دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 2 2026 04 21 The Effectiveness of Adolescent-Centered Mindfulness Training on Experiential Avoidance, Self-Critical Rumination among Female Adolescents with Social Anxiety اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور بر اجتناب تجربه‌ای، نشخوار خودانتقادی در نوجوانان دختر دارای اضطراب اجتماعی 9 36 106787 10.48308/apsy.2026.241927.1916 FA الهه زره ساز دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی ،گروه روانشناسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاداسلامی، اصفهان، ایران. 0009-0008-5862-7101 غلامرضا منشئی دانشیار گروه روانشناسی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. 0000-0002-9486-9713 Journal Article 2025 10 11 Aim: This study investigated the effectiveness of adolescent-centered mindfulness training on experiential avoidance and self-critical rumination among female adolescents with social anxiety. Method: This quasi-experimental study employed a pretest–posttest–follow-up design with a control group. The statistical population consisted of all female second-grade high school students in District 2 of Isfahan Province during the 2023–2024 academic year. Thirty adolescents who met the criteria for social anxiety, based on the Social Phobia Inventory, were selected from Amir al-Momenin School and randomly assigned to experimental and control groups (15 participants each). Participants completed the Experiential Avoidance Questionnaire and the Self-Critical Rumination Scale at pretest, posttest, and follow-up. The experimental group received adolescent-centered mindfulness training, while the control group received no intervention. Data were analyzed using repeated-measures ANOVA. Results: The findings demonstrated that adolescent-centered mindfulness training significantly reduced experiential avoidance and self-critical rumination among female adolescents with social anxiety (p < 0.001). The observed improvements remained stable at follow-up assessment. Conclusion: Adolescent-centered mindfulness training appears to be an effective intervention for reducing maladaptive cognitive-emotional processes associated with social anxiety in adolescents. The implementation of mindfulness-based group programs in schools and counseling centers is recommended to promote psychological well-being and emotional regulation among adolescents. هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی آموزش ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور بر اجتناب تجربه‌ای، نشخوار خودانتقادی در نوجوانان دختر دارای اضطراب اجتماعی است. روش: مطالعة حاضر به‌صورت نیمه ‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعة آماری از تمامی نوجوانان دختر در حال تحصیل در مقطع متوسطة دوم ناحیة دو استان اصفهان در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بودند. نمونة پژوهش متشکل از ۳۰ نوجوان دختر مبتلا به اضطراب اجتماعی بود که با بهره‌گیری از پرسشنامة اضطراب اجتماعی (کانور و همکاران، 2000) از میان دانش‌آموزان مدرسة امیرالمؤمنین به روش هدفمند انتخاب، و به‌صورت جایگزینی تصادفی در گروه‌های از پیش تعیین شده، در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) جایگزین شدند. شرکت‌کنندگان در هر دو گروه به پرسشنامه‌های اجتناب تجربه‌ای (گومز و همکاران، 2011) و نشخوار خودانتقادی (اسمارت و همکاران، 2016) در سه مرحلة پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری پاسخ دادند. یافته‌ها: جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش واریانس با اندازه‌گیری مکرر استفاده شد. نتایج حاکی از آن بود که آموزش ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور بر اجتناب تجربه‌ای و نشخوار خودانتقادی در نوجوانان دختر دارای اضطراب اجتماعی مؤثر بوده و در دورة پیگیری اثرات از پایداری برخوردار بوده است(001/0>p). نتیجه‌گیری: توصیه می‌شود، آموزش ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور توسط متخصصان سلامت روان، مشاوران مدرسه در کارگاه‌های مهارت‌آموزی و جلسات مشاورة‌ گروهی در مدارس و مراکز مربوط کار شود.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106787_b7d3430639f49285fd745d2abf7a376e.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 2 2026 04 21 Developing Schema-Informed Life Skills Training Program and Its Impact on Loneliness, Resilience, Social Isolation, and Life Purpose among Retired Men تدوین برنامة آموزش مهارت‌های زندگی طرحواره‌محور و تاثیر آن بر تنهایی، تاب‌آوری، انزوای اجتماعی و هدفمندی زندگی در مردان بازنشسته‌ 37 63 106747 10.48308/apsy.2026.242476.1934 FA علیرضا نیک اختر دانشجوی دکتری روان‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. 0000-0003-2932-3658 احمد برجعلی استاد گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. 0000-0001-5118-7635 زهره رافضی دانشیار گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. 0000-0002-6243-5419 ابوالقاسم عیسی مراد دانشیار گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. محمد عسگری استاد گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. 0000-0003-0226-175x Journal Article 2025 11 15 Aim: This study aimed to develop a schema-informed life skills training program and examine its effectiveness in improving resilience, purpose in life, loneliness, and social isolation among retired men. Method: A mixed-methods design was employed. In the qualitative phase, the training program was developed using theoretical literature and expert consultation. In the quantitative phase, a mixed repeated-measures design was used. The statistical population consisted of approximately 700,000 retired men aged 50–75 years who were members of retirement associations in Tehran during spring 2025. Based on G*Power calculations, 34 participants were selected through purposive sampling and randomly assigned to experimental and control groups. Measures included the Resilience Scale, UCLA Loneliness Scale, Social Isolation Scale, and Purpose in Life Scale. Data were analyzed using repeated-measures multivariate analysis of variance. Results: The intervention significantly increased resilience (p = 0.001) and purpose in life (p < 0.001), while significantly reducing loneliness (p = 0.002). However, no significant change was observed in social isolation. The effects remained stable at follow-up assessment. Conclusion: The schema-informed life skills training program effectively enhanced several dimensions of psychological well-being in retired men. The program may serve as a useful intervention for promoting adjustment, resilience, and meaning in life during retirement. هدف: هدف این پژوهش، تدوین و بررسی اثربخشی برنامه آموزش مهارت‌های زندگی غیرشناختی خوش‌بینی، وجدان‌گرایی، حس کنترل، ثبات هیجانی و استقامت مبتنی بر رویکرد طرحواره‌ها بر تنهایی، تاب‌آوری روانی، انزوای اجتماعی و هدفمندی زندگی در مردان بازنشسته بود. روش: پژوهش به روش آمیخته انجام‌گرفت؛ در بخش کیفی محتوای جلسات با استفاده از منابع و نظر متخصصان تهیه شد و در بخش کمی، طرح آمیخته با اندازه‌گیری مکرر به‌کار‌گرفته‌شد. جامعه پژوهش شامل 700000 مرد 50 تا ۷۵ سال عضو کانون بازنشستگان شهر تهران در بهمن و اسفند سال 1403 بود که از میان آن‌ها ۳۴ نفر بر اساس GPower با روش نمونه‌گیری هدفمند از کانون‌های بازنشستگی شهر تهران انتخاب شده و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار‌گرفتند. پژوهش بهار سال 1404 انجام‌شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های تاب‌آوری (راسل، پپلاو و کوترونا، 1980)، تنهایی (کانر و دیویدسون، 2003)، انزوای اجتماعی (نیکلسون، فین، کسی و دیکسون، 2020) و هدفمندی در زندگی (کرومباخ و ماهولیک،1964) بودند. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیری مختلط با اندازه‌گیری مکرر بررسی‌شدند. یافته‌ها: نتایج نشان‌داد آموزش مهارت‌های زندگی مبتنی‌بر طرحواره‌ها باعث افزایش تاب‌آوری (p = 0/001) و هدفمندی زندگی (p < 0/001) و کاهش تنهایی (p = 0/002) در شرکت‌کنندگان در پس‌آزمون می‌شود، اما بر انزوای اجتماعی تأثیر معناداری ندارد. این موارد در رابطه با دوره پیگیری برقراربودند. نتیجه‌گیری: یافته‌ها حاکی از آن است که این برنامه آموزشی می‌تواند به عنوان روشی مؤثر برای ارتقای بهزیستی روانی و سازگاری در دوران بازنشستگی استفاده شود.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106747_d8f0c27f57ef5c118ae2cb1b49ce657b.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 2 2026 06 22 Effectiveness of Mentalization-Based Intervention on Teacher-Student Interaction, Metaemotional Philosophy and Emotional Experiences of New Teachers اثربخشی مداخله آموزشی مبتنی بر ذهنی‌سازی بر تعامل معلم-دانش‌آموز، فلسفه فراهیجانی و تجارب هیجانی نومعلمان 64 86 106912 10.48308/apsy.2026.243259.1967 FA مهتاب قنبرپور گروه روان‌شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. 0009-0004-3772-2303 مریم بردبار گروه روان‌شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. 0000-0002-5146-2227 حسین کارشکی گروه روان‌شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. 0000-0003-1990-2365 Journal Article 2026 01 19 Aim: This study examined the effectiveness of a mentalization-based intervention on teacher–student interaction, meta-emotional philosophy, and emotional experiences among new teachers. Method: This quasi-experimental study used a pretest–posttest–follow-up design with a control group. The statistical population included all newly employed elementary school teachers in Mashhad during the 1404–1405 academic year. Twenty-four teachers were selected through convenience sampling and randomly assigned to experimental and control groups (12 participants each). The experimental group received eight 90-minute mentalization-based training sessions, while the control group received no intervention. Data were collected using the Teacher–Student Interaction Questionnaire, Meta-Emotional Philosophy Questionnaire, and Emotion Inventory at pretest, posttest, and follow-up. Data were analyzed using repeated-measures ANOVA. Results: Mentalization-based training significantly improved positive teacher interpersonal behaviors (F = 60.66, p < 0.001), reduced negative interpersonal behaviors (F = 75.47, p < 0.001), enhanced meta-emotional philosophy (F = 78.23, p < 0.001), increased positive emotional experiences (F = 70.64, p < 0.001), and reduced negative emotional experiences (F = 16.09, p < 0.05). Conclusion: Mentalization-based intervention effectively improved teacher–student interactions, emotional awareness, and emotional experiences among new teachers. The findings support the use of mentalization training programs in teacher preparation and professional development settings. هدف: هدف از انجام این پژوهش اعتباریابی و بررسی اثربخشی مداخله آموزشی مبتنی بر ذهنی‌سازی و بررسی اثر آن بر تعامل معلم-دانش‌آموز، فلسفه فراهیجانی و تجارب هیجانی نومعلمان بود. روش: پژوهش شبه‌آزمایشی به صورت طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری تمام نومعلمان دوره ابتدایی ناحیه تبادکان شهر مشهد در سال تحصیلی 1404-05 بودند که از میان آن ها 24 نومعلم به شیوه در دسترس انتخاب شدند و به طور تصادفی در دو گروه 12 نفره آزمایش و کنترل قرار گرفتند؛ گروه آزمایش در طی 8 جلسه 90 دقیقه ای مورد آموزش ذهنی‌سازی قرار گرفت. هر دو گروه با استفاده از پرسشنامه‌های تعامل معلم و دانش‌آموز لارداسمی و کنی (2001)، فلسفه فراهیجانی سیوچی و همکاران (2015) و سیاهه هیجانات چن (2016) در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری مورد سنجش قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر نشان داد آموزش ذهنی‌سازی به نومعلمان توانسته است تفاوت معناداری بین دو گروه در رفتارهای بین‌فردی مثبت معلم (22/0=اندازه اثر، 001/0 p< و 660/60=F) و رفتارهای بین‌فردی منفی معلم (27/0=اندازه اثر، 001/0 p< و 468/75=F)، فلسفه فراهیجانی (28/0=اندازه اثر، 001/0 p< و 225/78=F)، تجارب هیجانی مثبت (24/0=اندازه اثر، 001/0 p< و 640/70=F) و منفی (21/0=اندازه اثر، 05/0 p< و 090/16=F) ایجاد کند. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت که آموزش ذهنی‌سازی می‌تواند به عنوان برنامه‌ای مؤثر در جهت بهبود تعامل معلم و دانش‌آموز، فلسفه فراهیجانی و تجارب هیجانی نومعلمان مورد استفاده قرار گیرد.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106912_8b6690ec1be33b74edbd1b991d92f76b.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 2 2026 06 22 Development and Content Validation of a Cognitive–Linguistic Program for Students with Specific Language Impairment تدوین و اعتباریابی بسته شناختی - زبانی برای دانش‌آموزان با اختلال زبان خاص 87 110 106871 10.48308/apsy.2026.242535.1936 FA فرزانه بهزادی دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0002-8337-1127 سالار فرامرزی استاد، گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان.اصفهان، ایران 0000-0002-0493-9723 بیژن شفیعی استادیار گروه گفتار درمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان 0000-0003-0868-6273 علی شریفی استادیار گروه روانشناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران 0000-0001-6009-6823 Journal Article 2025 11 17 Aim: This study aimed to develop and content-validate a cognitive–linguistic intervention program for students with specific language impairment based on the Cattell–Horn–Carroll (CHC) framework of cognitive abilities. Method: A mixed-methods qualitative–quantitative design was employed. In the qualitative phase, data were gathered through systematic literature review and semi-structured interviews with 10 specialists in speech-language pathology, educational psychology, and special education. Data were analyzed using deductive content analysis across three levels: basic themes, organizing themes, and overarching themes. In the quantitative phase, content validity was evaluated by five experts using the Content Validity Ratio (CVR), Content Validity Index (CVI), and Kendall’s coefficient of concordance (W). Results: Findings identified one overarching theme—cognitive–linguistic abilities within the CHC framework—and five organizing themes: auditory processing, language processing and vocabulary knowledge, working memory and active processing, attention and executive functions, and social-communicative skills. These categories included 38 basic themes. All activities and sessions demonstrated acceptable CVR and CVI values, and expert agreement ranged from moderate to high (W = 0.512, p = 0.001). Conclusion: The developed program demonstrated strong conceptual coherence and satisfactory content validity. The findings support the applicability of the program for educational and clinical contexts, although future intervention studies are needed to evaluate its effectiveness. هدف: پژوهش حاضر با هدف تدوین و اعتباریابی محتوایی بسته شناختی–زبانی برای دانش‌آموزان با اختلال زبان خاص انجام شد. بسته بر پایه چارچوب روان‌سنجی توانایی‌های شناختی کتل–هورن–کارول و شواهد آموزشی مرتبط طراحی گردید. روش: پژوهش با رویکرد آمیخته (کیفی–کمی) اجرا شد. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مرور نظام‌مند منابع علمی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۰ متخصص حوزه‌های آسیب‌شناسی گفتار و زبان، روان‌شناسی تربیتی و آموزش کودکان استثنایی گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل مضمون قیاسی در سه سطح مضمون پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر انجام گرفت. در بخش کمی، روایی محتوایی بسته توسط ۵ متخصص دارای تجربه ارزیابی برنامه‌های آموزشی بررسی و شاخص‌های نسبت محتوا (CVR)، شاخص روایی محتوا (CVI) و ضریب توافق کندال برای سنجش میزان توافق محاسبه شد. یافته‌ها: نتایج به شناسایی یک مضمون فراگیر با عنوان توانایی‌های شناختی–زبانی در چارچوب کتل–هورن–کارول و پنج مضمون سازمان‌دهنده شامل پردازش شنیداری، پردازش زبانی و دانش واژگانی، حافظه کاری و پردازش فعال، توجه و کارکردهای اجرایی، و مهارت‌های اجتماعی–ارتباطی انجامید که در مجموع ۳۸ مضمون پایه را دربرگرفت. تمامی جلسات و فعالیت‌ها دارای مقادیر قابل‌قبول CVR و CVI بودند و میزان توافق متخصصان در سطح متوسط تا نسبتاً بالا قرار داشت (۵۱۲/۰= W,۰۰۱/۰= p). نتیجه‌گیری: بسته تدوین‌شده از ساختاری منسجم و همسو با ابعاد شناختی–زبانی چارچوب کتل–هورن–کارول برخوردار است و از نظر متخصصان، کفایت و تناسب محتوایی دارد. بااین‌حال، بررسی اثربخشی بالینی آن نیازمند پژوهش‌های مداخله‌ای و تجربی است.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106871_88a6c4806a4976130771bfe7aa981c52.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 2 2026 06 22 Identifying the Components of Psychological Counseling for Adolescents with Artificial Intelligence: A Grounded Theory Study شناسایی مؤلفه‌های مشورت روان‌شناختی نوجوانان با هوش مصنوعی: مطالعه‌ای داده‌بنیاد 111 128 106886 10.48308/apsy.2026.242622.1942 FA زهرا سادات پورسیدآقایی استادیار، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. 0000-0002-2267-9451 پگاه تشکری موحد کارشناسی مشاوره و راهنمایی، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. 0009-0009-2796-3484 Journal Article 2025 11 24 Aim: This study aimed to formulate a comprehensive theoretical model explaining the process of psychological counseling interactions between adolescents and artificial intelligence systems. Method: This qualitative study was conducted using grounded theory methodology. The research population included adolescents from different cities in Iran during 1404 (2025–2026). Participants were selected through purposive sampling, and data saturation was achieved with 21 participants. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using Strauss and Corbin’s constant comparative method through open, axial, and selective coding. Results: Data analysis led to the development of a paradigm model in which the central phenomenon was psychological counseling with artificial intelligence. The causal condition underlying this phenomenon was identified as the need for a psychological-functional refuge. Psychological-emotional vulnerability was identified as the contextual condition, while socio-technological enabling structures functioned as intervening conditions. Adolescents responded to these conditions through a strategy of digitalized agency. The consequences of this process were dual in nature: on one hand, temporary emotional relief and superficial functioning, and on the other hand, potential harmful changes in human–technology relationships and erosion of social and communicative capital. Conclusion: The findings emphasize the need for balanced and ethically guided use of artificial intelligence in adolescent counseling to prevent long-term psychosocial risks associated with excessive reliance on AI systems. هدف: با توجه به گسترش روزافزون تعامل نوجوانان با فناوری‌های هوش مصنوعی و فقدان چارچوب نظری منسجمی که تبیین‌کننده چگونگی و پیامدهای مشورت‌جویی روان‌شناختی آنان از این ابزارها باشد، پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه‌های این پدیده و ارائه مدلی مفهومی مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد انجام شد. روش: پژوهش با روش نظریه داده‌بنیاد نظام‌مند اشتراوس و کوربین انجام گرفت. جامعه پژوهش شامل ۲۱ نوجوان ۱۵ تا ۱۹ ساله از شهرهای مختلف ایران در سال ۱۴۰۴ بودند که هدفمند و بر اساس اصل اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به تدوین یک الگوی پارادایمی انجامید که پدیده محوری آن مشورت‌جویی روان‌شناختی نوجوانان با هوش مصنوعی است. شرایط علّی این پدیده، نیاز به پناهگاه روانی–کارکردی است. عامل زمینه‌ای آسیب‌پذیری روانی–هیجانی و عوامل مداخله‌گر ساختار توانمندساز فناورانه–اجتماعی نیز شناسایی شدند. نوجوانان در مواجهه با این شرایط، راهبرد عاملیت دیجیتالی‌شده خود را به کار می‌گیرند. پیامدهای این فرایند ماهیتی دوگانه دارد؛ از یک سو به تجربه آرامش زودگذر و کارکرد سطحی می‌انجامد و از سوی دیگر، می‌تواند با دگردیسی آسیب‌زا در رابطه انسان–فناوری و فرسایش سرمایه اجتماعی و ارتباطی همراه شود. نتیجه‌گیری: یافته‌ها بیانگر ضرورت طراحی چارچوب‌های نظارتی برای بهره‌برداری متعادل از هوش مصنوعی است تا از تضعیف تاب‌آوری بلندمدت به‌خاطر تسکین کوتاه‌مدت جلوگیری شود.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106886_2c5bcd5439b4ef5c18609a436559e70a.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 2 2026 06 22 Assessment of Developmental Indicators in Children Aged 24 to 38 Months in Relation to Screen Exposure: A Cross Sectional Study ارزیابی شاخص‌های تحولی کودکان ۲۴ تا 38 ماهه در مواجهه با صفحات نمایش: یک مطالعه مقطعی 129 153 106965 10.48308/apsy.2026.243245.1966 FA سید سعید سجادی اناری استادیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0001-9405-4365 معصومه ضابطی آرانی روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی-دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی-دانشگاه تهران-تهران/ایران 0000-0003-3906-8232 مریم اکبری سریزدی روانشناسی بالینی خانواده-پژوهشکده خانواده-دانشگاه شهید بهشتی - تهران/ایران 0009-0004-2927-6956 ثریا علوی نژاد روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی-دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی-دانشگاه تهران-تهران/ایران 0000-0003-3906-8232 مرتضی ولایی گروه سنجش و اندازه گیری- رشته سنجش و ارزیابی-دانشگاه علامه طباطبایی-تهران/ایران 0000-0002-1817-0097 Journal Article 2026 01 17 Aim: This study investigated developmental indicators among children aged 24–38 months who were regularly exposed to screen media. Method: A quantitative descriptive cross-sectional design was used. The study population included children aged 24–38 months attending two counseling centers in Tehran in 2024 who were exposed to screen media for more than one hour daily. Using simple random sampling, 134 children were selected. Data were collected using the Ages and Stages Questionnaire–Third Edition (ASQ-3), the Screen Media Questionnaire, parent interviews, and direct specialist observation. One-sample t-tests were used for the 27- and 36-month groups, and the Wilcoxon one-sample test was applied for the 33-month group. Analyses were conducted using SPSS-27. Results: Children demonstrated significantly lower scores than developmental cutoff points across all developmental domains (p < 0.001). The largest developmental decline was observed in the problem-solving domain, whereas the smallest decline occurred in fine motor skills. Conclusion: Daily screen exposure exceeding one hour was associated with reduced developmental performance across multiple domains in early childhood. The findings highlight the importance of monitoring and regulating screen use during early developmental periods to support healthier developmental outcomes. هدف: با گسترش روزافزون فناوری‌های دیجیتال، مواجهه زودهنگام کودکان با صفحات نمایش به یکی از دغدغه‌های اصلی در پژوهش‌های تحولی تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی شاخص‌های تحولی کودکان ۲۴ تا ۳۸ ماهه در مواجهه با صفحات نمایش انجام شد. روش: این پژوهش، کمی- توصیفی از نوع مقطعی است. جامعه آماری شامل کودکان ۲۴ تا ۳۸ ماهه مراجعه‌کننده به دو مرکز مشاوره در تهران در سال ۱۴۰۳ بود که روزانه بیش از یک ساعت در معرض صفحات نمایش قرار داشتند که ۱۳۴ کودک به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌ی غربالگری تحولی کودک- ویرایش سوم (اسکوایرز و بریکر، ۲۰۰۹)، پرسشنامه صفحات نمایش (کلاک و همکاران، ۲۰۲۰)، مصاحبه بالینی با والدین و مشاهده کودک توسط متخصصان گردآوری شد. برای تحلیل داده‌ها در گروه‌های سنی ۲۷ و ۳۶ ماهگی از آزمون t تک‌نمونه‌ای و در گروه سنی ۳۳ ماهگی از آزمون ناپارامتری ویلکاکسون تک‌نمونه‌ای استفاده شد. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزارSPSS-۲۷ انجام گرفت. یافته‎‌ها: میانگین نمرات کودکان در تمامی حیطه‌های تحولی به‌طور معناداری پایین‌تر از نقطه برش قرار داشت (۰۰۱/۰p نتیجه‎‌‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان داد کودکان مورد بررسی، در تمامی حیطه‌های تحولی عملکردی پایین‌تر از نقطه برش داشتند و بیشترین فاصله از نقطه برش در حیطه حل مسأله مشاهده شد. این نتایج بر ضرورت پایش و مدیریت میزان مواجهه با صفحات‌نمایش را در سال‌های اولیه زندگی برجسته می‌کند.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106965_b088097d290ee9be61c3df809b9991a9.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 2 2026 06 22 The Relationship Between Social Support and Body Image with Psychological Well-Being in Transgender Individuals: The Mediating Role of Coping Strategies رابطه حمایت اجتماعی و تصویر بدن با بهزیستی روان‌شناختی در مبتلایان اختلال هویت جنسیتی: نقش میانجی راهبردهای مقابله 154 176 106759 10.48308/apsy.2026.241115.1884 FA نرگس خوش نظر کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران 0009-0008-0260-7697 سید محمد حسین موسوی نسب دانشیار روان‌شناسی سلامت، گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران 0000-0002-7102-2835 آناهیتا تاشک استادیار روانشناسی سلامت، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران 0000-0001-5976-330X Journal Article 2025 08 16 Aim: This study examined the relationships among social support, body image, psychological well-being, and life satisfaction in transgender individuals, with coping strategies as mediating variables. Method: This descriptive-correlational study used structural equation modeling. Participants included 301 transgender individuals who had undergone gender reassignment and were selected through purposive sampling. Measures included Ryff’s Psychological Well-Being Questionnaire, the Satisfaction with Life Scale, the Coping Strategies Questionnaire, the Body Image Questionnaire, and the Social Support Questionnaire. Data were analyzed using SPSS and Mplus software. Results: Social support had significant positive effects on psychological well-being (p < 0.001) and life satisfaction (p < 0.001). Problem-focused and emotion-focused coping strategies significantly mediated the relationship between social support and psychological well-being. Body image dissatisfaction had significant negative effects on psychological well-being and life satisfaction (p < 0.001). Emotion-focused coping strategies also mediated the relationship between body image concerns and psychological well-being (p < 0.05). Conclusion: Social support and body image are important determinants of psychological well-being and life satisfaction among transgender individuals. Coping strategies play a significant mediating role in these relationships. Interventions aimed at improving social support, adaptive coping, and body image may enhance psychological adjustment in this population. هدف: مبتلایان به اختلال هویت جنسیتی پس از تطبیق جنسیت در معرض مشکلات اجتماعی و روان‌شناختی گوناگونی قرار دارند. لذا پژوهش حاضر به بررسی رابطه علّی حمایت اجتماعی و تصویر بدن با بهزیستی روان‌شناختی و رضایت از زندگی این افراد با میانجی‌گری راهبردهای مقابله‌ پرداخت. روش: پژوهش توصیفی-همبستگی از نوع مدل‌یابی معادلات ساختاری بود و شرکت‌کنندگان، ۳۰۱ نفر از افراد مبتلا به اختلال هویت جنسیتی پس از تطبیق جنسیت بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. فرم کوتاه پرسشنامه بهزیستی روان‌شناختی ریف، پرسشنامه رضایت از زندگی دینر و همکاران، پرسشنامه راهبردهای مقابله بلینگز و موس، پرسشنامه تصویر بدن لیتلتون و پرسشنامه حمایت اجتماعی زیمت استفاده گردید و جهت سنجش داده‌ها، نرم‌افزار SPSS و Mplus به کار برده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد حمایت اجتماعی تأثیر مثبت و معناداری بر بهزیستی روان‌شناختی (P<0/001) و رضایت از زندگی (P<0/001) دارد و راهبردهای مقابله مسئله‌مدار (P<0/001) و هیجان‌مدار (P<0/01) نقش میانجی بین حمایت اجتماعی با بهزیستی روان‌شناختی ایفا می‌کند. همچنین تصویر بدن تاثیر منفی و معنادار بر رضایت از زندگی (P<0/001) و بهزیستی روان‌شناختی (P<0/001) داشت و راهبردهای مقابله هیجان‌مدار بین ترس از تصویر بدن با بهزیستی روان‌شناختی نقش میانجی ایفا می‌کرد (P<0/05). نتیجه‌گیری: تصویر بدن با تأثیر بر راهبرد مقابله هیجان‌مدار و حمایت اجتماعی با تأثیر بر راهبرد مقابله مسئله‌مدار می‌توانند بهزیستی روان‌شناختی و رضایت از زندگی را در افراد مبتلا به اختلال هویت جنسیتی، دست‌خوش تغییر قرار دهند. لذا تمرکز بر این ویژگی‌ها می‌تواند بهزیستی آنان را بهبود بخشد.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106759_e57e85a7df105d798f7976d594fec4fc.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 2 2026 06 22 Structural Model of Smartphone Addiction and Social Anxiety: Mediating Role of Maladaptive Emotion Regulation Strategies and Avoidant Coping Style مدل علی اعتیاد به گوشی‌های هوشمند و اضطراب اجتماعی: نقش میانجی راهبردهای غیرانطباقی تنظیم هیجان و سبک‌ مقابله‌ای‌ اجتنابی 177 199 106704 10.48308/apsy.2026.241269.1889 FA محمدرضا تمنایی فر دانشیار، گروه روان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران. 0000-0003-0858-7216 محمدرضا رادمرد دانشجوی دکتری روان شناسی، گروه روان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران. 0000-0003-3130-2338 اعظم منصوری نیک استادیارگروه روان شناسی، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران. 0000-0002-5043-5374 Journal Article 2025 08 26 Aim: This study examined the structural relationship between social anxiety and smartphone addiction, with maladaptive emotion regulation strategies and avoidant coping style as mediating variables. Method: This descriptive-correlational study employed structural equation modeling. The statistical population included students at Imam Khomeini International University of Qazvin in 1404. Two hundred participants were selected through convenience sampling. Measures included the Cognitive Emotion Regulation Questionnaire, Coping Strategies Questionnaire, Smartphone Addiction Scale, and Social Phobia Questionnaire. Data were analyzed using SPSS, AMOS, and structural equation modeling techniques. Results: The final structural model demonstrated acceptable fit indices and explained 46% of the variance in smartphone addiction. Although the direct effect of social anxiety on smartphone addiction was not significant, the indirect effects through maladaptive emotion regulation strategies and avoidant coping style were significant. Conclusion: Social anxiety contributes indirectly to smartphone addiction through maladaptive cognitive-emotional and behavioral coping mechanisms. These findings emphasize the importance of targeting emotion regulation and avoidant coping in preventive and therapeutic interventions addressing problematic smartphone use among university students. هدف: پژوهش حاضر با هدف، مدل علی اعتیاد به گوشی‌های هوشمند بر اساس اضطراب اجتماعی با نقش میانجی راهبردهای غیرانطباقی تنظیم هیجان و سبک مقابله‌ای اجتنابی است. روش‌: پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی و مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش شامل دانشجویان دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) قزوین در سال 1404 بود که از میان آن‌ها ۲۰۰ نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و همکاران (2006)، پرسشنامه راهبرد‌های مقابله‌ با استرس اندلر و پارکر (1990) مقیاس اعتیاد به گوشی هوشمند کوون و همکاران (2013) و پرسشنامه هراس اجتماعی کونر و همکاران (2000) بود. داده‌های به دست آمده با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و AMOS و مدل معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج مدل‌‌سازی معادلات ساختاری نشان داد که مدل پژوهش پس از اصلاح، از برازش مناسبی برخوردار است. همچنین مدل نهایی توانست ۴۶ درصد از واریانس اعتیاد به گوشی‌های هوشمند را تبیین کند. اثر مستقیم اضطراب اجتماعی بر اعتیاد به گوشی‌های هوشمند معنادار نبود، اما اثر غیرمستقیم آن از طریق راهبردهای غیرانطباقی تنظیم هیجان و سبک مقابله‌ای اجتنابی معنادار هستند. نتیجه‌گیری: نتایج نشان دادند که اضطراب اجتماعی به‌طور غیرمستقیم و از طریق راهبردهای غیرانطباقی تنظیم هیجان و سبک مقابله‌ای اجتنابی منجر به اعتیاد به گوشی‌های هوشمند می‌شود. این نتایج بر اهمیت توجه به سازوکارهای شناختی و رفتاری در پیشگیری و درمان اعتیاد به گوشی‌های هوشمند تأکید دارند.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106704_d4053a1249af8c22de1cea0088bf01b7.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 2 2026 06 22 Comparison of Tendency to Divorce, Sexual Satisfaction, Marital Disaffection, and Self-Differentiation in Divorce Applicant Couples Based on Demographic Characteristics مقایسه گرایش به طلاق، رضایت جنسی، سرخوردگی زناشویی و تمایز خود در زوجین متقاضی طلاق بر اساس ویژگی‌های جمعیت‌شناختی 200 225 106870 10.48308/apsy.2026.241158.1886 FA عصمت قائدی دانشجوی دکترای روانشناسی بالینی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0000-0002-5636-2946 چنگیز رحیمی استاد تمام روانشناسی بالینی، دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران 0000-0002-7180-364X Journal Article 2025 08 18 Aim: This study examined differences in tendency toward divorce, sexual satisfaction, marital disaffection, and self-differentiation based on demographic characteristics among couples applying for divorce. Method: This causal-comparative study included 426 individuals (213 couples) who attended the Divorce Reduction Office in Shiraz during 2021–2022. Participants were selected through purposive sampling. Data were collected using standardized measures of tendency toward divorce, sexual satisfaction, self-differentiation, and marital disaffection. Statistical analyses included one-way ANOVA and independent t-tests conducted in SPSS-26. Results: Tendency toward divorce (p = 0.013) and marital disaffection (p = 0.007) were significantly higher among couples with longer marital duration. Sexual satisfaction was greater during the early years of marriage (p = 0.002). Better economic status was associated with higher sexual satisfaction (p < 0.01), and higher educational level was associated with increased sexual satisfaction (p < 0.001) and self-differentiation (p = 0.003). Men reported significantly higher self-differentiation and sexual satisfaction, whereas women reported greater marital disaffection. No significant gender difference was found in tendency toward divorce. Conclusion: Demographic variables significantly influence marital functioning and relational outcomes among couples seeking divorce. These findings highlight the importance of considering socioeconomic and gender-related factors in marital counseling and intervention programs. هدف: این پژوهش بررسی و تبیین تفاوت‌های گرایش به طلاق، دلزدگی زناشویی، تمایزیافتگی خود و رضایت جنسی بر اساس ویژگی‌های جمعیت‌شناختی (مدت‌زمان ازدواج، وضعیت اقتصادی، سطح تحصیلات و جنسیت) در میان زوج‌های متقاضی طلاق بود. روش: پژوهش علی مقایسه‌ای با نمونه‌گیری هدفمند انجام شد. داده‌ها در سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ از ۴۲۶ نفر (۲۱۳ زوج) مراجع دفتر کاهش طلاق شهر شیراز گردآوری شد. پرسش‌نامه‌های استاندارد شامل مقیاس گرایش به طلاق، مقیاس رضایت جنسی، مقیاس تمایزیافتگی خود و مقیاس سرخوردگی زناشویی استفاده شدند. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ و آزمون‌های تحلیل واریانس یک‌طرفه و t مستقل تحلیل شدند. یافته‌ها: گرایش به طلاق (013/0P=) و سرخوردگی زناشویی (007/0P=) در زوج‌های با مدت ازدواج بیشتر بالاتر بود. رضایت جنسی در اوایل ازدواج بیشتر بود (002/0P=). تمایزیافتگی تفاوت معناداری نداشت (05/0P>). افراد با وضعیت اقتصادی بهتر رضایت جنسی بالاتری داشتند (01/0P<). تحصیلات بالاتر با رضایت جنسی (001/0P<) و تمایزیافتگی (003/0P=) همراه بود. مردان در تمایزیافتگی (01/0P=) و رضایت جنسی (02/0P=) نمرات بالاتری داشتند و زنان سرخوردگی بیشتری گزارش کردند (005/0P=). تفاوت معناداری در گرایش به طلاق بین دو جنس نبود (09/0P=). نتیجه‌گیری: عوامل جمعیت‌شناختی در کیفیت روابط زناشویی نقش دارند و تفاوت‌های جنسیتی باید در مداخله‌های روان‌درمانی و مشاوره موردتوجه باشند. همچنین بررسی متغیرهای پنهان فرهنگی و روانی در پژوهش‌های آینده ضروری است.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_106870_54cb42af64a35080c57d883b945de4c4.pdf

دانشگاه شهید بهشتی فصلنامه روان‌شناسی کاربردی 2008-4331 20 2 2026 06 22 Modeling Relationship between Attachment Styles and Perceived Social Support with Academic Adjustment and Mediating Role of Self-Regulation in Adolescence مدل‌یابی رابطه سبک‌های دلبستگی و حمایت اجتماعی ادراک‌‌‌شده با سازگاری تحصیلی و نقش واسطه‌ای خودتنظیمی در نوجوانان 226 252 105637 10.48308/apsy.2025.238584.1770 FA زینب ناظم بکایی کارشناسی ارشد رشته مشاوره - مدرسه، گروه مشاوره ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0009-0005-5937-5215 حسین پورشهریار دانشیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0001-8323-191X ابراهیم علیزاده استادیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. Journal Article 2025 01 31 Aim: This study examined the relationships among attachment styles, perceived social support, self-regulation, and academic adjustment in adolescents. Method: This correlational study used structural equation modeling. The statistical population included secondary school students in Tehran during the 1401–1402 academic year. Six hundred students were selected using multistage cluster sampling. Data were collected using the Collins and Read Attachment Styles Questionnaire, the Perceived Social Support Scale, the Self-Regulated Learning Strategies Questionnaire, and the Adaptability Inventory for Students. Data were analyzed using SPSS-24 and LISREL-8.5. Results: Secure attachment style did not directly predict academic adjustment, whereas anxious and avoidant attachment styles had significant negative effects on academic adjustment. Self-regulation positively predicted academic adjustment, while perceived social support showed no direct effect. Secure attachment style positively predicted self-regulation, whereas anxious and avoidant attachment styles did not significantly predict self-regulation. Perceived social support positively influenced self-regulation. The overall model demonstrated satisfactory fit indices. Conclusion: Self-regulation mediates the relationships between insecure attachment styles, perceived social support, and academic adjustment. Strengthening self-regulatory skills and supportive interpersonal relationships may improve adolescents’ academic adaptation and educational functioning. هدف: پژوهش حاضر با هدف مدل یابی رابطه سبک‌های دلبستگی و حمایت اجتماعی ادراک شده با سازگاری تحصیلی و نقش واسطه‌ای خودتنظیمی در نوجوانان انجام شد. روش‌: این پژوهش از نوع پژوهش‌های همبستگی است که در آن از روش آماری مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شده است. جامعه مورد مطالعه شامل تمامی دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی 1401-1402 بودند که با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای و تعداد 600 نفر (300دختر و 300 پسر) انتخاب شدند. به منظور جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه سبک‌های دلبستگی کولینز و رید (1990)، مقیاس حمایت اجتماعی ادراک شده (1988)، پرسشنامه راهبردهای یادگیری خودتنظیمی (1990) و فهرست سازگاری برای دانش‌آموزان (1993) استفاده گردید. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم افزار spss-24 و lisrel-8/5 استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد سبک دلبستگی ایمن بر سازگاری تحصیلی اثر مستقیم ندارد اما سبک دلبستگی ناایمن اثر مستقیم و منفی بر سازگاری تحصیلی دارند. همچنین خودتنظیمی بر سازگاری تحصیلی اثر مستقیم و مثبتی دارد اما حمایت اجتماعی ادراک شده اثر مستقیمی بر سازگاری تحصیلی نشان نداد. سبک دلبستگی ایمن بر خودتنظیمی دارای اثر مستقیم بود اما سبک‌های دلبستگی ناایمن اثر مستقیمی بر خودتنظیمی نداشتند. درمجموع نتایج پژوهش نشان داد که مدل آزمون شده در مطالعه حاضر، با مدل مفهومی اولیه برازش مطلوبی دارد (05/0>p). نتایج: نتایج این مطالعه نشان داد خودتنظیمی در رابطه بین سبک دلبستگی ناایمن و سازگاری تحصیلی نقش واسطه‌ای دارد. همچنین خودتنظیمی در رابطه‌ بین حمایت اجتماعی ادراک شده و سازگاری تحصیلی نقش میانجی ایفا نمود.

https://apsy.sbu.ac.ir/article_105637_fa764e908923f3f69e32a21646f1b78c.pdf