دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 1 2026 03 21 Culturally Adapted Psychotherapy: A Systematic Review and Introduction of The Integrated Model of Cultural Adaptation in Psychotherapy (IMCAP) روان‌درمانی تطبیق‌یافته با فرهنگ: مرور نظام‌مند و معرفی مدل یکپارچۀ تطبیق فرهنگی روان‌درمانی (IMCAP) 9 33 106225 10.48308/apsy.2025.238603.1772 FA لیلا ضیایی کاندیدای دکتری روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. فریبا زرانی دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Journal Article 2025 02 01 Aim: This study aims to systematically review research on the cultural adaptation of psychotherapy and to propose a comprehensive and integrated model for culturally adapted psychotherapy. Method: The first part of this research involves a systematic review of 12 studies published between 2020 and 2024. These studies were evaluated based on five key questions: the benefits of culturally adapted psychotherapy, models utilized, targeted disorders, therapeutic approaches, and target groups. In the second part, the "Integrated Model of Cultural Adaptation Psychotherapy" is introduced. Results: The reviewed studies demonstrated that culturally adapted psychotherapy significantly reduces psychological symptoms, enhances treatment adherence, and improves quality of life. Although various frameworks and models for cultural adaptation exist, many studies did not follow a specific model. Drawing on existing models, frameworks, and research evidence, the current study presents the "Integrated Model of Cultural Adaptation in Psychotherapy (IMCAP)," comprising five main phases: identification, cultural adaptation, therapist training, intervention and implementation, and evaluation and iteration. Conclusion: The Integrated Model of Cultural Adaptation in Psychotherapy (IMCAP) is proposed as a comprehensive framework for designing and implementing culturally adapted interventions. With active participation from target communities and stakeholders, alongside continuous monitoring and feedback, this model offers the flexibility and adaptability needed to address diverse cultural contexts. هدف: این مطالعه با هدف مرور نظام‌مند پژوهش‌های انجام‌شده در زمینۀ تطبیق فرهنگی روان‌درمانی و ارائۀ یک مدل جامع و یکپارچه برای انجام روان‌درمانی تطبیق‌یافته با فرهنگ صورت گرفته است. روش: بخش اول این پژوهش مرور نظام‌مند شامل بررسی 12 مطالعۀ منتشرشده بین سال‌های 2020 تا 2024 بوده است. این مطالعات براساس پنج سوال کلیدی مورد ارزیابی قرار گرفتند: مزایای روان‌درمانی تطبیق‌یافته، مدل‌های مورد استفاده، اختلالات هدف، رویکردهای درمانی و گروه‌های هدف. در بخش دوم «مدل یکپارچۀ تطبیق فرهنگی روان‌درمانی» معرفی شده است. یافته‌ها: مطالعات نشان دادند که روان‌درمانی تطبیق‌یافته با فرهنگ باعث کاهش معنادار علائم روان‌شناختی، افزایش پایبندی به درمان و بهبود کیفیت زندگی می‌شود. اگرچه چارچوب‌ها و مدل‌های متعددی برای تطبیق فرهنگی وجود دارند، بسیاری از مطالعات از هیچ مدل خاصی تبعیت نکرده‌اند. در مطالعۀ حاضر با بهره‌گیری از مدل‌ها، چارچوب‌ها و شواهد پژوهشی موجود، «مدل یکپارچۀ تطبیق فرهنگی روان‌درمانی» با پنج فاز اصلی شامل: شناسایی، تطبیق فرهنگی، آموزش درمانگران، مداخله و اجرا و فاز ارزیابی و تکرار ارائه می‌شود. نتیجه‌گیری: مدل یکپارچۀ تطبیق فرهنگی روان‌درمانی به عنوان چارچوبی جامع برای طراحی و اجرای مداخلات تطبیق‌یافته پیشنهاد می‌شود. این مدل با مشارکت فعال جامعۀ هدف و ذی‌نفعان، همراه با نظارت و بازخورد مداوم، قابلیت بهبود و انعطاف در زمینه‌های فرهنگی متنوع را دارا است.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106225_e1e13d6f281e1fa7e2429118b00b41f2.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 1 2026 03 21 Structural model for predicting online gaming addiction based on childhood trauma and motivational self-talk with mediating Role of Social Adjustment الگوی روابط ساختاری پیش‌بینی اعتیاد به بازی‌های آنلاین بر اساس ترومای کودکی و خودگویی انگیزشی با نقش میانجی سازگاری اجتماعی 34 55 106746 10.48308/apsy.2026.241632.1910 FA حانیه سعیدی چوان کارشناسی ارشد مشاوره شغلی، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی،دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران مهشید کیوانلو کارشناسی ارشد مشاوره مدرسه، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. شیرین احمدی استادیار گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران. 0000-0003-0189-9575 Journal Article 2025 09 29 Aim: The present study aimed to examine the structural relationship model for predicting online gaming addiction based on childhood trauma and motivational self-talk, with social adjustment serving as a mediating variable. Method: This study was conducted using a correlational design based on structural equation modeling (SEM). The statistical population consisted of all second-grade high school students in Sabzevar city in 2024. From this population, 200 students were selected through multistage cluster random sampling and completed the Online Game Addiction Questionnaire (OGAQ; Wang et al., 2002), the Childhood Trauma Questionnaire–Short Form (CTQ-SF; Bernstein et al., 1998), the Motivational Self-Talk Questionnaire (MSTQ; Wolters et al., 2000), and the Social Adjustment Questionnaire (SAQ; Sohrabi et al., 2011). Data were analyzed using SPSS.26 and Smart PLS.3. Findings: The results showed that childhood trauma has a direct and significant positive effect on online game addiction (p<0/001; β=0/571), while motivational self-talk (p<0/001; β=–0/64) and social adjustment (p<0/.01; β=–0/584) have direct and significant negative effects on online game addiction. Also, the results of path analysis indicated that motivational self-talk (p<0.05; β=–0/26) and childhood trauma (p<0/05; β=–0/24) have indirect significant effects on online game addiction through social adjustment. The model fit indices also confirmed the appropriate fit of the proposed model. Conclusion: The findings of the study indicated that, to reduce online gaming addiction, future preventive and therapeutic interventions should take childhood trauma, motivational self-talk, and social adjustment into account. هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی الگوی روابط ساختاری پیش‌بینی اعتیاد به بازی‌های آنلاین بر اساس ترومای کودکی و خودگویی انگیزشی با نقش میانجی سازگاری اجتماعی بود. روش: این پژوهش به روش همبستگی (معادلات ساختاری) انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه شهر سبزوار در سال 1403 بود. از این جامعه 200 نفر بهصورت نمونهگیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای، انتخاب و به پرسشنامه‌های اعتیاد به بازی‌های آنلاین (OGAQ؛ وانگ و همکاران، 2002)، ترومای کودکی – فرم کوتاه (CTQ-SF؛ برنشتاین و همکاران، 1998)، خودگویی انگیزشی (MSTQ؛ ولترز و همکاران، 2000) و سازگاری اجتماعی (SAQ؛ سهرابی و همکاران، 2011) پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS.26 و Smart PLS.3 تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد ترومای کودکی اثر مستقیم و مثبت معناداری بر اعتیاد به بازی‌های آنلاین دارد (001/0>p؛ 571/0=β)؛ درحالی‌ که خودگویی انگیزشی (001/0>p؛ 64/0- =β) و سازگاری اجتماعی (01/0>p؛ 584/0-=β)، اثر مستقیم منفی و معناداری بر اعتیاد به بازی‌های آنلاین نشان دادند. همچنین، نتایج تحلیل مسیر حاکی از آن بود که خودگویی انگیزشی (05/0>p؛ 26/0-=β) و ترومای کودکی (05/0>p؛ 24/0-=β) از طریق سازگاری اجتماعی به‌صورت غیرمستقیم بر اعتیاد به بازی‌های آنلاین اثر معنادار دارند. شاخص‌های برازش مدل نیز برازش مناسب مدل پیشنهادی را تأیید کردند. نتیجهگیری: یافته‌های پژوهش نشان داد که برای کاهش اعتیاد به بازی‌های آنلاین، در تدوین مداخلات پیشگیرانه و درمانی آینده باید به ترومای کودکی، خودگویی انگیزشی و سازگاری اجتماعی توجه شود.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106746_4b9ca29299b85e2eb7274789fca9dd38.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 1 2026 03 21 Validation and Psychometric Evaluation of the Persian Version of the Certainty About Mental States Questionnaire (CAMSQ): in Iranian Adult اعتباریابی و بررسی روان‌سنجی نسخه فارسی پرسشنامه «قطعیت درباره وضعیت ذهنی» (CAMSQ) در بزرگسالان ایرانی 56 81 106713 10.48308/apsy.2026.241037.1879 FA فاطمه منصوری کاندیدا دکتری، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران. نازنین عابد استادیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران. Journal Article 2025 08 10 Aim: Mentalization the ability to understand one’s own and others’ mental states is crucial for emotion regulation and social functioning. Deficits in mentalization are linked to psychological disorders, making accurate assessment important. The Certainty About Mental States Questionnaire (CAMSQ) is a novel tool, and its Persian version has not been validated. This study aimed to evaluate the psychometric properties of the Persian CAMSQ in Iranian adults. Methods: In this applied, descriptive-survey study, the CAMSQ was translated into Persian using forward–backward translation and assessed for content validity and conceptual equivalence. Participants were 500 adults aged 20–50 years, with at least a high school education and no history of psychological disorders, recruited through convenience and online sampling. 60 participants completed the questionnaire again after two weeks to assess test–retest reliability. Convergent and divergent validity were examined using the Empathy Questionnaire, Self-Esteem Scale, and Reflective Functioning Questionnaire. Results: Exploratory factor analysis supported a two factor structure Self-Certainty and Other-Certainty with factor loadings above 0.50, explaining 47.6% of the variance. The overall scale and subscales showed high internal consistency (Cronbach’s α = 0.895) and good test–retest reliability (r = 0.82). Positive correlations with empathy and self-esteem and negative correlations with reflective functioning indicated satisfactory convergent and divergent validity. Conclusion: The Persian CAMSQ is a reliable and valid instrument for assessing certainty about mental states in Iranian adults, supporting its use in psychological, clinical, and educational research. هدف: ذهنی‌سازی، توانایی درک و تفسیر حالات ذهنی خود و دیگران است که در تنظیم هیجان و روابط اجتماعی نقش اساسی دارد. نقص در این توانایی با اختلالات روان‌شناختی مرتبط او سنجش دقیق آن ضروری است. پرسشنامه «قطعیت درباره وضعیت ذهنی» ابزاری نوین است که نسخه فارسی آن هنوز اعتبارسنجی نشده است. هدف این پژوهش، اعتباریابی و بررسی روان‌سنجی نسخه فارسی پرسشنامه قطعیت درباره وضعیت ذهنی در جمعیت بزرگسال ایرانی بود. روش: پژوهش کاربردی و توصیفی- پیمایشی بود. نسخه فارسی پرسشنامه ترجمه و روایی محتوا و معادل‌سازی مفهومی آن بررسی شد. جامعه آماری شامل بزرگسالان ۲۰ تا ۵۰ سال با حداقل مدرک دیپلم و بدون اختلال روانی بود. نمونه‌گیری به روش در دسترس و آنلاین انجام شد (۵۰۰ نفر). برای پایایی بازآزمایی، ۶۰ نفر دو هفته بعد پرسشنامه را تکمیل کردند. پرسشنامه‌های همدلی، عزت‌نفس و عملکرد بازتابی برای بررسی اعتبار همگرا ابزار به‌کار رفت. یافته‌ها: تحلیل عاملی اکتشافی دو عامل «خوداطمینانی» و «دیگر‌اطمینانی» با بار‌های عاملی بالای ۵۰/۰ و مجموع ۶/۴۷ درصد واریانس تبیینی را تأیید کرد. پایایی درونی مقیاس و زیرمقیاس‌ها بالا (آلفای کل ۸۹۵/۰) و پایایی بازآزمایی ۸۲/۰ به دست آمد. همبستگی مثبت مؤلفه‌ها با همدلی و عزت‌نفس و همبستگی منفی با عملکرد بازتابی، اعتبار همگرا و واگرای مناسبی را نشان داد. نتیجه‌گیری: نسخه فارسی پرسشنامه «قطعیت درباره وضعیت ذهنی» ابزار قابل اعتماد و کاربردی برای ارزیابی قطعیت ذهنی در جامعه ایرانی است و می‌تواند در مطالعات روان‌شناختی، بالینی و آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106713_2536dffc02c477c824c7382d1b044750.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 1 2026 03 21 The Effect of Cognitive-Behavioral Therapy on Attentional Bias in Individuals with Body Dysmorphic Disorder Symptoms: A Semi-Experimental Study تأثیر درمان شناختی رفتاری بر سوگیری توجه در افراد با نشانه‌های بدریخت انگاری بدن: یک مطالعه نیمه تجربی 82 100 106250 10.48308/apsy.2025.238879.1782 FA سارا قنبری گروه روانشناسی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران. زینب میهن دوست گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام، ایلام، ایران شهرام مامی گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام، ایلام، ایران وحید احمدی گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام، ایلام، ایران حمیرا سلیمان نژاد گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام، ایلام، ایران Journal Article 2025 02 22 Aim: Body dysmorphic disorder is a psychiatric condition characterized by excessive and unrealistic concerns about one’s physical appearance. The aim of this study was to examine the effect of CBT on attentional bias in individuals exhibiting symptoms of body dysmorphic disorder. Method: This semi-experimental study employed a pretest-posttest design with a two-month follow-up and included a control group. The statistical population consisted of all clients visiting cosmetic clinics in Kermanshah in 2023. From this population, 36 eligible volunteers were selected using a convenience sampling method and randomly assigned to the experimental and control groups (n=18 per group). The experimental group participated in ten sessions of CBT based on Beck and Beck’s protocol (2011), whereas the control group did not receive any intervention. Attentional bias was assessed using the Attention Focus Questionnaire (Woody et al., 1997). Data were analyzed using repeated measures ANOVA and Bonferroni post-hoc tests in SPSS-26. Results: The findings indicated significant effects of time (η²=0.98, p<0.001), group (η²=0.97, p<0.001), and the interaction between time and group (η²=0.97, p<0.001) on attentional bias. No significant differences were observed in mean attentional bias scores between the posttest and follow-up assessments (p>0.05). Conclusion: These findings indicate that CBT can reduce attentional bias and the symptoms of body dysmorphic disorder. Therefore, the implementation of CBT in clinical settings, universities, and educational centers is recommended for both treatment and prevention purposes. هدف: اختلال بدریخت‌انگاری بدن نوعی اختلال روانی است که در آن فرد نگرانی‌های غیرواقعی درباره ظاهر خود دارد. هدف این پژوهش تعیین اثر درمان شناختی-رفتاری بر سوگیری توجه در افراد دارای نشانه‌های بدریخت‌انگاری بدن بود. روش: این مطالعه از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دوماهه و شامل گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی مراجعه‌کنندگان به کلینیک‌های زیبایی شهر کرمانشاه در سال ۱۴۰۲ بود که از میان آن‌ها ۳۶ نفر داوطلب واجد شرایط به‌روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و به دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۸ نفر) تخصیص یافتند. گروه آزمایش در ۱۰جلسه درمان شناختی–رفتاری مبتنی بر پروتکل بک و بک (۲۰۱۱) شرکت کردند، درحالی‌که گروه کنترل در این جلسات حضور نداشت. سنجش سوگیری توجه با پرسش‌نامه کانون توجه (وودی و همکاران، ۱۹۹۷) انجام شد و داده‌ها با تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار SPSS-۲۶ تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که اثر زمان (۰۰۱/۰>p، ۹۸/۰=η²)، اثر گروه (۰۰۱/۰>p، ۹۷/۰=η²) و اثر متقابل زمان و گروه (۰۰۱/۰>p، ۹۷/۰=η²) بر سوگیری توجه معنادار بود. در پس‌آزمون و پیگیری در میانگین نمره سوگیری توجه تفاوت معنادار وجود نداشت (۰۵/۰ نتیجه‌گیری: این نتایج نشان می‌دهد که درمان شناختی-رفتاری می‌تواند سوگیری توجه و نشانه‌های اختلال بدریخت‌انگاری بدن را کاهش دهد و به‌کارگیری آن در کلینیک‌ها، دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی برای درمان و پیشگیری توصیه می‌شود.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106250_5eeb1273fae60d619c2435e85f576d29.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 1 2026 03 21 Comparing Effectiveness of Mentalization-Based Therapy and Dialectical Therapy on Distress Tolerance in Nurses with Mental Fatigue Problems مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی و درمان دیالکتیک بر تحمل پریشانی پرستاران دارای مشکلات خستگی روانی 101 121 106697 10.48308/apsy.2026.240712.1865 FA صفیه هادیان دانشجو دکتری ، گروه روانشناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران. 0009-0005-8109-0152 اکرم دهقانی استادیار، گروه روانشناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران. راضیه ایزدی استادیار، گروه روانشناسی ، موسسه اموزش عالی غیر انتفاعی صفاهان ، اصفهان، ایران 0000-0002-4573-9074 شیدا جبل عاملی استادیار، گروه روانشناسی، واحد نجف اباد، دانشگاه آزاد اسلامی ،نجف آباد،، ایران موسی علوی استاد تمام، گروه روان پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی ، اصفهان، ایران Journal Article 2025 07 16 Aim: Distress tolerance in nurses is considered a fundamental psychological protective factor for nursing profession. Therefore, present study was conducted with aim of comparing effectiveness of mentalization-based therapy and dialectical therapy on distress tolerance in nurses with mental fatigue problems. Method: This study was a quasi-experimental study with a pre-test and post-test design and a control group. 44 nurses working at Imam Khomeini Hospital in Falavarjan were selected through purposive sampling and randomly assigned to two experimental groups and a control group. The research instrument was the Distress Tolerance Scale (Simons & Gaher, 2005). The two experimental groups received treatment for 8 sessions, and control group did not receive any treatment. The data were analyzed through analysis of variance with repeated measures. Results: The research results showed that the difference between the mean scores in the post-test and follow-up for the control group was statistically significant compared to the mentalization therapy and dialectical therapy groups (p < 0.05). However, the difference between the mean scores of the mentalization therapy and dialectical therapy groups was not statistically significant (p > 0.05). Conclusion: Therefore, it can be said that both treatment methods are effective and have increased distress tolerance in nurses with mental fatigue problems. In addition, there is no difference between effectiveness of two methods of mentalization therapy and dialectical therapy on distress tolerance in nurses with mental fatigue problems. هدف: تحمل پریشانی در پرستاران از عوامل محافظتی روان‌شناختی اساسی برای حرفه‌ پرستاری به شمار می‌شود؛ لذا پژوهش حاضر باهدف مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر ذهنی‌سازی و درمان دیالکتیک بر تحمل پریشانی پرستاران دارای مشکلات خستگی روانی انجام شد. روش: این مطالعه یک پژوهش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری و یک گروه کنترل بود. از بین پرستاران شاغل در بیمارستان امام خمینی شهرستان فلاورجان 44 نفر به‌صورت نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل گمارده شدند. ابزار پژوهش مقیاس تحمل پریشانی (سیمونز و گاهر، 2005) بود. دو گروه آزمایش به مدت 8 جلسه تحت درمان قرار گرفتند و گروه کنترل هیچ درمانی دریافت نکردند. داده‌ها از طریق تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد تفاوت بین میانگین در پس‌آزمون و پیگیری، نمرات گروه کنترل با دو گروه درمان ذهنی‌سازی و درمان دیالکتیک معنی‌دار می‌باشد (05/0> p). تفاوت بین میانگین نمرات دو گروه درمان ذهنی‌سازی و درمان دیالکتیک معنی‌دار نمی‌باشد (05/0<P). نتیجه‌گیری: بنابراین می‌توان گفت هر دو روش درمانی مؤثر بوده و موجب افزایش تحمل پریشانی در پرستاران دارای مشکلات خستگی روانی شده‌اند. در ضمن بین اثربخشی دو روش درمان ذهنی‌سازی و درمان دیالکتیک بر تحمل پریشانی پرستاران دارای مشکلات خستگی روانی تفاوت وجود ندارد.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106697_3d4793081977866e52e1eccaadde0970.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 1 2026 03 21 The Effectiveness of a Cognitive Parenting Educational Package on Behavioural Management of Children with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder اثربخشی بسته آموزشی فرزندپروری شناختی بر مدیریت رفتار کودکان دارای اختلال نقص توجه– بیش‌فعالی 122 140 106662 10.48308/apsy.2026.242571.1940 FA مهدی قزلسفلو استادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی و علوم ورزشی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران. علی آقازیارتی استادیار گروه آموزشی روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران سپیده محمودزاده دانشجوی دکترا روانشناسی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر، ایران Journal Article 2025 11 20 Aim: The purpose of this study was to examine the effectiveness of a cognitive parenting educational package on improving behavioral management among parents of children with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD). Method: This study used a quasi-experimental design with a pretest-posttest-follow-up structure. The study population consisted of parents of children diagnosed with ADHD who referred to Education counseling centers in Tehran. Thirty parents were purposively selected and randomly assigned to experimental and control groups (n=15 each). The experimental group received twelve 45–60-minute sessions of the cognitive parenting program, while the control group received no intervention. Data were collected at three points—pretest, posttest, and a five-month follow-up—and analyzed using repeated measures in SPSS-27. Results: The results revealed a significant improvement in behavioral management scores among the experimental group from pretest to posttest (F (2, 54) =58.93, p<.001, η²=0.81), and the improvement was maintained at follow-up. The time × group interaction was significant (F (2, 54) =42.65, p<.001), confirming that the observed changes were due to the intervention. Bonferroni post-hoc comparisons indicated significant differences between pretest and posttest (p<.001) and between pretest and follow-up (p<.001), demonstrating the stability of the treatment effects over time. Conclusion: The cognitive parenting educational package significantly enhanced parents’ cognitive and emotional regulation skills, resulting in sustained improvement in their ability to manage their children’s behavior. This culturally adaptable intervention can serve as an effective strategy for empowering families of children with ADHD. هدف: هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی بسته آموزشی فرزندپروری شناختی بر بهبود مدیریت رفتار کودکان دارای اختلال نقص توجه–بیش‌فعالی بود. روش: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری پنج‌ماهه بود. جامعه آماری شامل والدین کودکان مبتلا به ADHD مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره آموزش و پرورش شهر تهران بودند. ۳۰ والد به‌صورت هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش در دوازده جلسه ۴۵ تا ۶۰ دقیقه‌ای تحت آموزش بسته فرزندپروری شناختی قرار گرفت و گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری گردآوری و با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر در نرم‌افزار SPSS-۲۷ تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد میانگین نمرات مدیریت رفتار والدین در گروه آزمایش از پیش‌آزمون تا پس‌آزمون افزایش معناداری داشت (F (۲، ۵۴)=۵۸/۹۳، p<. ۰۰۱، η²=۰/۸۱) و این بهبود تا مرحله پیگیری حفظ شد. اثر تعامل زمان و گروه نیز معنادار بود (F (۲، ۵۴)=۴۲/۶۵، p<. ۰۰۱)، که بیانگر تأثیر مداخله آموزشی بر بهبود توانایی والدین در مدیریت رفتار کودک است. آزمون تعقیبی بونفرونی تفاوت معناداری بین پیش‌آزمون و پس‌آزمون (p<. ۰۰۱) و بین پیش‌آزمون و پیگیری (p<. ۰۰۱) را تأیید کرد. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد آموزشی فرزندپروری شناختی موجب افزایش مهارت‌های شناختی و هیجانی والدین و بهبود پایدار در مدیریت رفتار کودکان مبتلا به ADHD می‌شود. این مداخله می‌تواند به‌عنوان برنامه‌ای مؤثر و فرهنگی‌سازگار در توانمندسازی خانواده‌ها به کار رود.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106662_ec468f3fb250d3bb5c84360b9414fb3f.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 1 2026 03 21 The Structural Impact of Acceptance and Commitment Processes on Demoralization in Cancer Patients: Mediating Roles of Post-Traumatic Growth and Depreciation اثر ساختاری فرایندهای پذیرش و تعهد بر تضعیف روحیه در بیماران مبتلا به سرطان: نقش‌های میانجی رشد و افت پس از سانحه 141 165 106698 10.48308/apsy.2026.242663.1944 FA محمدمهدی حسن پور دهکردی دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران اسحق رحیمیان بوگر دانشیار روانشناسی سلامت، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران Journal Article 2025 11 27 Aim: The present study aimed to examine the structural impact of acceptance and commitment processes on demoralization in cancer patients, with a focus on the mediating roles of post-traumatic growth and post-traumatic depreciation. Method: This correlational study was conducted with 260 cancer patients who attended Omid Hospital in Isfahan during the spring and summer of 2024. Participants were selected using convenience sampling. Data collection instruments included the Acceptance and Commitment Therapy Process Scale (Francis et al., 2016), the Demoralization Scale (Robson et al., 2016), and the Expanded Post-traumatic Growth and Depreciation Questionnaire (Tako et al., 2021). Data were analyzed using Pearson correlation and structural equation modeling (SEM) with Amos-26 software. Results: The analysis revealed a significant negative correlation between acceptance and commitment processes and demoralization (P<0.001). Post-traumatic growth and post-traumatic depreciation significantly mediate the relationship between acceptance and commitment processes and demoralization (P<0.001). The final model demonstrated an adequate fit to the data (P<0.05). Conclusion: The acceptance and commitment processes play a role in demoralization, both directly and through post-traumatic growth and depreciation. It is recommended that interventions targeting acceptance and commitment processes, as well as fostering post-traumatic growth and reducing post-traumatic depreciation, be developed to alleviate demoralization in cancer patients. هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثر ساختاری فرایندهای پذیرش و تعهد بر تضعیف روحیه در بیماران مبتلا به سرطان با در نظر گرفتن نقش‌های میانجی رشد و افت پس از سانحه انجام شد. روش: این مطالعه همبستگی با 260 بیمار مبتلا به سرطان مراجعه‌کننده به بیمارستان امید اصفهان در بهار و تابستان 1403 انجام شد. شرکت‌کنندگان با استفاده از نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای جمع‌آوری داده‌ها شامل مقیاس فرآیند درمان پذیرش و تعهد (Compact؛ فرانسیس و همکاران، 2016)، مقیاس تضعیف روحیه (DS-II؛ روبینسون و همکاران، 2016) و پرسشنامه رشد و افت پس از سانحه گسترده (PTGDI-X؛ تاکو و همکاران، 2021) بود. داده‌ها با استفاده از همبستگی پیرسون و مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) با نرم افزار 26- Amos تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: تحلیل نشان داد که همبستگی منفی معناداری بین فرآیندهای پذیرش و تعهد و تضعیف روحیه وجود دارد (001/0P<). رشد پس از سانحه و افت پس از سانحه به‌طور معناداری واسطة رابطه ی بین فرآیندهای پذیرش و تعهد و تضعیف روحیه هستند (001/0P<). مدل نهایی برازش مناسبی با داده‌ها نشان داد (05/0P<). نتیجه‌گیری: فرایندهای پذیرش و تعهد به‌طور مستقیم و بواسطة‌ رشد و افت پس از سانحه در تضعیف روحیه نقش دارند. پیشنهاد می‌شود مداخلاتی که فرآیندهای پذیرش و تعهد را هدف قرار می‌دهند، و همچنین رشد پس از سانحه و کاهش افت پس از سانحه را تقویت می‌کنند، برای کاهش تضعیف روحیه در بیماران سرطانی توسعه داده شوند.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106698_a6d6b12833e020fd8f58e397ead51fb4.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 1 2026 03 21 The comparison of Effectiveness attributional styles retraining and Educational of problemsolving skills on the creativity of students مقایسه اثربخشی بازآموزی سبک‌های اسناد وآموزش مهارت‌های حل مسئله بر خلاقیت دانش‌آموزان 166 186 106589 10.48308/apsy.2025.240133.1883 FA محبوبه گومار دانشجوی دکتری، گروه روان‌شناسی تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. مسعود قاسمی استادیار، گروه روان‌شناسی تربیتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. سوزان امامی پور دانشیار، گروه روان‌شناسی بالینی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. Journal Article 2025 08 13 Aim: The present study was conducted with the aim of comparing the effectiveness of retraining of attribution styles and problemsolving skills training on the creativity of female students of high schools. Methods: The research was an applied experimental method conducted based on a pre-test, post-test design and a three-month follow-up period with two experimental groups and a control group. The statistical population of the study comprises all female students of high schools in Hamedan city in the academic year 2024-2025. Using a multi-stage cluster sampling, 60 students were selected and randomly assigned to three groups of 20 students each based on the entry criteria. The first group received the retraining of attribution stylesGolprvar1388, the second group the problemsolving skills training Goldfreid & Davidson 2017. The control group did not receive any training. The Torrens Visual Creativity Test (Form A) was used to collect data. Data analysis was performed using repeated measures and two-factor mixed methods statistical test with SPSS24 software. Results: The findings showed that the creativity scores of pretes bore a significant difference with the posttest and follow-up scores (P<0. 05). The results also indicated that there was no significant difference between the results of the two interventions (p=1/000). However, there was a significant difference in the creativity of each of the experimental groups and the control group (P<0. 05). Conclusion: retraining attribution styles and training problem solving skills has a significant effect on all components of students' creativity. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی بازآموزی سبک‌های اسناد وآموزش مهارت‌های حل‌مسئله بر ابعاد خلاقیت دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر همدان انجام گرفت. روش: پژوهش به روش ‌آزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و دوره پیگیری سه ماهه با دو گروه آزمایشی گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری، کلیه دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر همدان در سال تحصیلی 1404-1403 که به روش نمونه‌گیری خوشهای چندمرحله‌ای ، 60 نفر از دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر همدان بطور تصادفی انتخاب ودرسه گروه 20 نفری گمارش شدند. گروه اول بازآموزی سبک‌های اسناد و گروه دوم مهارت‌های حل‌مسئله را آموزش دیدند. گروه کنترل هیچ‌گونه آموزشی دریافت نکردند. برای گردآوری داده‌ها از آزمون خلاقیت تصویری تورنس ( فرم الف) استفاده شد. تجزیه‌ وتحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون آماری تحلیل اندازه‌گیری مکرر و آنوای دوعاملی آمیخته با نرم‌افزار SPSS24 صورت گرفت. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که نمرات پیش‌آزمون خلاقیت با نمرات پس‌آزمون و پیگیری تفاوت معناداری داشت (05/0> P). همچنین بین دو مداخله تفاوت معناداری وجود نداشت)000/1=p (. اما اندازه اثر آنها متفاوت بود. بین خلاقیت در پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل تفاوت معنادار وجود داشت (05/0> P). آموزش مهارت‌های حل مسئله در مرحله پیگیری افزایش داشته و بیشتر و پایدارتر از گروه بازآموزی سبک‌های اسناد است. نتیجه‌گیری: بازآموزی سبک‌های اسناد و آموزش مهارت‌های حل‌مسئله بر تمامی مؤلفه‌های‌ خلاقیت دانش‌آموزان اثرگذار می‌باشد. نتیجه کاربردی اینکه این مداخله موجب بهبود خلاقیت می‌شود.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106589_20f2862c733e436bd023cc81c780e34b.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 1 2026 03 21 Predicting Empathy from Moral Intelligence and Theory of Mind: Mediating Role of Parenting Styles in Children Aged 3–6 Years پیش‌بینی همدلی بر مبنای هوش اخلاقی و نظریه ذهن با اثر واسطه‌ای سبک‌های فرزندپروری در کودکان 3-6 سال 187 214 106714 10.48308/apsy.2026.241514.1897 FA کامران شیوندی چلیچه دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران زینب سروش گروه روانشناسی، دانشگده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Journal Article 2025 09 12 Aim: Childhood, particularly the ages of 3 to 6 years, represents a critical period for the development of emotional and social skills such as empathy. The present study aimed to examine the relationship between children’s empathy, moral intelligence, and theory of mind, along with the mediating role of parenting styles. Method: This research employed a quantitative, correlational design using structural equation modeling. The statistical population consisted of 307 children aged 3 to 6 years living in Qom, who were selected through a multi-stage cluster random sampling method. Data were collected using the Empathy Questionnaire by Ryff et al. (2010), the Moral Intelligence Scale by Amini Moghadam et al. (2018), the Theory of Mind Inventory by Hutchins (2012), and the Parenting Styles Questionnaire by Baumrind (1971), completed by the children’s mothers. Data were analyzed using partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) with SmartPLS software. Results: The results indicated that moral intelligence (β = 0.625) and theory of mind (β = 0.60) had significant positive relationships with empathy. Moreover, the authoritative parenting style played a significant positive mediating role in the relationship between empathy and moral intelligence. Conclusion: The findings highlight the importance of fostering cognitive–moral skills and adopting authoritative parenting styles to enhance empathy in children. هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه همدلی کودکان با هوش اخلاقی و نظریه ذهن، همراه با نقش واسطه‌ای سبک‌های فرزندپروری بود. روش: این مطالعه از نوع کمی و همبستگی با مدل‌سازی معادلات ساختاری بوده و جامعه آماری آن شامل کلیه کودکان ۳ تا ۶ ساله ساکن شهر قم در سال 1404 است که 307 نفر از آنان به روش تصادفی خوشه‌ای مرحله‌ای انتخاب شدند. .. ابزارهای این پژوهش شامل پرسشنامه‌های همدلی ریف و همکاران (2010)، هوش اخلاقی امینی مقدم و همکاران (1397)، نظریه ذهن هوتچینز (2012) و سبک‌های فرزندپروری بامریند (1971) بود که توسط مادران این کودکان پاسخ داده‌شد. برای تحلیل داده‌های این پژوهش از مدل معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی و نرم‌افزار smartpls استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که هوش اخلاقی به میزان (625/0) و نظریه ذهن به میزان (60/0) رابطه مثبت و معناداری با همدلی دارند (05/0>p). همچنین سبک فرزندپروری مقتدرانه نقش واسطه‌ای مثبت و معناداری در رابطه بین همدلی و هوش اخلاقی ایفا می‌کند. از سوی دیگر سبک فرزندپروری مستبدانه به میزان (53/0-) و سهل‌گیرانه (351/0-) رابطه منفی و معنی داری با نظریه ذهن دارند (05/0>p). همچنین این دو سبک فرزندپروری نقش واسطه‌ای مثبت و معنی‌داری در رابطه بین همدلی و نظریه ذهن ایفا می‌کنند. نتیجه‌گیری: این یافته‌ها بر اهمیت پرورش مهارت‌های شناختی-اخلاقی و اتخاذ سبک‌های فرزندپروری مقتدرانه برای ارتقای همدلی کودکان تأکید دارد.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106714_baea24fa94f7562513669e3c3938c632.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 1 2026 03 21 Early Maladaptive Schemas and Workaholism in Private Sector Employees: The Role of The Locus of Control and Self-Esteem طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه و اعتیاد به کار در کارکنان بخش خصوصی: نقش منبع کنترل و عزت‌نفس 215 235 106712 10.48308/apsy.2026.240602.1860 FA ریحانه غلامی درگاه کارشناسی ارشد، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. مهرانگیز پیوسته‌گر دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. Journal Article 2025 07 08 Aim: The present study aims to present an integrated and coherent model to investigate the mediating role of locus of control and the moderating effect of self-esteem. Method: The present study is in the category of correlational-descriptive research. Among the population of employees of private organizations in Saveh who were working in 1402, 263 people (154 women and 109 men) participated in the present study voluntarily using the convenience sampling method and completed the Early Maladaptive Schema Questionnaire (Young et al., 1994), the Locus of Control Questionnaire (Julian Rutter, 1996), the Self-Esteem Questionnaire (Rosenberg, 1965) and the Workaholism Questionnaire (Spence and Robbins, 1992) in pencil-paper form. The collected data were analyzed using the Macro Process extension in SPSS software version 26. Results: The results of the analyses show that in addition to the significant relationship between early maladaptive schemas and workaholism (β =. 39، p <.001), the locus of control variable as a mediator (β =. 20، p <.05) and the self-esteem variable as a moderator variable (β =. 12، p <.05) play a significant role in this relationship. Conclusion: These findings emphasize the importance of integrating the dynamic psychophysiological structure, including locus of control and self-esteem, along with early maladaptive schemas in the development of therapeutic and preventive programs and interventions in the field of workaholism. هدف: پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل یکپارچه و منسجم، به بررسی نقش میانجی منبع کنترل و تأثیر تعدیل‌کننده عزت‌نفس پرداخته‌شده است. روش: پژوهش حاضر در دسته پژوهش‌های همبستگی-توصیفی قرار دارد و از میان جامعه کارکنان سازمان‌های خصوصی ساوه که در سال 1402 مشغول به کار بوده‌اند، 263 نفر (154 زن و 109 مرد) با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس و به‌صورت داوطلبانه در پژوهش حاضر شرکت کرده‌اند و پرسشنامه‌های طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه (یانگ و همکاران، 1994)، پرسشنامه منبع کنترل (جولیان راتر، 1996)، پرسشنامه عزت‌نفس (روزنبرگ، 1965) و پرسشنامه اعتیاد به کار (اسپنس و رابینز، 1992) را مداد-کاغذی تکمیل کرده‌اند. داده‌های گردآوری‌شده با استفاده از افزونه ماکرو پراسس در نرم‌افزار SPSS نسخه 26 تجزیه‌وتحلیل شده است. یافته‌ها: نتایج تحلیل‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که علاوه بر ارتباط معنادار طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه و اعتیاد به کار (β =. 39، p <.001) ، متغیر منبع کنترل به‌عنوان میانجی (β =. 20، p <.05) و متغیر عزت‌نفس به‌عنوان متغیر تعدیل‌کننده (β =. 12، p <.05) در این ارتباط نقش معناداری ایفا می‌کنند. نتیجه‌گیری: این یافته‌ها به اهمیت ادغام ساختار روان‌شناختی پویا، از جمله منبع کنترل و عزت‌نفس، در کنار طرح‌واره‌های ناسازگار اولیه در توسعه برنامه‌ها و مداخلات درمانی و پیشگیرانه در حوزه اعتیاد به کار تأکید می‌کنند.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106712_1fd2524ff60b123d219633f436bf5143.pdf