دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 12 4 2019 02 20 Meta-analysis comparing the efficacy of Exposure and Response Prevention, Cognitive-Behavior Therapy and Third Wave of Behavior Therapies on Obsessive-Compulsive Disorder فراتحلیل مقایسه اثربخشی درمان مواجهه و پیشگیری از پاسخ، درمان شناختی-رفتاری و درمان‌های موج سوم رفتاری در اختلال وسواسی-اجباری 473 490 97157 FA مهدی اکبری استادیار روانشناسی بالینی دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه خوارزمی تهران زهرا سادات حسینی کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی دانشگاه زنجان 0000-0001-5764-3355 Journal Article 2017 12 19 Aim: The purpose of this study was to compare the efficacy of Exposure and Response Prevention Therapy (ERP), Cognitive-Behavior Therapy (CBT) and Third-Wave Behavior Therapies on Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) in Iranian population. Method: The research method was a meta-analysis and the statistical population of all researches conducted in Iran between 2005 and 2017 was 58 studies that among them, 34 studies were selected according to the inclusion and exclusion criteria as the research sample and finally reported 13 effect sizes for ERP, 19 effect sizes for CBT and 12 effect sizes for Third-Wave Behavior Therapies. The effect size index was the standardized mean difference also statistical analysis was done by comprehensive meta-analysis software. Results: The results showed that ERP (d= 1.815, P= 0.05), CBT (d= 1.542, P= 0.05) and Third-Wave Behavior Therapies (d= 1.688, P= 0.05) had been effective for OCD. In addition, study of type of treatment as a moderating variable didn’t show significant difference. Conclusions: Based on the findings of this meta-analysis, it can be concluded that exposure is the most important therapeutic process in the treatment of OCD which it is an essential component in all three therapeutic approaches, and probably adding cognitive, mindfulness and acceptance components will not significantly contribute to the efficacy of behavioral therapy based on ERP in Iranian patients with OCD. هدف: هدف پژوهش مقایسه اثربخشی درمان مواجهه و پیشگیری از پاسخ، درمان شناختی-رفتاری و درمان­های موج سوم رفتاری بر اختلال وسواسی-اجباری در جامعه ایرانی بود. روش: روش پژوهش فراتحلیل و جامعه آماری شامل پژوهش‌‌های انجام شده در ایران بین سال­های ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶ به تعداد ۵۸ پژوهش بود که از میان آن­ها ۳۴ پژوهش با توجه به ملاک­های ورود و خروج به­عنوان نمونه پژوهش انتخاب و در نهایت ۱۳ اندازه اثر برای درمان مواجهه و پیشگیری از پاسخ، ۱۹ اندازه اثر برای درمان شناختی-رفتاری و ۱۲ اندازه اثر برای درمان­های موج سوم رفتاری گزارش شد. مقیاس اندازه اثر تفاوت میانگین معیار بود و تحلیل آماری با نرم افزار جامع فراتحلیل انجام شد. یافته­ها: نتایج نشان داد که شیوه­های مداخله‌ای مواجهه و پیشگیری از پاسخ (۸۱۵/۱ =d، ۰۵/۰ =P)، شناختی-رفتاری (۵۴۲/۱ =d، ۰۵/۰ =P) و موج سوم رفتاری (۶۸۸/۱ =d، ۰۵/۰ =P) در درمان اختلال وسواسی-اجباری مؤثر بوده‌‌اند. بررسی متغیر نوع درمان، به­عنوان متغیر تعدیل ­کننده نشان داد که تفاوت بین درمان­های مورد استفاده در پژوهش معنا­دار نیست. نتیجه­گیری: بر اساس یافته­های فراتحلیل حاضر می­توان چنین نتیجه گرفت که مهم­ترین فرایند درمانی در درمان اختلال وسواسی-اجباری، مواجهه است که جزء مؤلفه­ اساسی هر سه رویکرد درمانی محسوب می­شود و احتمالاً اضافه کردن مؤلفه­‌های شناختی، ذهن ­آگاهی و پذیرش خیلی به تقویت اثربخشی درمان رفتاری مبتنی بر مواجهه و پیشگیری از پاسخ در درمان بیماران ایرانی دچار اختلال وسواسی-اجباری منجر نمی­‌شود. https://apsy.sbu.ac.ir/article_97157_8a1f1db0b244021cb9af7ed92320ba7d.pdf