مقایسه اتصالات عملکردی امواج مغز در حالت استراحت و مواجهه تصوری در زیرگروه اختلال وسواسی-جبری با انگیزه اجتناب از آسیب

پورابراهیمی, محجوبه; سرافراز, مهدی رضا

doi:10.48308/apsy.2025.239214.1789

مقایسه اتصالات عملکردی امواج مغز در حالت استراحت و مواجهه تصوری در زیرگروه اختلال وسواسی-جبری با انگیزه اجتناب از آسیب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محجوبه پورابراهیمی ¹

مهدی رضا سرافراز ²

¹ دکتری روان‌شناسی بالینی، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

² دانشیار، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

10.48308/apsy.2025.239214.1789

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف مقایسه اتصالات عملکردی امواج مغز در حالت استراحت و مواجهه تصوری با موقعیت برانگیزاننده وسواس در زیرگروه اختلال وسواسی-جبری با انگیزه اجتناب از آسیب انجام شد.

روش: طرح پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و درون‌گروهی با مقایسه در دو وضعیت عملکردی (استراحت و مواجهه تصوری) بود. نمونه پژوهش، ۴۵ بیمار مبتلا به اختلال وسواسی-جبری با انگیزه اجتناب از آسیب مراجعه‌کننده به مرکز مشاوره پیوند شهر کرمان در سال ۱۴۰۲ بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و با مقیاس وسواس جبری‌ییل-براون (۱۹۸۶)، مصاحبه ابعاد اصلی وسواسی-جبری (۲۰۱۴)، پرسشنامه ابعاد اصلی صفت وسواسی-جبری (۲۰۱۴) و ثبت امواج الکتریکی مغز مورد ارزیابی قرار گرفتند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با آزمون تی زوجی انجام گرفت.

یافته‌ها: نتایج افزایش اتصال عملکردی موج دلتا در فرونتال و فرونتو-سنترال، و موج تتا در فرونتـو -سـنترال و فرونتـو –تمپورال، کاهش اتصال عملکردی موج آلفا در نواحی درون نیمکره‌ای فرونتو-تمپورال، فرونتو-پاریتال و فرونتو-اکسیپیتال به ویژه سمت راست و بین نیمکره‌ای در لوب‌های فرونتال و تمپورال، و موج بتا در فرونتال، فرونتو-تمپورال و فرونتو-اکسیپیتال را در وضعیت مواجهه تصوری نسبت به حالت استراحت نشان داد (۰۱/۰>p).

نتیجه‌گیری: بنابراین نتایج تغییرات قابل توجهی را در اتصالات عملکردی تمام امواج و به طور گسترده در کل شبکه مغز در وضعیت مواجهه تصوری نسبت به حالت استراحت نشان دادند. این یافته‌ها تحقیقات بیشتر دربارة الگوی اتصالات عملکردی امواج مغز سایر زیرگروه‌های همگن اختلال وسواس و مقایسه آن‌ها با یکدیگر را تشویق می‌کند.

کلیدواژه‌ها

اتصالات عملکردی

اجتناب از آسیب

اختلال وسواسی-جبری

الکتروانسفالوگرافی کمی

موضوعات

اختلال های بالینی

عنوان مقاله English

Comparing Functional Connections of Brain Waves in Resting State and Imaginary Exposure in Obsessive-Compulsive Disorder Subgroup with Harm Avoidance Motivation

نویسندگان English

Mahjoubeh Pourebrahimi ¹

MehdiReza Sarafraz ²

¹ Ph.D. of Clinical Psychology, Department of Clinical Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran.

² Associate Professor, Department of Clinical Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran.

چکیده English

Aim: This study compared functional brain connectivity patterns during resting state and imaginal exposure to obsession-provoking stimuli in individuals with obsessive-compulsive disorder (OCD) characterized by harm-avoidance motivation.

Method: A within-subject descriptive-analytical design was used. Forty-five individuals with OCD were recruited from a counseling center in Kerman during 2023–2024 using purposive sampling. Participants completed standardized clinical assessments and underwent EEG recording during resting and imaginal exposure conditions. Data were analyzed using paired t-tests.

Results: Imaginal exposure was associated with increased delta and theta connectivity in frontal and fronto-central regions, and decreased alpha and beta connectivity across multiple intra- and interhemispheric regions compared to resting state (p < 0.01).

Conclusion: Imaginal exposure induces widespread alterations in functional connectivity across frequency bands. These findings support further subgroup-specific investigations of OCD neurophysiology.

کلیدواژه‌ها English

Functional Connections

Harm Avoidance

Obsessive-Compulsive Disorder

Quantitative Electroencephalography

Altuğlu, T. B., Metin, B., Taulay, E. E., Tan, O., Sayar, G. H., Tas, C., … & Tarhan, N. (2020). Prediction of treatment resistance in obsessive compulsive disorder patients based on EEG complexity as a biomarker. Clinical Neurophysiology, 131 (3): 716-724.

Arikan, M. K., Ilhan, R., Esmeray, T., Cetin, H. L., Aytar, E. K., Aktas, H., … & Tendler, A. (2022). Deep transcranial magnetic stimulation effects on the electrophysiological parameters in obsessive-compulsive disorder. Clinical EEG and Neuroscience, 53 (6): 484–490. 9.

Aydin, S., Arica, N., Ergul, E., & Tan, O. (2015). Classification of obsessive compulsive disorder by EEG complexity and hemispheric dependency measurements. International journal of neural systems, 25 (3): 1550010.

Bazanova, O. M., Vernon, D. (2014). Interpreting EEG alpha activity. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 44: 94–110.

Belloch, A., Fornés, G., Carrasco, A., López-Solá, C., Alonso, P., & Menchón, J. M. (2016). Incompleteness and not just right experiences in the explanation of Obsessive–Compulsive Disorder. Psychiatry Research, 236: 1-8.

Bragdon, L. B., & Coles, M. E. (2017). Examining heterogeneity of obsessive-compulsive disorder: Evidence for subgroups based on motivations. Journal of Anxiety Disorder, 45: 64–71.

Cameron, D. H., Summerfeldt, L. J., Rowa, K., McKinnon, M. C., Rector, N. A., Richter, M. A., … & McCabe, R. E. (2019). Differences in neuropsychological performance between incompleteness and harm avoidance-related core dimensions in obsessive-compulsive disorder. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 22 (8): 100448.

Cervin, M., & Perrin, S. (2019). Measuring harm avoidance, incompleteness, and disgust in youth with obsessive-compulsive disorder and anxiety disorders. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 22: 100442.

Choi, K. M., Kim, J. Y., Kim, Y. W., Han, J. W., Im, C. H., & Lee, SH. (2021). Comparative analysis of default mode networks in major psychiatric disorders using resting-state EEG. Scientific Reports, 11 (1): 1-10.

Demos, J. M. (2005). Getting Started with Neurofeedback. Davood Azarangi and Mahdieh Rahmanian (2020). Tehran: Danjeh Publications.

Desarkar, P., Sinha, V. K., Jagadheesan, K., & Nizamie, S. H. (2007). Subcortical functioning in obsessive-compulsive disorder: source and coherence analysis of EEG rhythms. Neuroimage, 49 (1): 977-983.

Dixon, M. L., Moodie, C. A., Goldin, P. R., Farb, N., Heimberg, R.G., & Gross, J. J. (2020). Emotion regulation in social anxiety disorder: Reapprasial and acceptance of negative self-beliefs. Biological Psychiatry Cognitive Neuroscience and Neuroimaging, 5 (1): 119-129.

Ecker, W., Gönner, S., & Wilm, K. (2011). Die Messung von Motivdimensionen der Zwangsstörung: Unvollständigkeitserleben und Schadensvermeidung [The measurement of motivational dimensions of OCD: incompleteness and harm avoidance]. Psychother Psychosom Med Psychol, 61 (2): 62-69.

Fettes, P., Schulze, L., & Downar, J. (2017). Cortico-Striatal-Thalamic Loop circuits of the Orbitofrontal Cortex: Promising therapeutic targets in psychiatric illness. Frontiers in Systems Neuroscience, 27: 11-25.

Geffen, T., Smallwood, J., Finke, C., Olbrich, S., Sjoerds, Z., & Schlagenhauf, F. (2022). Functional connectivity alterations between default mode network and occipital cortex in patients with obsessive-compulsive disorder (OCD). Neuroimage Clinical, 33: 102915.

Karapanagiotidis, T., Jefferies, E., & Smallwood, J. (2021). Interactions between the neural correlates of dispositional internally directed thought and visual imagery. Philosophical Transactions of the Royal Society of London, Series B, Biological Sciences, 376: 20190691.

Koh, M. J., Seol, J., Kang, J. I., Kim, B. S., Namkoong, K., Chang, J. W., & Kim, S. J. (2018). Altered resting-state functional connectivity in patients with obsessive–compulsive disorder: A magnetoencephalography study. International Journal of Psychophysiology: Official Journal of the International Organization of Psychophysiology,123: 80–87.

Li, S., Xie, H., Zheng, Z., Chen, W., Xu, F., Hu, X., & Zhang, D. (2022). The causal role of the bilateral ventrolateral prefrontal cortices on emotion regulation of social feedback. Human Brain Mapping, 43 (9): 2898–2910.

Manzari, F., & Ghaderyan, P. (2022). Sparse Coding Classification and Analytic EEG Signal Representation for Obsessive Compulsive Disorder Detection. Iranian Journal of Biomedical Engineering, 15(4): 313-328. [In Persian].

McKay, D., Abramowitz, J. S., Calamari, J. E., Kyrios, M., Radomsky, A., Sookman, D., … & Wilhelm, S. (2004). A critical evaluation of obsessive–Compulsive disorder subtypes: Symptoms versus mechanisms. Clinical Psychology Review, 24 (3): 283–313.

Menzies, L., Chamberlain, S. R., Laird, A. R., Thelen, S. M., Sahakian, B.J., & Bullmore, E. T. (2008). Integrating evidence from neuroimaging and neuropsychological studies of obsessive-compulsive disorder: The orbitofronto-striatal model revisited. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 32 (3): 525–549.

Olbrich, S., Olbrich, H., Adamaszek, M., Jahn, I., Hegerl, U., & Stengler, K. (2013). Altered EEG lagged coherence during rest in obsessive-compulsive disorder. Clinical Neurophysiology, 124 (12): 2421-2430.

Perera, M. P. N., Bailey, N. W., Herring, S. E., & Fitzgerald, P. B. (2019). Electrophysiology of obsessive compulsive disorder: a systematic review of the electroencephalographic literature. Journal of Anxiety Disord, 62: 1–14.

Perera, M. P. N., Mallawaarachchi, S., Bailey, N. W., Murphy, O. W., & Fitzgerald, P. B. (2023). Obsessive-compulsive disorder (OCD) is associated with increased electroencephalogeraphic (EEG) delta and theta oscillatory power but reduced delta connectivity. Journal of Psychiatry Research, 163: 310-317.

Pourebrahimi, M. (2024). Investigating of Quantitative Electroencephalography (QEEG) Pattern of patients with obsessive-compulsive disorder with harm avoidance motivation in imaginary exposure to obsession-provoking situation and emotion regulation strategies of cognitive reappraisal and acceptance. Doctoral thesis in clinical psychology, Shiraz University, Iran. [In Persian].

Pourebrahimi, M., Sarafraz, M. R., Hadianfard, H., & Mohammadi, N. (2024). Harm avoidance and incompleteness core motivations in obsessive-compulsive disorder: validation of the Farsi version of the Obsessive-Compulsive Trait Core Dimensions Questionnaire (F-OC-TCDQ) in Iran. BMC Psychology, 12: 552.

Radomsky, A. S., & Taylor, S. (2005). Subtyping OCD: Prospects and Problems. Behavior Therapy, 36 (4): 371-379.

Rajezi Esfahani, S., Motaghipour, Y., Kamkari, K., Zahiredin, A., & Janbozorgi, M. (2012). Reliability and validity of the Persian version of the Yale-Brown obsessive-compulsive scale (Y-BOCS). Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology, 17(4): 297-303. [In Persian].

Rappel, P., Marmor, O., Bick, A. S., Arkadir, D., Linetsky, E., Castrioto, A., … & Eitan, R. (2018). Subthalamic theta activity: a novel human subcortical biomarker for obsessive compulsive disorder. Translational Psychiatry, 8 (1): 118.

Rasmussen, S. A., Eisen, J. L., & Greenberg, B. D. (2013). Toward a neuroanatomy of obsessive-compulsive disorder revisited. Biological Psychiatry, 73: 298–299.

Ravindran, A., Richter, M., Jain, T., Ravindran, L., Rector, N., & Farb, N. (2020). Functional connectivity in obsessive-compulsive disorder and its subtypes. Psychological Medicine, 50 (7): 1173-1181.

Stern, E. R., Goodman, W. K., Taylor, S. F., Abelson, J. L., Goodman, W. K., & Muratore, A. F. (2017). Switching between internally and externally focused attention in obsessivecompulsive disorder: abnormal visual cortex activation and connectivity. Psychiatry Research, 265: 87–97.

Summerfeldt, L. J., Kloosterman, P. H., Antony, M., & Swinson, R. P. (2014). Examining an obsessive-compulsive core dimensions model: Structuralvalidity of harm avoidance and incompleteness. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 3 (2): 83–94.

Tan, B., Yan, J., Zhang, J., Jin, Z., & Li, L. (2022). Aberrant Whole-Brain Resting-State Functional Connectivity Architecture in ObsessiveCompulsive Disorder: An EEG Study. IEEE Transactions on Neural Systems and Rehabilitation Engineering, 30: 1887-1897.

Velikova, S., Locatelli, M., Insacco, C., Smeraldi, E., Comi, G., & Leocani, L. (2010). Dysfunctional brain circuitry in obsessive–compulsive disorder: source and coherence analysis of EEG rhythms. Neuroimage, 49 (1): 977–983.

Voon, V., Droux, F., Morris, L., Chabardes, S., Bougerol, T., David, O., & Krack, P. (2017). Decisional impulsivity and the associative-limbic subthalamic nucleus in obsessive-compulsive disorder: stimulation and connectivity. Brain, 140 (2): 442-456.

Wilson, K. A., & Chambless, D. L. (1999). Inflated perceptions of responsibility and obsessive-compulsive symptoms. Behaviour Research and Therapy, 37 (4): 325–335.