دوره 7, شماره 2

تابستان 1392

فهرست مطالب

علوم اجتماعی و رفتاری

مطالعۀ حاضر با هدف آزمون روابط فشارهاي تحصیلی عینی، تنشگرهاي تحصیلی، سبکهاي مقابله، واکنشها به تنشگرها و رضامندي تحصیلی انجام شد. روش: روش مطالعۀ حاضر همبستگی و جامعه آماري 5000 دانشجوي کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه بود که از میان آنها 300 دانشجوي ( 150 پسر و 150 دختر) با روش نمونه گیري چندمرحله اي انتخاب شدند و به ( متغیرهاي عینی تنیدگی (کاریو و هیمان، 2005 ) فهرست تنیدگی دوران دانشجویی (گادزلا، 1991فهرست مقابله با موقعیتهاي تنیدگیزا (کوهن، جانگ و استین، 2006 ) و مقیاس چندبعدي رضایت از زندگی (هبنر، 1994 ) پاسخ دادند. یافته ها: نتایج حاکی از رابطۀ مثبت فشارهاي عینی با تنشگرهاي تحصیلی و رابطۀ تنشگرهاي تحصیلی با هیجان مداري و واکنشها به تنشگرها و رابطۀ منفی بین تنشگرهاي تحصیلی با مسئله مداري و رضامندي بود. رابطۀ مسئله مداري با رضامندي مثبت و رابطۀ هیجان مداري و واکنشها به تنشگرها با رضامندي منفی بود. مسئله مداري و هیجان مداري میانجی رابطۀ تنیدگی عینی و ذهنی با واکنشها به تنشگرها و رضامندي به طورنسبی بودند. متغیرهاي چندگانه در الگوي واسطه اي مسئله مداري 31 درصد و در الگوي واسطه اي هیجان مداري 27 درصد از واریانس رضامندي را تبیین کردند. نتیجه گیري: نتایج مطالعۀ حاضر آموزش راهبردهاي انطباقی مقابله با تجارب تنیدگی زا از اهمیت و ضرورت ویژه اي برخوردار است.
کیوان کاکابرایی, امید شکري, حسین پورشهریار, صادق تقی لو, مریم باقري
PDF
هدف پژوهش تعیین طرحواره هاي ناسازگار اولیه و جامعه ستیزي در زنان بیخانمان وابسته به مواد بود. روش: روش پژوهش از نوع همبستگی و جامعه آماري حدود 800 زن بیخانمان وابسته به مواد در مکانهاي مختلف شهر تهران بود. از میان این مکانها مرکز گذري خانه خورشید و خوابگاه زنان تولد دوباره و تمام پاركهاي جنوب شهر تهران انتخاب شدند و به روش دردسترس 60 نفر به خرده- مقیاس جامعه ستیزي نسخه دوم تجدیدنظر شده پرسشنامه چندوجهی مینه سوتاي جیمز بوچر 1989و نسخه کوتاه پرسشنامه طرحواره هاي ناسازگار اولیه یانگ 1998 پاسخ دادند. یافته ها: یافته ها نشان داد جامعه ستیزي 73 % از زنان بیخانمان وابسته به مواد بالا است و در طرحواره هاي ناسازگار اولیه در زیرمقیاسهاي ایثار بالاترین و در وابستگی/ بیکفایتی پایین ترین نمره را دارند. به علاوه طرحواره هاي انزواي اجتماعی/ بیگانگی با بیشترین و وابستگی/ بیکفایتی با کمترین مقدار میتواند 35 % از واریانس جامعه ستیزي را پیش بینی کند. نتیجه گیري: با توجه به اهمیت طرحواره هاي ناسازگار اولیه در بروز اختلالهاي شخصیت و آسیبهاي روانی- اجتماعی این زنان، تمرکز بر این طرحواره ها در برنامه هاي درمانی به منظور ارتقاء سازگاري فردي، روانی، اجتماعی و رفع مشکلهاي ترك مواد میتواند بسیار مفید و کمک دهنده باشد.
الهام کرمی , هادي بهرامی , علیرضا محمدي آریا , علی اصغر اصغرنژاد فرید , زهرا فخري
PDF
هدف این پژوهش شناسایی وضع موجود فرهنگ تفکر، نیاز به شناخت معلمان و دانش آموزان و شناسایی رابطه بین آنها در کلاس بود. روش: روش پژوهش توصیفی، پیمایشی از نوع همبستگی و جامعه آماري شامل کلاسهاي پایه سوم تا پنجم مدارس ابتدایی دولتی شهر تهران شامل 1240 مدرسه بود. با استفاده از روش نمونه گیري خوشه اي تصادفی چندمرحله اي 52 مدرسه و از هر مدرسه یک کلاس انتخاب شد و با استفاده از سیاهه فرهنگ تفکر محقق ساخته مورد مشاهده قرار گرفت. . 209معلم و 1125 دانش آموز نیز از کلاسهاي انتخاب شده به ترتیب به مقیاسهاي نیاز به شناخت بزرگسالان کاسیوپو، پتی و کائو ( 1984 ) و کودکان کوکیس، مکفرسون، تپلاك، وست و استانویچ، (2002) پاسخ دادند. یافته ها: نتایج نشان داد مقدار میانگین هاي مشاهده شده در تمام مؤلفه هاي فرهنگ تفکر، به جز الگودهی تفکر، به طور معناداري از نمره متوسط مقیاس پایینتر است. نیاز به شناخت معلمان در حد متوسط و نیاز به شناخت دانش آموزان بهطور معناداري بالاتر از متوسط بود. بین هیچیک از مؤلفه هاي فرهنگ تفکر با نیاز به شناخت معلمان و دانش آموزان رابطه معناداري به دست نیامد. نتیجه گیري: سیاستگذاران و برنامه ریزان آموزشی با توجه به اهمیت دوره ابتدایی لازم است براي نهادینه کردن فرهنگ تفکر و پرورش تفکر در دانش آموزان که یکی از مهمترین اهداف نظامهاي آموزشی است تدابیري اتخاذ کنند.
مریم صداقت, سوده رحمانی, راحله محمدي
PDF
هدف پژوهش حاضر تعیین اثر شکل نوشتاري و آشنایی افراد با متن بر دو مورد از شاخصه اي عمده حرکات چشم، یعنی تثبیت چشم و واپسگرد، در حین خواندن متون به صورت هدفمند و غیرهدفمند بود. روش: روش مطالعه شبه آزمایشی و جامعه آن حدود 500 دانشجوي دختر کارشناسی روان شناسی دانشگاه شهید بهشتی در سال تحصیلی 92- 1391 بود. از بین آنها 47 نفر به شیوه نمونه گیري در دسترس انتخاب و به دو گروه خواندن هدفمند و غیرهدفمند تقسیم شد. محركها چهار متن مختلف به صورت متن آشنا-شکل نوشتاري لوتوس، متن آشنا-شکل نوشتاري خودکار، متن ناآشنا - شکل نوشتاري لوتوس و متن ناآشنا- شکل نوشتاري خودکار بود. حرکات چشم با استفاده از دستگاه پایشگر حرکات چشم اندازه گیري و دادهها با تحلیل واریانس آمیخته تحلیل شد. یافته ها: تحلیلها، نشان داد اثرات اصلی در مورد تثبیت چشم معنادار است. تعداد تثبیت گروه خواندن غیرهدفمند بیشتر و به علاوه اثرتعاملی گروه و شکل نوشتاري معنادار بود. درکل آزمودنی ها تثبیت بیشتري بر متون ناآشنا و متون داراي شکل نوشتاري معمولی داشتند. نتیجه گیري: در موارد تنظیم متون آموزشی به ویژه در محیط مجازي، استفاده از شکل نوشتاري معمولی باعث جلب دقت بیشتري و یادگیري بهتر میشود. به علاوه، براي متون ناآشنا اثربخشی بیشتري را به دنبال دارد.
مسعود شریفی, سمیه احمدي, روح الله منصوري سپهر
PDF
هدف از مطالعه حاضر تعیین درجه اثربخشی بازي درمانی عروسکی بر مهارت هاي اجتماعی کودکان دچار نشانگان داون بود. روش: روش مطالعه حاضر از نوع تک آزمودنی (ABA) و نمونه آماري شامل سه کودك پسر آموزش پذیر دچار نشانگان داون (یک آزمودنی از جلسه ششم از برنامه درمان خارج شد) بود که به شیوه نمونه گیري در دسترس انتخاب و طی 17 جلسه 35 دقیقه اي آموزش مهارتهاي اجتماعی از طریق بازي درمانی عروسکی به آنان ارائه شد. هر یک از کودکان، پیش از آغاز، در حین و پس از پایان مداخله و پس از گذشت 45 روز در مرحله پیگیري ازطریق فهرست بازبینی محقق ساخته مهارتهاي اجتماعی، هشت بار توسط محقّق و چهار بار توسط معلّمین مورد مشاهده و ارزیابی قرار گرفتند. یافته ها: نتایج در یکی از آزمودنیها، نشان دهنده افزایش مهارتهاي اجتماعی در طول مداخله و کاهش مهارتها (بالاتر از خطپایه) در دوره پیگیري و نشاندهنده افزایش مهارتها در طول مداخله و مرحله پیگیري، در آزمودنی دیگر بود. نتیجه گیري : بر مبناي نتایج مطالعه حاضر استفاده از روش بازي درمانی عروسکی به عنوان شیوهاي مناسب جهت ارتقاي کیفیت مهارت هاي اجتماعی کودکان دچار نشانگان داون در محیط هاي آموزشی پیشنهاد میشود.
نفیسه قرائی, جلیل فتح آبادي
PDF
هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی روان نمایشگري با محتواي معنوي بر شادي، لذت و سلامت روان دانشجویان بود. روش: روش مطالعه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون با گروه گواه، و جامعه آماري کلیه دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه اصفهان به تعداد 9620 نفر بود. از میان آنها 44 نفر به روش نمونه گیري تصادفی خوشه اي، انتخاب و در دو گروه 22 نفري آزمایش و گواه گمارش شد. هر دو گروه در مراحل پیش آزمون، پس آزمون و پیگیري یک ماهه، به پرسشنامه هاي شادکامی آکسفورد هیلز و آرگایل ( 2002 )، مقیاس خوشکامی اسنیت- همیلتون ( 1995 ) و پرسشنامه سلامت عمومی 28 سؤالی گلدبرگ ( 1972 ) پاسخ دادند. براي گروه آزمایش، ده جلسه گروهی 5/1 ساعتی روان نمایشگري با محتواي معنوي دوبار در هفته، اجرا شد اما گروه گواه مداخله اي دریافت نکرد. براي تحلیل داده ها از تحلیل واریانس و مان ویتنی-یو استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که تمام متغیرهاي وابسته در گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه، ارتقاء معناداري داشت. این نتایج پس از پیگیري یک ماهه نیز تأیید شد. نتیجه گیري: از روان نمایشگري با محتواي معنوي می توان به عنوان یک روش مداخلاتی موثر در ارتقاء شادي، لذت و سلامت روان در جمعیت دانشجویان استفاده کرد.
سیدحبیب الله احمدي فروشانی, فریبا یزدخواستی, حمیدرضا عریضی
PDF
هدف مطالعه تعيین ميزان اثربخشی درمانگری شناختی رفتاری بر سه عامل پويشی تعارض های وابستگی، خشم مادری در افسردگی پس از زايمان بود. روش پژوهش شبه تجربی و جامعه آماری شامل 768 مادری بود که در طول يک فصل زايمان کرده بودند و تحت پوشش مراکز بهداشتی درمانی شهرستان سسندج قرار داشتند که با روش نمونه گيری تصادفی،64 نفر از آن ها در دو گروه موازی 32 نفری آزمايش و گواه جايگزين شدند و به پرسشنامه های افسردگی بک(بک،استیر و براون،1996)و افسردگی پس از زايمان ادینبرگ(کوکس،هالند و ساگوفسکی،1987)و مصاحبه ساختار یافته اختلالات بالينی محور يک (فرست،اسپيتزر،گی بن و و ويليامز،2002)پاسخ دادند. نتايج نشان داد تغییرات در نمره های گروه آزمايش و گواه و حفظ اين تغییرات در مرحله پيگيری،6ماه بعد از درمان شناختی رفتاری در متغیر تعارض های مادری معنادار و برای تعارض های خشم و وابستگی معنادار نيست. هيجان های خشم و وابستگی تنها با نشانه گرفتن افکار خودکار منفی تغییری نمی کنند و ثبات در هيجانی های بنیادین خشم و وابستگی با طول درمان ممکن است بیشتر حاصل شود. نتايج حاصل از اين مطالعه می تواند برای مراکز بهداشتی- درمانی در درمان افسردگی پس از زايمان قابل استفاده باشد.
ارسلان احمدی کانی گلزار, زليخا قلی زاده
PDF