دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 2 2026 04 21 Developing Schema-Informed Life Skills Training Program and Its Impact on Loneliness, Resilience, Social Isolation, and Life Purpose among Retired Men تدوین برنامة آموزش مهارت‌های زندگی طرحواره‌محور و تاثیر آن بر تنهایی، تاب‌آوری، انزوای اجتماعی و هدفمندی زندگی در مردان بازنشسته‌ 37 63 106747 10.48308/apsy.2026.242476.1934 FA علیرضا نیک اختر دانشجوی دکتری روان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. 0000-0003-2932-3658 احمد برجعلی استاد گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. 0000-0001-5118-7635 زهره رافضی دانشیار گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. 0000-0002-6243-5419 ابوالقاسم عیسی مراد دانشیار گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. محمد عسگری استاد گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. 0000-0003-0226-175x Journal Article 2025 11 15 <strong><em><span>Aim:</span></em></strong><span> This study aimed to develop a schema-informed life skills training program and examine its effectiveness in improving resilience, purpose in life, loneliness, and social isolation among retired men.</span> <strong><em><span> </span></em></strong> <strong><em><span>Method:</span></em></strong><span> A mixed-methods design was employed. In the qualitative phase, the training program was developed using theoretical literature and expert consultation. In the quantitative phase, a mixed repeated-measures design was used. The statistical population consisted of approximately 700,000 retired men aged 50–75 years who were members of retirement associations in Tehran during spring 2025. Based on G*Power calculations, 34 participants were selected through purposive sampling and randomly assigned to experimental and control groups. Measures included the Resilience Scale, UCLA Loneliness Scale, Social Isolation Scale, and Purpose in Life Scale. Data were analyzed using repeated-measures multivariate analysis of variance.</span> <strong><em><span> </span></em></strong> <strong><em><span>Results:</span></em></strong><span> The intervention significantly increased resilience (p = 0.001) and purpose in life (p < 0.001), while significantly reducing loneliness (p = 0.002). However, no significant change was observed in social isolation. The effects remained stable at follow-up assessment.</span> <strong><em><span> </span></em></strong> <strong><em><span>Conclusion:</span></em></strong><span> The schema-informed life skills training program effectively enhanced several dimensions of psychological well-being in retired men. The program may serve as a useful intervention for promoting adjustment, resilience, and meaning in life during retirement.</span> <strong>هدف</strong>: هدف این پژوهش، تدوین و بررسی اثربخشی برنامه آموزش مهارت‌های زندگی غیرشناختی خوش‌بینی، وجدان‌گرایی، حس کنترل، ثبات هیجانی و استقامت مبتنی بر رویکرد طرحواره‌ها بر تنهایی، تاب‌آوری روانی، انزوای اجتماعی و هدفمندی زندگی در مردان بازنشسته بود.<br><strong>روش</strong>: پژوهش به روش آمیخته انجام‌گرفت؛ در بخش کیفی محتوای جلسات با استفاده از منابع و نظر متخصصان تهیه شد و در بخش کمی، طرح آمیخته با اندازه‌گیری مکرر به‌کار‌گرفته‌شد. جامعه پژوهش شامل 700000 مرد 50 تا ۷۵ سال عضو کانون بازنشستگان شهر تهران در بهمن و اسفند سال 1403 بود که از میان آن‌ها ۳۴ نفر بر اساس GPower با روش نمونه‌گیری هدفمند از کانون‌های بازنشستگی شهر تهران انتخاب شده و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار‌گرفتند. پژوهش بهار سال 1404 انجام‌شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های تاب‌آوری (راسل، پپلاو و کوترونا، 1980)، تنهایی (کانر و دیویدسون، 2003)، انزوای اجتماعی (نیکلسون، فین، کسی و دیکسون، 2020) و هدفمندی در زندگی (کرومباخ و ماهولیک،1964) بودند. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیری مختلط با اندازه‌گیری مکرر بررسی‌شدند.<br><strong>یافته‌ها</strong>: نتایج نشان‌داد آموزش مهارت‌های زندگی مبتنی‌بر طرحواره‌ها باعث افزایش تاب‌آوری (p = 0/001) و هدفمندی زندگی (p < 0/001) و کاهش تنهایی (p = 0/002) در شرکت‌کنندگان در پس‌آزمون می‌شود، اما بر انزوای اجتماعی تأثیر معناداری ندارد. این موارد در رابطه با دوره پیگیری برقراربودند.<br><strong>نتیجه‌گیری</strong>: یافته‌ها حاکی از آن است که این برنامه آموزشی می‌تواند به عنوان روشی مؤثر برای ارتقای بهزیستی روانی و سازگاری در دوران بازنشستگی استفاده شود. https://apsy.sbu.ac.ir/article_106747_d8f0c27f57ef5c118ae2cb1b49ce657b.pdf