دوره 9, شماره 1

بهار 1394

فهرست مطالب

مقالات

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، تعیین اثر­بخشی برنامه مداخله­ای ویژه کودکان طلاق بر بهبود خودپنداره و تاب­آوری کودکان بود. روش: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون، پس‌آزمون، پیگیری سه‌ماهه و گروه گواه و جامعه آماری 25 خانواده دارای کودک 10 تا12 ساله مراجعه کننده به دادگاه خانواده کاشمر در سه سال اخیر بود که از میان آن­ها 143 زوج به شیوه نمونه­‌گیری در دسترس انتخاب شد. معیار ورود آزمودنی زندگی کردن کودکان با یکی از والدین خود بود. 25 کودک واحد شرایط بودند. 13 کودک در گروه آزمایش قرار گرفتند و 15جلسه برنامه مداخله­ای ویژه کودکان طلاق را سه روز در هفته طی 5 هفته دریافت کرد و 12کودک گروه گواه مداخله­ای دریافت نکرد. ابزار پژوهش پرسشنامه توانمندی­های اجتماعی ـ هیجانی و تاب­آوری مرل، 2010 و پرسشنامه خودپنداره کودکان پیرز-هریس، 1969 بود. برای تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌های مکرر استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد برنامه مداخله­ای باعث ایجاد تغییر در خودپنداره کودکان نمی­شود اما تاب­آوری آن­ها را افزایش می­دهد. نتایج برنامه پیگیری سه‌ماهه نیز تداوم این اثر را نشان داد. نتیجه­گیری: برنامه مداخله­ای ویژه کودکان طلاق را می­توان به­عنوان روش موثری برای بهبود تاب­آوری این کودکان تلقی کرد و در مراکز مشاوره و برنامه ریزی برای آموزش والدی که با کودک زندگی می­کند از آن استفاده کرد.

 

کلید واژه‌ها: برنامه مداخله­ای، تاب­آوری، خودپنداره، کودکان طلاق

عاطفه حسینی یزدی, علی مشهدی, علی کیمیایی, زهرا عاصمی
PDF
7-21
این پژوهش اثر شرکت در جلسه های آموزش مفاهیم روان‌شناسی وحدت مدار بر تنیدگی و رابطۀ مادر- کودک مادران کودکان اُتیستیک را بررسی می کند. روش: روش نیمه آزمايشي و طرح پيش-آزمون- پس آزمون با گروه گواه در این پژوهش بکار بسته شد. جامعۀ آماری پژوهش، 35 نفر از مادران تهرانی دارای کودکان اُتیستیک مراجعه کننده به مرکز آموزشی- توانبخشی کودکان اُتیستیک (به آرا) در سال 1393 بوده است. از میان این نمونۀ در دسترس، 16 نفر داوطلب به عنوان نمونه تحقیق در پژوهش، در دو گروه آزمایش وگواه گمارده شدند. اعضای گروه آزمايش در هشت جلسۀ مداخلۀ روانشناسی وحدت مدار شرکت نموده و هشت جلسۀ تمرین در منزل را تجربه کردند و اعضای گروه گواه در ليست انتظار برای مداخلات آتی قرار گرفتند. پرسشنامۀ تنیدگی ادراک شده (PSS)، کوهن، کامارک و مرملستین (1983)، و مقیاس ارزیابی رابطۀ مادر- کودک(MCRE) ، راس (1961) ابزارهای این پژوهش بود، برای تجزيه و تحليل داده ها از آزمون غیرپارامتريك یومن ویتنی استفاده شد. ...
غفار نصیری, علی زاده محمدی, شهریار شهیدی
PDF
23-40
هدف تعیین نقش عوامل روان‌شناسی در بیماری عروق کرونر قلب با میانجی‌گری رفتارهای ناسالم بود. روش: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری متشکل از بیماران مبتلا به عروق کرونر قلب مرکز قلب تهران و بیمارستان فجر تهران به تعداد 15000 نفر بود، که از میان آن‌ها 343 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار پژوهش مقیاس افسردگی، اضطراب، استرس لاویبوند و لاویبوند (1995)، مقیاس چند وجهی حمایت ادراک شده زیمت، داهلم، زیمت و فارلی (1988)، ابراز خشم صفت- حالت-2 اِسپیلبرگر (1999)، پرخاشگری باس و پری (1992)، تیپ شخصیتی D دنولت (1988) استفاده شد. رفتارهای ناسالم با استفاده از پرسشنامه تناوب غذایی و تعداد مصرف سیگار در طی روز ارزیابی شد. شدت بیماری عروق کرونر قلب نیز توسط آنژیوگرافی عروق کرونر اندازه‌گیری شد. داده‌ها با استفاده از روش الگویابی معادلات ساختاری تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد رفتارهای ناسالم رابطه بین عوامل روان-شناسی و بیماری عروق کرونر قلب را میانجی‌گری می کنند. نتیجه‌گیری: عوامل روان‌شناسی بر شدت بیماری عروق کرونر قلب اثر دارند و بخشی از تأثیر آن‌ها از طریق رفتارهای ناسالم اعمال می‌شود. از این‌رو پیشنهاد می‌شود به عوامل روان‌شناسی و رفتارهای ناسالم در بیماری عروق کرونر قلب در برنامه‌های درمانی توجه شود.
محمدرضا صیرفی, حسن احدی, سعید صادقیان, حسن عشایری, مجتبی حبیبی عسگرآباد
PDF
41-61

 

چکیده

هدف: هدف پژوهش، تعیین اثربخشی توان‌بخشی شناختی رایانه‌ای بر عملکرد حافظه آینده نگر بیماران دچار آسیب ‌مغزی بود. روش: روش پژوهش آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون با گروه انتظار و جامعه آماری كلیه بیماران دچار آسیب ‌مغزی مراجعه‌کننده به ‌متخصصان مغز و اعصاب شهركرد در پاییز ۱۳۹۳ به تعداد 150 نفر بود. ۵۲ بیمار دچار آسیب ‌مغزی پس از احراز ملاک‌های ورود به‌پژوهش انتخاب و به­طور تصادفی در گروه‌های آزمایش و انتظارجایگزین شد. گروه آزمایش، ۸ جلسه با استفاده از نرم‌افزار توان‌بخشی حافظه، ‌آموزش دید و افراد گروه انتظار مداخله‌ای دریافت نکرد و آموزش این گروه به‌بعد از انجام پژوهش موکول شد. برای ارزیابی حافظه آینده نگر در پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری، از پرسشنامه حافظه آینده نگر و گذشته‌ نگر کرافورد، اسمیت، مایلور، دلاسالا و لوجی (2003) استفاده شد. یافته‌ها: تفاوت معنادار بین میانگین نمره‌های حافظه آینده نگر گروه آزمایش و گروه انتظار در پس‌آزمون، همچنین معنادار نبودن تفاوت بین نمره­های پس‌آزمون و پیگیری در گروه آزمایش حاکی از ماندگاری تاثیر توان‌بخشی شناختی رایانه‌ای بر عملکرد حافظه آینده نگر بیماران دچار آسیب ‌مغزی بود. نتیجه‌گیری: توان‌بخشی شناختی رایانه‌ای اثر چشمگیری بر بهبود عملکرد حافظه آینده نگر بیماران آسیب ‌مغزی دارد، بنابراین می­توان از آن به­عنوان روش موثر و مفیدی برای بهبود عملکرد حافظه این‌گونه بیماران سود جست.

 

کلیدواژه‌ها: آسیب ‌مغزی، توان‌بخشی شناختی، حافظه آینده نگر

علی اکبر شریفی, حسین زارع, جواد حاتمی
PDF
63-77

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین ویژگی­های روان­سنجی نسخه فارسی پرسشنامة سبک اسنادی در دانشجویان ایرانی انجام شد. روش: روش پژوهش همبستگی و جامعه آماری 6000 دانشجوی مجتمع ولیعصر دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز بود که از میان آن­ها 270 دانشجوی کارشناسی به تعداد 93 پسر و 177 دختر با روش نمونه­گیری چندمرحله­ای انتخاب و پرسشنامة سبک اسنادی پيترسون، سيمل، بي­ير، آبرامسون، متالسکي و سليگمن، (1982) و پرسشنامة هیجان­های پیشرفت پکران، گوئتز و پري، 2005 در مورد آن­ها اجرا شد. یافته­ها: نتایج حاصل از تحلیل عاملی تاییدی نشان داد ساختار عاملی پرسشنامة سبک اسنادی برای موقعیت­های مثبت و منفی شامل سه بُعد درونی/ بیرونی، پایدار/ ناپایدار و فراگیر/ ویژه است. افزون بر این، همبستگی مثبت اسنادهای علّی مثبت با هیجان­های پیشرفت مثبت، در مقابل رابطة منفی اسنادهای علّی مثبت با هیجان­های پیشرفت منفی، و همبستگی مثبت اسنادهای علّی منفی با هیجان­های پیشرفت منفی، در مقابل همبستگی منفی بین اسنادهای علّی منفی با هیجان­های مثبت، حاکی از روایی همگرای پرسشنامة سبک اسنادی و مقادیر ضرایب همسانی درونی ابعاد مختلف اسنادهای علّی مثبت و منفی در پرسشنامة سبک اسنادی قابل قبول بود. نتیجه‌گیری: در مجموع، نتايج مطالعة حاضر نشان داد پرسشنامة سبک اسنادی برای سنجش مفهوم اسنادهای علّی در دانشجویان ایرانی ابزاری روا و پایا است و در پژوهش­های روان­شناحتی می­توان از آن استفاده کرد

 

کليدواژه­ها: تحليل عاملي تاييدي، سبک اسنادی، روایی عاملی، ویژگی­های روان­سنجی.

اميد شکری, نوشین تمیزی, محمد آزاد عبدالله پور, علی تقوایی نیا
PDF
79-101

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر تبیین نقش میانجی‌گر آسیب کودکی در رابطه بین سبک‌های فرزندپروری و تنظیم‌ شناختی انطباقی هیجان در کودکان کار بود. روش: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماري تمامی کودکان کار شهر تهران به تعداد 20000 نفر بود که با استفاده از روش نمونه‌برداری چند ‌مرحله‌ای 317 نفر از کودکان کار 12تا 17 ساله انتخاب و داده‌ها با استفاده از پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی، کرایج و اسپینهاون (2001)، پرسشنامه فرزند‌پروری آلاباما فرایک (1991) و نسخه کوتاه پرسشنامه آسیب کودکی برنستاین و فینک (1994‌) گردآوری شد. یافته‌ها: اطلاعات گردآوری شده با استفاده از روش الگو‌یابی معادلات ساختاری تحلیل و نتایج نشان داد سبک‌های فرزندپروری و آسیب کودکی به‌‌صورت معناداری تنظیم ‌شناختی انطباقی هیجان را پیش‌بینی می‌کند و همچنین آسیب کودکی رابطه بین سبک‌های فرزندپروری و تنظیم ‌شناختی انطباقی هیجان را میانجی‌گری می‌کند. نتیجه‌گیری: این یافته‌ها بیانگر اهمیت نقش متغیر آسیب کودکی در رابطه بین سبک‌های فرزندپروری و تنظیم ‌شناختی انطباقی هیجان است و لازم است در جهت بهبود وضعیت زندگی کودکان کار برنامه آموزش سبک‌های فرزندپروری به والدین طرح ریزی شود.

 

کلید واژه‌ها: آسیب کودکی، تنظیم ‌شناختی انطباقی هیجان، سبک‌های فرزندپروری

احمد کربلایی میگونی, فاطمه عسگرپور, صادق تقی لو
PDF
103-121
ژوهش حاضر با هدف بررسی نقش تعدیل‌کننده کمال‌گرایی (اجتماع‌مدار، خودمدار و دگرمدار) در ارتباط بین فشار فرهنگی _ اجتماعی ادراک شده و نارضایتی از تصویر بدنی در دانشجویان دختر دانشگاه آزاد اسلامی انجام شد. روش: 164 دانشجوی دختر مشغول به تحصیل در دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج براساس نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای به تصادف انتخاب شدند و پرسش‌نامه کمال‌گرایی چندبعدی فلت و هویت، مقیاس روابط چندبعدی خودبدنی بارون و کش و مقیاس فشار فرهنگی _ اجتماعی ادراک شده استیس و بیرمن را تکمیل کردند. نتایج با استفاده از تحلیل رگرسیون چندگانه گام‌ به گام مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: بین فشار فرهنگی _ اجتماعی ادراک شده و نارضایتی از تصویر بدنی رابطه معنادار وجود داشت. متغیر کمال‌‌گرایی در دو بعد اجتماع مدار و خودمدار تغییرات معنی‌داری در نارضایتی از تصویر بدنی ایجاد کرد ولی کمال‌گرایی دگرمدار تغییر معنی‌دار ایجاد نکرد. نتیجه‌گیری: فشار فرهنگی _ اجتماعی ادراک شده در مقایسه با کمال‌گرایی، مقدار بیشتری از تغییرات نارضایتی از تصویر بدنی دانشجویان را پیش‌بینی می‌کند و این یافته‌ها در تبیین نارضایتی از تصویر بدنی واجد اهمیت است.
علیرضا کاکاوند, فرهاد شیرمحمدی
PDF
123-139