنابراین روش­هایی موثری برای کاهش اضطراب افراد دچار استرس پس از سانحه محسوب می‌شوند.

واژگان کلیدی
استرس پس از سانحه، بازپردازش، حساسیت زدایی، حرکت‌های چشم، رفتاری، رهاسازی هیجان، شناختی

منابع و مآخذ مقاله

احمدی زاده، محمد جواد.، اسکندری، حسین.، فلسفی نژاد، محمدرضا.، و برجعلی، احمد. (1389). مقایسه اثربخشی الگوهای درمان «شناختی-رفتاری» و «حساسیت ‌زدایی حرکت‌های چشم و پردازش مجدد» بر بیماران دچار اختلال استرس پس از ضربه ناشی از جنگ. مجله طب نظامی. ۱۲(۳): 178-173. [پیوند]

احمدی کانی گلزار، ارسالان.، اصغرنژاد، سحر.، و قلی زاده، زلیخا. (1392). اثربخشی درمانی شناختی-رفتاری بر سه عامل پویشی تعارض‌های وابستگی، خشم و مادری در مادران افسرده. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 7(2 پیاپی 26)؛ 60-41. [پیوند]

افشاری، افروز.، امیری، شعله.، نشاط دوست، حمیدطاهر.، و رضایی، فاطمه. (1394). مقایسه اثربخشی گروه‌ درمانی شناختی-رفتاری هیجان مدار و گروه‌درمانی شناختی-رفتاری بر اختلال اضطراب اجتماعی کودکان. مجله پزشکی ارومیه، 26(3)؛ 204-194. [پیوند]

بشارت، محمدعلی.، نیک فرجام، محمدرضا.، محمدی حاصل، کوروش.، ذبیح زاده، عباس.، و فلاح، محمدحسین. (1396). مقایسه ویژگی‌های تکانشوری بیماران دچار افسردگی و اختلال‌های اضطرابی و افراد عادی. فصلنامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی، 8(3): 28-15. [پیوند]

خانجانی، زینب.، هاشمی، تورج.، و وطنی، فاروق. (1395). اثربخشی روش درمانی حساسیت ‌زدایی با حرکت چشم و پردازش مجدد بر نشانه‌های فوبی خاص. مجله دست آوردهای روانشناختی، 4(2 پیاپی 23)؛ 20-1. [پیوند]

جاوید، فاطمه.، بی جمالی، شکوه.، خسروی، زهره.، و میرزایی، جعفر. (1393). اثربخشی روش درمانی حساسیت ‌زدایی باحرکت چشم و پردازش با تاکید بر ضربات دوسویه بر کاهش نشانه‌های مزمن اختلال فشار روانی پس از آسیب جانبازان جنگ. فصلنامه مطالعات روانشناختی، 10(1)؛ 53-32. [پیوند]

سادات مدنی، سید عبداله.، تولایی زواره، سید عباس.، و تولایی، وحید. (1396). اثربخشی روش درمانی حساسیت ‌زدایی باحرکت چشم و پردازش مجدد در کاهش علائم و درمان اضطراب. مجله پژوهش سلامت، ۳(۱): 43-37. [پیوند]

رضایی، سعید.، و خانجانی، مهدی. (1396). اثربخشی روش مداخله حساسیت ‌زدایی با حرکت‌های چشم و بازسازی شناختی بر بهبود کیفیت زندگی و کاهش احساس گناه والدین کودکان با اختلال اتیسم عملکرد پایین. فصلنامه خانواده پژوهی، 13(3)؛ 475-461. [پیوند]

روحی، قنبر.، رحمانی، حسین.، عبداللهی، علی اکبر.، و محمودی، غلامرضا. (1384). تأثیر موسیقی بر میزان اضطراب و برخی از متغیرهای فیزیولوژیک بیماران قبل از عمل جراحی شکم. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان، 7(1): 78-75. [پیوند]

کرباسی عامل، افسانه.، و کرباسی عامل، سعید. (1396). اثربخشی درمان شناختی-رفتاری متمرکز بر والدین، بر اضافه وزن و عزت نفس کودکان چاق 6 تا 11 ساله دچار اختلال کمبود توجه- بیش‌فعالی شهر اصفهان. مجله تحقیقات علوم رفتاری، 2(15): 158-151. [پیوند]

کرمی، ابوالفضل.، عمرانی، رقیه.، و دانایی، نوید. (1397). مقایسه اثربخشی درمان رفتاری شناختی و درمان پذیرش و تعهد بر اضطراب و افسردگی مادران نوزادان نارس. فصلنامه مطالعات روان‌شناسی بالینی، 8(3)؛ 156-139. [پیوند]

عبدی، نعیم.، محمدی فتح، کلثوم.، باشتی، سمیه.، و زاج، پریسا. (1394). تأثیر روش درمانی حساسیت ‌زدایی با حرکت چشم و پردازش بر میزان اضطراب بیماران در انتظار کاتتر گذاری قلبی. نشریه پرستاری ایران، 28(4)؛ 30-21. [پیوند]

ماردپور، علیرضا.، و نجفی، محمود. (1395). اثربخشی روش درمانی حساسیت ‌زدایی از طریق حرکت‌های چشم و پردازش مجدد در زنان دچار اختلال استرس پس از ضربه ناشی از اتفاقات غیرنظامی. فصلنامه روان‌شناسی بالینی، 6(3): 60-41. [پیوند]

محمد طهرانی، حسن.، فاضلی، مریم.، و محمد طهرانی، مریم. (1390). اثربخشی حساسیت ‌زدایی حرکت چشم بازپردازش در کاهش اضطراب. فصلنامه اندیشه و رفتار، 6(2): 68-61. [پیوند]

موسوی نیا، رؤیا.، گلزاری، محمود.، و برجعلی، احمد. (1392). اثربخشی آموزش تحمل بلاتکلیفی به شیوه شناختی-رفتاری بر اختلال اضطراب فراگیر. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 8(3): 23-7. [پیوند]

نریمانی، محمد.، و رجبی، سوران. (1388). مقایسه تأثیر روش حساسیت ‌زدایی توأم با حرکت‌های چشم و پردازش مجدد با درمان شناختی-رفتاری در درمان اختلال استرس. فصلنامه علوم پزشکی. ۱۹(۴): 245-236. [پیوند]

نیک مراد، علیرضا.، سلطانی نژاد، عبداله.، انیسی، جعفر.، کفراشی، سعید.، براتی، حمیدرضا.، محمدی، خلیل.، و دوستی، سالار. (1392). مقایسه اثربخشی روش‌های درمانی حساسیت ‌زدایی از طریق پردازش مجدد حرکت‌های تعقیبی چشم و روش درمانی شناختی–رفتاری بر کاهش علائم اختلال استرس پس از سانحه در جانبازان جنگ تحمیلی. مجله طب نظامی، 2(4): 248-239. [پیوند]

References

Capezzani, L., Ostacoli, L., Cavallo, M., Carletto, S., Fernandez, I., Solomon, R., Pagani, M., & Cantelmi, T. (2013). EMDR and CBT for cancer patients: Comparative study of effects on PTSD, anxiety, and depression. J EMDR Pract Res, 7(3):134-43. [Link]

Chen, L., Zhang, G., Hu, M., & Liang, X. (2015). Eye movement desensitization and reprocessing versus cognitive-behavioral therapy for adult posttraumatic stress disorder: Systematic review and metaanalysis. The Journal of Nervous and Mental Disease, 203(6): 443-451. [Link]

Church, D. (2014). Reductions in pain, depression, and anxiety symptoms after PTSD remediation in veterans. Explore (NY), 10(3): 162-169. [Link]

Church, D., Stapleton, P., Mollon, P., Feinstein, D., Boath, E., Mackay, D., & Sims, R. (2018). Guidelines for the treatment of PTSD using clinical EFT (Emotional Freedom Techniques). Healthcare, 6(4): 146-153. [Link]

Church, D., Yount, G., Rachlin, K., Fox, L., & Nelms, J. (2018). Epigenetic effects of PTSD remediation in veterans using clinical emotional freedom techniques: A randomized controlled pilot study. Am J Health Promot, 32(1): 112-122. [Link]

Clond, M. (2016). Emotional freedom techniques for anxiety: A systematic review with meta-analysis. The Journal of Nervous and Mental Disease, 204(5): 388-395. [Link]

Dugas, M. J., & Robichaud, M. (2007). Cognitive-behavioral treatment for generalized anxiety disorder: From science to practice: Taylor & Francis

Reinecke, A., Rinck, M., Becker, E. S., & Hoyer, J. (2013). Cognitive-behavior therapy resolves implicit fear associations in generalized anxiety disorder. Behaviour research and therapy, 51(1): 15-23. [Link]

Sebastian, B., & Nelms, J. (2017). The effectiveness of emotional freedom techniques in the treatment of posttraumatic stress disorder: A meta-analysis. Explore, 13(1): 16-25. [Link]

Shapiro, F. (2014). The role of eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) therapy in medicine: addressing the psychological and physical symptoms stemming from adverse life experiences. Perm J. 18(1): 71-77 [Link].

Spielberger, C.D., Gorsuch, R. L., Lushene, R. Vagg, P.R., & Jacobs, G. A. (1983). Manual for the state–trait anxiety inventory. Palo Alto, CA: consulting psychologists press.

Stuart, S., & Koleva, H. (2014). Psychological treatments for perinatal depression. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology, Review and Meta-Analysis, 28(1): 61-70. [Link]

St. Cyr, K., McIntyre-Smith, A., Contractor, A.A., Elhai, J.D., & Richardson, J.D. (2014). Somatic symptoms and healthrelated quality of life among treatment-seeking Canadian Forces personnel with PTSD. Psychiatry Res. 218(1-2):148-152. [Link]


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.