دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 19 3 2025 08 23 The effectiveness of schema therapy on executive functions in people with multiple sclerosis (MS) اثربخشی طرحواره درمانی بر کارکردهای اجرایی افراد مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس (MS) 9 29 102734 10.48308/apsy.2022.226956.1316 FA مسلم هادلی دانشجوی دکتری گروه روانشناسی، سلامت واحد کرج دانشگاه آزاد اسلامی ،کرج، ایران. جاوید پیمانی استادیار گروه روانشناسی سلامت واحد کرج دانشگاه آزاد اسلامی کرج، ایران. علیرضا پیر خائفی دانشیار گروه روانشناسی واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران منصوره تجویدی دانشیار پرستاری، واحد کرج دانشگاه آزاد اسلامی کرج ایران محمود حیدری دانشیار گروه روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی ،تهران ،ایران Journal Article 2022 05 01 Aim: Multiple sclerosis (MS) is a common autoimmune and progressive disorder of the central nervous system that negatively affects patients’ executive functions. This study aimed to investigate the effectiveness of schema therapy on executive functions in individuals with MS. Methods: This quasi-experimental study employed a pretest–posttest design with a control group and a two-month follow-up. The statistical population included individuals with MS who referred to medical centers in Tehran during the fall of 1400 AH. Thirty participants were selected using convenience sampling and randomly assigned to experimental and control groups. The experimental group received emotional schema therapy over one month in eight 90-minute sessions. Executive functions were assessed in both groups before the intervention, immediately after, and at follow-up using the Vienna Test System (CORSI, INHIB, and WAFV tests). Results: Mixed-design ANOVA revealed that schema therapy significantly increased working memory span (F = 3.90, p < 0.05), reduced inhibitory control errors (F = 6.51, p < 0.005), and improved sustained attention (F = 8.21, p < 0.001). Conclusion: These findings indicate that modifying maladaptive schemas can significantly enhance executive functions in patients with MS. هدف: بیماری مالتیپل اسکلروزیس (MS) شایع‌ترین بیماری خودایمنی و پیش رونده دستگاه اعصاب مرکزی است که اثرات منفی زیادی بر کارکردهای اجرایی بیماران دارد. هدف این پژوهش بررسی اثر طرحواره درمانی بر کارکردهای اجرایی بیماران مبتلا به ام اس بود. روش: این پژوهش از نوع شبه آزمایشی بوده و در قالب طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه و پیگیری 2 ماهه انجام شد. جامعه آماری این پژوهش عبارت بود از کلیه افراد مبتلا به بیماری ام اس در تهران که در پاییز سال 1400 شمسی به یکی از مراکز درمانی شهر تهران مراجعه کرده‌اند. از میان این جامعه 30 نفر به صورت در دسترس انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگذاری شدند. گروه آزمایش به مدت یک ماه و طی 8 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت طرحواره درمانی هیجانی قرار گرفت و پیش و پس از مداخله و 2 ماه بعد از مداخله، هر دو گروه توسط مجموعه آزمون‌های ویننا (آزمون CORSI، آزمون INHIB و آزمون WAFV) مورد سنجش کارکردهای اجرایی قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج تحلیل واریانس آمیخته نشان داد طرحواره درمانی به‌طور معناداری فراخنای حافظه فعال را افزایش داد (F=3.9, P<0.05)، خطای کنترل مهاری را کاهش داد (F=6.51, P<0.005) و توجه پایدار را بهبود بخشید (F=8.21, P<0.001). نتیجه‌گیری: این نتایج حاکی از این است که اصلاح طرحواره‌های ناسازگار باعث بهبود معنادار کارکردهای اجرایی بیماران مبتلا به ام اس می‌گردد.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_102734_a8dd281715c600e2ed5044d3ef41c44b.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 19 3 2025 08 23 Comparison of the Effectiveness of tACS and tDCS on Craving Reduction and Cognitive Functions مقایسه اثربخشی تحریک جریان متناوب فراجمجمه‌ای و تحریک جریان مستقیم فراجمجمه‌ای بر کاهش ولع مصرف و کارکردهای شناختی 30 54 105304 10.48308/apsy.2025.236989.1709 FA فرنوش باغبان ساداتی کارشناسی ارشد مشاوره توانبخشی، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، تهران، ایران. سعید ایمانی استادیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و ‌‌روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران،‌‌ایران. وحید صادقی فیروزآبادی استادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و ‌‌روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران،‌‌ایران. جابر علیزاده گورادل استادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ‌‌ایران. Journal Article 2024 09 24 Aim: According to neurocognitive models of addiction, the initiation and persistence of substance use disorders are associated with cognitive deficits and reduced activity in prefrontal regions, particularly the dorsolateral prefrontal cortex (DLPFC). This study aimed to evaluate the therapeutic effects of DLPFC stimulation in methamphetamine addiction and to compare the effectiveness of transcranial direct current stimulation (tDCS) and transcranial alternating current stimulation (tACS) in reducing craving, negative emotional experiences, and cognitive deficits. Methods: Forty-five individuals undergoing treatment at a rehabilitation center were randomly assigned to three groups: tDCS, tACS, and sham stimulation. Participants received ten stimulation sessions over five weeks. Cognitive functions and craving levels were assessed at baseline, immediately after the intervention, and one month later. Results: Both the tDCS and tACS groups demonstrated significant improvements in cognitive functioning and reductions in craving compared to baseline and the sham group, both immediately post-intervention and at one-month follow-up. Conclusion: Repeated DLPFC stimulation using tDCS or tACS appears to improve cognitive functions and reduce craving in individuals with methamphetamine use disorder. Further studies with longer follow-up periods are recommended. هدف: بر اساس مدل عصب‌شناختی اعتیاد، ایجاد و تداوم اعتیاد به مواد با نقص‌های شناختی و کاهش فعالیت در نواحی پیش‌پیشانی، به‌ویژه DLPFC، ارتباط دارد. این مطالعه به‌دنبال بررسی کارآمدی تحریک DLPFC در اعتیاد به مت‌آمفتامین و مقایسه اثربخشی تکنیک‌های تحریک غیرتهاجمی tDCS و tACS بر کاهش ولع مصرف، تجارب هیجانی منفی و بهبود کارکردهای شناختی است. روش: اثربخشی 10 جلسه تحریک با جریان متناوب tACS و تحریک با جریان مستقیم tDCS بر DLPFC و تأثیر آن بر بهبود کارکردهای شناختی و کاهش ولع مصرف در بیماران مصرف‌کننده مت‌آمفتامین بررسی شد. 45 جوان مصرف‌کننده که به یک کمپ درمانی مراجعه کرده بودند، به‌طور تصادفی در سه گروه tACS، tDCS و گروه شم قرار گرفتند و در طی 5 هفته، 10 جلسه تحریک دریافت کردند. یافته‌ها: گروه‌هایی که tDCS و tACS دریافت کردند، در مقایسه با گروه شم و خط پایه، در کارکردهای شناختی بلافاصله پس از مداخله و یک ماه بعد، به‌طور معناداری بهبود یافتند. نتیجه‌گیری: این مطالعه نشان داد که تحریک مکرر DLPFC می‌تواند به بهبود کارکردهای شناختی و کاهش ولع مصرف در مبتلایان به مت‌آمفتامین کمک کند. برای تأیید این یافته‌ها، مطالعات با پیگیری طولانی‌تر نیاز است.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_105304_0545192ead9e999c04a6dd886bd63b65.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 19 3 2025 08 23 The Effectiveness of T Trauma-Focused ACT on Depression Symptoms and Distress Tolerance in Students with a History of Love Trauma اثربخشی درمان پذیرش و تعهد متمرکز بر ضربه بر علائم افسردگی و تحمل پریشانی در دانشجویان با تجربه ضربة عشق 55 80 106131 10.48308/apsy.2025.238760.1779 FA علی پروندی کاندیدای دکتری تخصصی روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، 0000-0003-1516-7586 عزت اله احمدی دانشیار روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران. رضا عبدی دانشیار روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران رحیم یوسفی دانشیار روان‌شناسی، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران Journal Article 2025 02 13 Aim: This study aimed to evaluate the effectiveness of trauma-focused Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on depressive symptoms and distress tolerance in students with a history of romantic trauma. Methods: A quasi-experimental design with pretest, posttest, and three-month follow-up, including a control group, was employed. The statistical population consisted of university students in Kermanshah in 2024 who had experienced romantic trauma. Twenty-eight participants were selected through convenience sampling and randomly assigned to experimental and control groups. The Beck Depression Inventory-II and the Distress Tolerance Scale were administered at three time points. The experimental group received ten 75-minute sessions of trauma-focused ACT based on Harris’s (2021) protocol. Data were analyzed using repeated-measures ANOVA. Results: Significant effects of time and time × group interaction were observed for both dependent variables at the 0.001 level, while the main group effect was significant at the 0.05 level. Bonferroni post hoc analyses showed significant differences between pretest and posttest, as well as pretest and follow-up, in the experimental group (p < 0.05). No significant differences were found between posttest and follow-up (p > 0.05). Conclusion: Trauma-focused ACT is an effective intervention for reducing depressive symptoms and enhancing distress tolerance in students with romantic trauma histories. هدف: پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثربخشی درمان پذیرش و تعهد متمرکز بر ضربه بر علائم افسردگی و تحمل پریشانی دانشجویان با تجربه ضربة عشق انجام شد. روش: روش پژوهش، شبه‌آزمایشی، از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون–پیگیری ۳ ماهه با گروه کنترل بود. جامعه آماری، شامل دانشجویان دارای تجربه ضربة عشق دانشگاه‌های شهر کرمانشاه در سال ۱۴۰۳ بود. به روش نمونه‌گیری در دسترس، ۲۸ نفر انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارش شدند. از پرسشنامه افسردگی بک (ویرایش دوم) و مقیاس تحمل پریشانی سیمونز و گاهر(۲۰۰۵) در سه بازه زمانی (پیش‌آزمون، پس از مداخله و پیگیری) استفاده شد. گروه آزمایش ۱۰ جلسه درمانی ۷۵ دقیقه‌ای براساس پروتکل اکت متمرکز بر ضربه (هریس، ۲۰۲۱) دریافت کردند. داده‌ها با تحلیل واریانس آمیخته با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد اثر زمان و اثر تعامل زمان * گروه روی متغیر‌های وابسته در سطح ۰۰۱/۰ و برای گروه در سطح ۰۵/۰ معنادار است. آزمون پس‌تعقیبی بنفرونی برای مقایسه میانگین‌ها، نشان داد تفاوت میانگین‌ها در گروه آزمایش در مرحله پیش‌آزمون-پس‌آزمون و پیش‌آزمون-پیگیری به لحاظ آماری معنادار است (۰۵/۰ p<). اما در مرحله پس‌آزمون-پیگیری معنادار نیست (۰۵/۰ p>). نتیجه‌گیری: براساس یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت که اکت متمرکز بر ضربه می‌تواند به عنوان رویکردی مؤثر برای کاهش علائم افسردگی و افزایش تحمل پریشانی در افراد دارای تجربة ضربة عشق، مورد استفاده روان‌درمانگران قرار گیرد.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106131_560cac16a9a97eb70b0cd107ec3280ca.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 19 3 2025 08 23 Preliminary Analysis of the Psychometric Properties of the Adolescent Students’ Basic Psychological Needs at School Scale تحلیل مقدماتی ویژگی‌های روان‌سنجی مقیاس نیازهای بنیادین روان‌شناختی دانش‌آموزان 81 97 104362 10.48308/apsy.2024.234626.1609 FA علی خدائی استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی،دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. رضا رحیمی استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی،دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 2024 01 29 Aim: Given the importance of educational contexts during adolescence, and based on self-determination theory, this study aimed to conduct a preliminary evaluation of the psychometric properties of the Adolescent Students’ Basic Psychological Needs at School Scale (ASBPNSS). Method: In this descriptive survey study, 485 adolescents (240 boys and 245 girls) from public high schools in District 11 of Tehran during the 1402–1403 academic year were selected through convenience sampling. Participants completed the ASBPNSS, the Self-Directed Learning Scale, and the Motivational Regulation Scale. Confirmatory factor analysis (CFA) and multi-group CFA were conducted using AMOS-18 to examine factorial validity and gender invariance. Results: CFA confirmed the three-factor structure of autonomy, competence, and relatedness. Multi-group CFA supported measurement invariance across gender. Cronbach’s alpha coefficients indicated satisfactory internal consistency. Significant correlations between basic psychological needs, self-directed learning, and motivational regulation supported criterion validity. Conclusion: The findings provide preliminary evidence supporting the reliability and validity of the ASBPNSS among Iranian adolescents. هدف: در این پژوهش، از آنجا که تحصیلات همچون دیگر قلمروهای زندگی نوجوان، در وهلة نوجوانی، از اهمیت زیادی برخوردار است، مطالعة بافتاری تامین نیازهای بنیادین روان‌شناختی دانش‌آموزان، با استفاده از آموزه‌های نظریة خودتعیین‌گری، در اولویت قرار گرفت. بر این اساس، این مطالعه با هدف تحلیل مقدمانی مشخصه‌های روان‌سنجی مقیاس نیازهای بنیادین روان‌شناختی دانش‌آموزان (تیان، هان و هابنر، 2014) انجام شد. روش: در این پژوهش پیمایشی ـ توصیفی، از جامعه آماری دانش‌آموزان دختر و پسر متوسطة اول منطقة 11 شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402، تعداد 485 نوجوان (240 پسر و 245 دختر) با استفاده از روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و به مقیاس نیازهای بنیادین روان‌شناختی دانش‌آموزان، مقیاس یادگیری خودراهبر (لانزبوری و گیبسون، 2006) و مقیاس نظم‌بخشی انگیزشی (کیم، برادی و والترز، 2018)، پاسخ دادند. در این پژوهش، برای آزمون روایی عاملی مقیاس به کمک تحلیل عاملی تأییدی، از بسته آماری AMOS-18 استفاده شد. یافته‌ها: درحالی‌که نتایج تحلیل عاملی تأییدی، ساختار سه‌عاملی مقیاس شامل استقلال، ارتباط و شایستگی را تائید کرد، نتایج تحلیل عاملی تأییدی چندگروهی نیز از هم‌ارزی جنسی این ساختار عاملی، به‌طور تجربی، حمایت کرد. علاوه‌براین، یافته مربوط به آلفای کرونباخ نشان داد که زیرمقیاس‌ها، از نظر درونی هماهنگ بود. همچنین، نتایج مربوط به همبستگی بین نیازهای روان‌شناختی با یادگیری خودراهبر و نظم‌بخشی انگیزشی، شواهد متقتنی در دفاع از روایی ملاکی مقیاس نیازهای روان‌شناختی، فراهم آورد. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش از مشخصه‌های روان‌سنجی مقیاس نیازهای بنیادین روان‌شناختی دانش‌آموزان دختر و پسر، به‌طور مقدماتی، حمایت کرد.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_104362_be240065426911050c36d3a03e8b00ac.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 19 3 2025 08 23 Identify the Components of Demotivation in Teachers: A Research Grounded Theory شناسایی مؤلفه‌های نقصان انگیزش در معلمان : یک پژوهش داده بنیاد 98 116 102618 10.48308/apsy.2022.226565.1285 FA امید شکری استادیار روانشناسی تربیتی، گروه رواننشاسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. حسین فرج زاده آرباطان روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران ، ایران 0000-0003-4316-2344 مسعود شریفی استادیار روان‌شناسی، گروه رواننشاسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. فاطمه رشیدی پور دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Journal Article 2022 03 29 Aim: This study aimed to identify the components of teacher demotivation and to develop a conceptual model using grounded theory. Method: Data were collected through semi-structured interviews with 25 teachers using theoretical sampling. Data analysis followed the grounded theory approach through open, axial, and selective coding. Results: Analysis yielded 28 main categories organized into six paradigm dimensions: causal conditions, central phenomenon, contextual conditions, intervening conditions, strategies, and consequences. Professional alienation emerged as the central phenomenon underlying teacher demotivation. Conclusion: The findings indicate substantial similarities between motivational structures underlying student academic motivation and teacher professional motivation. Consequently, motivational interventions used in educational settings may—with minor adaptations—be applicable to improving teacher motivation. هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه‌های نقصان انگیزش در معلمان به منظور ارائه مدلی مفهومی براساس نظریه داده بنیاد انجام شده است. روش: داده‌ها براساس مصاحبه نیمه ساختاریافته و نمونه‌گیری نظری با بیست و پنج فرد فرهنگی جمع‌آوری و مدل مفهومی نقصان انگیزش بر مبنای نظریه داده بنیاد طی سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری گزینشی بررسی و استخراج شدند. یافته‌ها: یافته‌ها در قالب ۲۸ مقوله اصلی و در ابعاد شش‌گانه پارادایمی شامل: شرایط علّی، پدیده محوری، شرایط زمینه‌ای، شرایط مداخله‌ای، راهبرد‌ها و پیامد‌ها ترسیم و ارائه شد. هویت‌نایافتگی حرفه‌ای، به عنوان پدیده محوری این پژوهش کشف و استخراج شد و هدف نهایی پژوهش، بررسی و تجزیه و تحلیل ابعاد آن بود. نتیجه‌گیری: به‌طور کلی، نتایج پژوهش حاضر نشان داد که اصطلاح‌شناسی فنی/ انگیزشی متعارف در بین گروه معلمان با سازه‌های انگیزشی معرف نیمرخ انگیزشی یادگیرندگان مشابهت قابل ملاحظه‌ای دارد. بنابراین، سازه‌های انگیزشی معرف نیمرخ افراد شامل یادگیرندگان در موقعیت‌های پیشرفت تحصیلی و معلمان در موقعیت‌های پیشرفت حرفه‌ای، به میزان قابل ملاحظه‌ای مشابهت نشان داد. بر این اساس از مجموعه تدابیر مداخله‌ای انگیزش‌مدار برای بهبود در وضعیت انگیزش یادگیرندگان، با اندک تغییراتی می‌توان از آن‌ها برای ارتقای شرایط انگیزشی معلمان نیز استفاده کرد.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_102618_e9d28bddd09ddc2b939c4996125f74e8.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 19 3 2025 08 23 Determining Structural Relationships of Metacognition and Brain-Behavioral Systems with Meta-Emotion in teenagers with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder: Mediating Role of Social Support تعیین روابط ساختاری فراشناخت و سیستم‌های مغزی رفتاری با فراهیجان در نوجوانان با اختلال نارسایی توجه- بیش‌فعالی: نقش میانجی حمایت اجتماعی 117 144 105686 10.48308/apsy.2025.237536.1723 FA شهناز هاشمی ملکشاه دکترای تخصصی روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. غلام رضا شیخ زاده دانشجوی کارشناسی ارشد گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران. سمیه محمدی کشکا کارشناسی ارشد روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. عباسعلی حسین خانزاده استاد گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Journal Article 2024 11 10 Aim: This study examined the structural relationships between metacognition, brain-behavioral systems, and meta-emotion in adolescents with ADHD, with social support as a mediating variable. Method: This descriptive-correlational study included 250 first- and second-year high school students with ADHD in Ardabil during the 2023–2024 academic year, selected via convenience sampling. Data were collected using standardized self-report measures and analyzed using SPSS-27 and LISREL 18.8. Results: Metacognition and the Behavioral Activation System showed significant positive effects on positive meta-emotion and significant negative effects on negative meta-emotion. The Behavioral Inhibition System showed similar directional effects. Indirect effects through social support were significant (p < 0.01), and model fit indices indicated acceptable fit. Conclusion: Metacognition, brain-behavioral systems, and social support play significant roles in shaping meta-emotional processes in adolescents with ADHD. هدف: پژوهش حاضر باهدف تعیین روابط ساختاری فراشناخت و سیستم‌های مغزی رفتاری با فراهیجان در نوجوانان با اختلال نارسایی توجه- بیش‌فعالی با نقش میانجی حمایت اجتماعی در شهر اردبیل انجام شد. روش: پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی می‏باشد. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دوره متوسطه یکم و دوم شهر اردبیل در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود که تعداد 250 نفر از دانش‌آموزان به روش نمونه‌گیری در دسترس به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های خود گزارشی مشکلات رفتاری نوجوانان آخنباخ (1991)، فراهیجان میتمانسگروبر و همکاران (2009)، فراشناخت ولز و کاترایت- هاتون (2004)، سیستم‌های مغزی-رفتاری کارور و وایت (1994) و حمایت اجتماعی ادراک‌شده زیمت و همکاران (1988) استفاده شد. تحلیل‌ داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS-27 و نرم‌افزار Lisrel18.8 انجام شدند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که فراشناخت و سیستم فعال‌سازی رفتار بر فراهیجان مثبت اثر مستقیم مثبت و معنادار و بر فراهیجان منفی اثر مستقیم منفی و معنادار دارند. همچنین، سیستم بازداری رفتار بر فراهیجان مثبت اثر مستقیم مثبت و معنادار و بر فراهیجان منفی اثر مستقیم منفی و معنادار دارند. برازش مدل نشان داد که فراشناخت و سیستم‌های مغزی رفتاری با میانجی‌گری حمایت اجتماعی بر فراهیجان اثر غیرمستقیم معنادار دارند (01/0>P). نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش حاضر فراشناخت، سیستم‌های مغزی رفتاری و حمایت اجتماعی می‌توانند در فراهیجان نوجوانان دارای اختلال نارسایی توجه- بیش‌فعالی نقش موثری داشته باشند.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_105686_37a296cdd8a03a76d7f090e6288c95fb.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 19 3 2025 08 23 Comparing Functional Connections of Brain Waves in Resting State and Imaginary Exposure in Obsessive-Compulsive Disorder Subgroup with Harm Avoidance Motivation مقایسه اتصالات عملکردی امواج مغز در حالت استراحت و مواجهه تصوری در زیرگروه اختلال وسواسی-جبری با انگیزه اجتناب از آسیب 145 166 105967 10.48308/apsy.2025.239214.1789 FA محجوبه پورابراهیمی دکتری روان‌شناسی بالینی، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. مهدی رضا سرافراز دانشیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. Journal Article 2025 03 16 Aim: This study compared functional brain connectivity patterns during resting state and imaginal exposure to obsession-provoking stimuli in individuals with obsessive-compulsive disorder (OCD) characterized by harm-avoidance motivation. Method: A within-subject descriptive-analytical design was used. Forty-five individuals with OCD were recruited from a counseling center in Kerman during 2023–2024 using purposive sampling. Participants completed standardized clinical assessments and underwent EEG recording during resting and imaginal exposure conditions. Data were analyzed using paired t-tests. Results: Imaginal exposure was associated with increased delta and theta connectivity in frontal and fronto-central regions, and decreased alpha and beta connectivity across multiple intra- and interhemispheric regions compared to resting state (p < 0.01). Conclusion: Imaginal exposure induces widespread alterations in functional connectivity across frequency bands. These findings support further subgroup-specific investigations of OCD neurophysiology. هدف: این پژوهش با هدف مقایسه اتصالات عملکردی امواج مغز در حالت استراحت و مواجهه تصوری با موقعیت برانگیزاننده وسواس در زیرگروه اختلال وسواسی-جبری با انگیزه اجتناب از آسیب انجام شد. روش: طرح پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و درون‌گروهی با مقایسه در دو وضعیت عملکردی (استراحت و مواجهه تصوری) بود. نمونه پژوهش، ۴۵ بیمار مبتلا به اختلال وسواسی-جبری با انگیزه اجتناب از آسیب مراجعه‌کننده به مرکز مشاوره پیوند شهر کرمان در سال ۱۴۰۲ بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با مقیاس وسواس جبری‌ییل-براون (۱۹۸۶)، مصاحبه ابعاد اصلی وسواسی-جبری (۲۰۱۴)، پرسشنامه ابعاد اصلی صفت وسواسی-جبری (۲۰۱۴) و ثبت امواج الکتریکی مغز مورد ارزیابی قرار گرفتند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با آزمون تی زوجی انجام گرفت. یافته‌ها: نتایج افزایش اتصال عملکردی موج دلتا در فرونتال و فرونتو-سنترال، و موج تتا در فرونتـو -سـنترال و فرونتـو –تمپورال، کاهش اتصال عملکردی موج آلفا در نواحی درون نیمکره‌ای فرونتو-تمپورال، فرونتو-پاریتال و فرونتو-اکسیپیتال به ویژه سمت راست و بین نیمکره‌ای در لوب‌های فرونتال و تمپورال، و موج بتا در فرونتال، فرونتو-تمپورال و فرونتو-اکسیپیتال را در وضعیت مواجهه تصوری نسبت به حالت استراحت نشان داد (۰۱/۰>p). نتیجه‌گیری: بنابراین نتایج تغییرات قابل توجهی را در اتصالات عملکردی تمام امواج و به طور گسترده در کل شبکه مغز در وضعیت مواجهه تصوری نسبت به حالت استراحت نشان دادند. این یافته‌ها تحقیقات بیشتر دربارة الگوی اتصالات عملکردی امواج مغز سایر زیرگروه‌های همگن اختلال وسواس و مقایسه آن‌ها با یکدیگر را تشویق می‌کند.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_105967_c53d8c5929e13c992a5663995a35d966.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 19 3 2025 08 23 Designing and Testing the effects of Organizational Basic Psychological Needs on Work effort with mediating of Organizational Attachment Styles تدوین و آزمون الگویی از اثر نیازهای روان‌شناختی بنیادین سازمانی بر تلاش شغلی با میانجی‌گری اثر سبک‌های دل‌بستگی سازمانی 167 186 106109 10.48308/apsy.2025.238370.1759 FA عبدالزهرا نعامی استاد تمام گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران مولود هندیانی کاندیدای دکترای روانشناسی صنعتی و سازمانی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Journal Article 2025 01 16 Aim: This study aimed to design and test a model examining the effects of organizational basic psychological needs on work effort, mediated by secure, anxious, and avoidant organizational attachment styles. Method: This applied, descriptive study included 200 employees from a water and wastewater company in Ahvaz, selected via simple random sampling. Participants completed measures of organizational attachment styles, basic psychological needs satisfaction, and work effort. Structural equation modeling was conducted using AMOS-24 with bootstrap analysis. Results: The proposed model demonstrated good fit (p < 0.001). Direct effects of organizational basic psychological needs on attachment styles and work effort were significant, as were indirect effects mediated by attachment styles. Conclusion: Organizational attachment styles significantly mediate the relationship between basic psychological needs satisfaction and work effort. هدف: پژوهش حاضر باهدف تدوین و آزمون الگویی از اثر نیازهای روان‌شناختی بنیادین سازمانی بر تلاش‌شغلی با میانجی‌گری سبک‌‌‌های دلبستگی سازمانی ایمن، اضطرابی و اجتنابی انجام شد. روش: طرح پژوهش حاضر از نوع کاربردی و روش آن توصیفی بود. جامعه آماری تحقیق کارکنان یک سازمان بودند و با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده 200 نفر از کارکنان انتخاب شدند. به‌منظور گردآوری داده‌ها از پرسشنامه‌های دلبستگی سازمانی (اسکریما، 2020)، کامروایی نیازهای روان‌شناختی بنیادین سازمانی (وان-دن بروک و همکاران، 2010) و تلاش‌شغلی (براون و لیگه، 1996) استفاده گردید. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار Spss-24 استفاده، الگو‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزار Amos-24 و روش بوت استراپ استفاده‌شده است. یافته‌ها: نتایج نشان دادند که الگوی طراحی‌شده از برازش مناسبی برخوردار است (001/0P<). همچنین یافته‌ها نشان دادند که مسیرهای نیازهای روان‌شناختی بنیادین سازمانی به دلبستگی سازمانی ایمن، اضطرابی و اجتنابی و تلاش شغلی و نیز دلبستگی سازمانی ایمن، اضطرابی و اجتنابی به تلاش‌شغلی معنادار بودند. همچنین نتایج تحلیل مسیرهای غیرمستقیم نشان دادند که دلبستگی سازمانی ایمن، اضطرابی و اجتنابی، اثرات کامروایی نیازهای روان‌شناختی بنیادین سازمانی بر تلاش‌شغلی را میانجی‌گری نمودند. نتیجه‌گیری: بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که کامروایی نیازهای روان‌شناختی بنیادین سازمانی به‌صورت مستقیم و نیز از طریق سبک‌های دلبستگی سازمانی ایمن، اضطرابی و اجتنابی بر تلاش‌شغلی اثرگذار بودند.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106109_50373980224513a9f72226e960848262.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 19 3 2025 08 23 Effortful Control and Internalizing Emotional-Behavioral Disorders in Children: A Simultaneous Systematic Review and Meta-Analysis کنترل کوششمند و اختلالات هیجانی-رفتاری درونی‌شده در کودکان: یک مرور سیستماتیک و فراتحلیل هم‌زمان 187 208 103965 10.48308/apsy.2023.232440.1518 FA سهیلا طالبی دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. امیر قمرانی دانشیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای ویژه، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران احمد عابدی گروه روانشناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. Journal Article 2023 07 19 Aim: This study conducted a systematic review and meta-analysis examining the association between effortful control and internalizing emotional-behavioral disorders in children and adolescents. Methods: Studies published between 2003 and 2023 were identified using multiple databases. Eight studies meeting PRISMA criteria were included, yielding 12 effect sizes. Random-effects meta-analysis was conducted using CMA version 3. Results: A significant negative association was found between effortful control and internalizing disorders (overall effect size = 0.42, p < 0.001), indicating a moderate-to-large effect. No evidence of publication bias was detected. Conclusion: Effortful control plays a key protective role in childhood emotional-behavioral health. Interventions enhancing effortful control may reduce internalizing disorders. هدف:پژوهش حاضر به مروری سیستماتیک و فراتحلیل هم‌زمان از مطالعات مربوط به ارتباط بین اختلالات هیجانی-رفتاری درونی شده به‌عنوان یکی از شایع‌ترین اختلالات دوران کودکی و نوجوانی، و سازۀ کنترل کوششمند به‌عنوان توانایی تنظیم رفتار، هیجانات و شناخت می‌پردازد. روش‌: مطالعات مرتبط از سال 2003 تا 2023 با استفاده از پایگاه‌های علمی معتبر و کلمات کلیدی مرتبط جستجو و هشت مطالعه با کیفیت بالا بر اساس بیانیه پریزما انتخاب شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از نسخۀ سوم نرم‌افزار جامع فراتحلیل انجام شد. اندازه‌های اثر استخراج‌شده شامل 12 اندازه‌ اثر بود و به‌منظور در نظر گرفتن همگنی احتمالی بین مطالعات مدل اثرات تصادفی به کار گرفته شد. یافتهها: نتایج به‌دست‌آمده، ارتباط منفی معناداری را بین اختلالات هیجانی-رفتاری درونی شده و کنترل کوششمند نشان داد. اندازه اثر ترکیبی به‌دست‌آمده 42/0 و در سطح معنی‌داری 001/0 است؛ که بر اساس معیار تفسیر اندازه اثر کوهن، یک اندازه اثر متوسط رو به بالا محسوب می‌شود. به‌عبارت‌دیگر، کاهش کنترل کوششمند با احتمال بالاتری از بروز اختلالات درونی شده در میان کودکان و نوجوانان همراه است. نتایج فراتحلیل اعتبار آماری بالایی را نشان داد و شواهدی مبنی بر اریب انتشار وجود نداشت و قابلیت اطمینان نتایج را تقویت کرد. نتیجه‌گیری: کنترل کوششمند نقش حیاتی در پیشگیری و درمان اختلالات هیجانی-رفتاری کودکی دارد. قوت نتایج به‌دست‌آمده با نمونه‌های سنی متنوع از سراسر جهان تأیید شد. تحقیقات آتی می‌بایست بر روی طراحی مداخلات مبتنی بر کنترل کوششمند متمرکز شوند تا به کاهش اختلالات هیجانی-رفتاری منجر گردد.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_103965_0453314925384674cd6cb3ac4546f78a.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 19 3 2025 08 23 The Effectiveness of Adolescent-Centered Mindfulness on Co-rumination and Depression in Adolescent Girls with Depressive Symptoms اثربخشی ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور برهم‌نشخواری و افسردگی دختران نوجوان دارای علائم افسردگی 209 231 106167 10.48308/apsy.2025.239972.1834 FA سعید آریاپوران دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران. نرگس گودرزی کارشناسی ارشد روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران جواد کریمی دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران Journal Article 2025 05 26 Aim: This study examined the effectiveness of adolescent-centered mindfulness in reducing co-rumination and depressive symptoms in adolescent girls. Method: A quasi-experimental design with pretest, posttest, and follow-up was used. Twenty-six adolescent girls with depressive symptoms in Borujerd were randomly assigned to experimental and control groups. The experimental group received eight sessions of adolescent-centered mindfulness. Measures included co-rumination and the 13-item Beck Depression Inventory. Repeated-measures ANOVA was conducted. Results: Mindfulness intervention significantly reduced co-rumination (F = 5.67, p < 0.03) and depression (F = 17.57, p < 0.001), with effects maintained at follow-up (p < 0.05). Conclusion: Adolescent-centered mindfulness is an effective intervention for reducing co-rumination and depressive symptoms in adolescent girls. هدف: دورۀ نوجوانی، دوره‌ای حساس از رشد است که می‌تواند بر احتمال، شدت و سیر مشکلات سلامت روان تأثیر بگذارد. نوجوانان هم‌نشخواری و علائم افسردگی را تجربه می‌کنند و مداخلات درمانی در این زمینه لازم است. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور بر هم‌نشخواری و افسردگی دختران نوجوان دارای علائم افسردگی بود. روش: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی (طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری) با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری این پژوهش دختران نوجوان دارای علائم افسردگی در شهرستان بروجرد بودند. ازمیان آنان 26 نفر به روش تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. برای گروه آزمایش درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور اجرا شد و گروه کنترل در زمان اجرای پژوهش هیچ‌گونه مداخله‌ای را دریافت نکردند. برای گردآوری داده‌ها از مقیاس‌های هم‌نشخواری و افسردگی بک (13 سؤالی) استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور بر هم‌نشخواری (19/0=اندازۀ اثر؛ 67/5=F؛ 03/0>p) و افسردگی (42/0=اندازۀ اثر؛ 57/17=F؛ 001/0>p) نوجوانان دختر دارای علائم افسردگی اثربخش بوده است و این اثربخشی نیز در دورۀ پیگیری ماندگار بوده است (05/0>p). نتیجه‌گیری: براساس نتایج، درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور بر کاهش هم‌نشخواری و افسردگی دختران نوجوان دارای علائم افسردگی اثربخش بود. بنابراین، استفاده از درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور برای کاهش هم‌نشخواری و افسردگی نوجوانان دختر دارای علائم افسردگی پیشنهاد می‌شود.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106167_b15e76bd3428fd6374cd055c1ea07045.pdf