اثربخشی درمان گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر صمیمیت زناشویی و رضایت جنسی زنان پیش‌یائسه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مشاوره خانواده، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار، روان شناسی،دانشگاه آزاد، واحد تنکابن، ایران

10.29252/apsy.2021.215680.0

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر صمیمیت زناشویی و رضایت جنسی زنان پیش­یائسه بود. روش: روش پژوهش نیمه­آزمایشی با گروه آزمایش و گواه و طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دوماهه و جامعة آماری 86 زن پیش­یائسه مراجعه‌کننده به خانه‌های سلامت شمال شهر تهران در سال 1397 بود. پس از اعلام فراخوان و غربالگری با استفاده از پرسشنامه‌های صمیمیت زناشویی باگاروزی (2001) و رضایت جنسی لارسون، اندرسون، هولمن و نیمن (1998) 40 زن به شیوه در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش (20 زن) و گواه (20 زن) به‌صورت تصادفی جایگزین شدند. برنامة درمان پذیرش و تعهد هیز و استرواسال (2010) طی هشت جلسة 90 دقیقه­ای به­صورت هفتگی یک جلسه در مورد گروه آزمایش اجرا شد. هر دو گروه در سه مرحله به پرسشنامه‌های پژوهش پاسخ دادند و داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس مختلط با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شد. یافته‌ها: نتایجنشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر صمیمیت زناشویی (94/4=F، 032/0=p) و رضایت جنسی (46/39=F، 001/0=p) اثر داشته و این اثر در مرحلة پیگیری پایدار مانده است. نتیجه‌گیری: از آنجایی­که درمان پذیرش و تعهد منجر به بهبود صمیمت و رضایت زناشویی شد؛ می‌توان از آن به‌عنوان روش مداخله‌ای مؤثر برای بهبود صمیمیت زناشویی و رضایت جنسی در زنان پیش­یائسه بهره برد.

کلیدواژه‌ها


آقاجانی، فیروزه.، و ایروانی، محمدرضا. (1395). اثربخشی رویکرد مبتنی بر پذیرش و تعهد بر صمیمیت زناشویی زوجین اصفهانی. پنجمین همایش ملی روانشناسی، مشاوره و مددکاری اجتماعی، اسفند 95(2): 446-458. [پیوند].
اکبری ترکستانی، نعیمه.، رمضان نژاد، پلینوس.، عابدی، محمدرضا.، عشرتی، بابک.، موحد مجد، مجید.، و نکوبهر، عباس. (1396). تأثیر مشاوره قبل از ازدواج با رویکرد مبتنی بر پذیرش و تعهد بر رضایت جنسی زوجین. مجله پرستاری و مامایی ارومیه ۱۵ (4): ۲۴۴-۲۵۱[پیوند].
اعتمادی، عذرا.، نوابی نژاد، شکوه.، احمدی، سیداحمد.، و فرزاد، ولی اله. (1384). تعیین اثربخشی زوج‌درمانی شناختی رفتاری بر صمیمیت زوجین. مطالعات روان‌شناختی، 2(1): 87-69 [پیوند].
ایزدی، راضیه.، و عابدی، محمدرضا. (1392). درمانمبتنیبرپذیرشوتعهد، انتشارات جنگل، تهران.
بک‌چالاکی، نسرین.، و منصوری، احمد. (1396). اثربخشی درمان «پذیرش و تعهد» در رضایت از زندگی و عملکرد جنسی زنان مبتلا به اختلال مصرف مواد. مجله مطالعات ناتوانی. 7(2): ۸۹-۸۹. [پیوند].
خانجانی وشکی، سحر.، شفیع آبادی، عبدالله.، فرزاد، ولی‌الله.، و فاتحی زاده، مریم. (1395). مقایسه اثربخشی زوج‌درمانی شناختی رفتاری (CBCT) و زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر صمیمیت زناشویی زوجین متعارض شهر اصفهان. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 17 (4): 31-40. [پیوند].
خمسه، اکرم.، و حسینیان، سیمین. (1387). بررسی تفاوت‌های جنسیتی بین ابعاد مختلف صمیمیت در دانشجویان متأهل. مطالعات زنان؛ 101(1): 220-209 [پیوند].
سعادتمند خدیجه، بساک‌نژاد سودابه، امان‌الهی عباس. (1396). اثربخشی زوج‌درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر صمیمیت و بخشش زوج‌ها. روانشناسی خانواده، 4(۱): 41-۵۲ [پیوند].
سلگی، زهرا. (1396). اثربخشی درمان پذیرش و تعهد بر دلبستگی ناایمن، ترس از صمیمیت و اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی در نوجوانان دارای سابقه خودکشی. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 11 (4 پیاپی 44): 555-535 [پیوند].
شهری، شایسته.، محمدخانی، پروانه.، مؤذنی کیا، سمانه.، و چراغعلی، مریم. (1396). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در زوج‌ها برای افزایش صمیمیت و سلامت جنسی در زوجین. سومین همایش ملی پژوهش‌های مدیریت و علوم انسانی در ایران. کد مقاله: IICMO03_248[پیوند].
رستمی، مهدی.، سعادتی، نادره.، و یوسفی، زهرا. (1397). بررسی و مقایسه آموزش زوج‌درمانی هیجان مدار و راه‌حل مدار بر کاهش ترس از صمیمیت و رضایت جنسی زوجین. دوفصلنامه مشاوره کاربردی، 2(8): 22-1 [پیوند].
دال، جوآن.، استوارت. یان.، مارتل، کریستوفر و کاپلان، جاناتان. (1394). ACT و RFT در روابط: کمک به مراجعین مشتاق صمیمیت و حفظ تعهدات سالم. ترجمه: نوابی‌نژاد، شکوه؛ سعادتی، نادره و رستمی، مهدی. چاپ اول، تهران: انتشارات جنگل (انتشار اثر به زبان اصلی، 2015).
طحان، محمد.، آهنگری، الهه، عسکری، زهرا. (1396). اثربخشی درمان پذیرش و تعهد به شیوه‌ گروهی بـر افزایش رضایت جنسی در افراد با سندرم آشیانه خالی. فصلنامه روانشناسی تحلیل شناختی، 8(29): 65-74. [پیوند].
عیسی‌نژاد جهرمی، سولماز.، دشت بزرگی، زهرا. (1397). اثربخشی درمان فعال‌سازی رفتاری بر صمیمیت زناشویی و رضایت جنسی زنان در دوران پیش‌یائسگی. آموزش بهداشت و ارتقای سلامت. ۱۳۹۷; ۶ (۱): ۶۳-۷۱. [پیوند].
فانی سبحانی، فاطمه.، خلعتبری، جواد.، و رحمتی، صمد. (1397). اثربخشی درمان شناختی رفتاری مبتنی بر تصویر بدنی بر رضایت جنسی و سازگاری زناشویی زنان نابارور. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 12 (1 پیاپی 45): 46-25 [پیوند].
مرمرچی نیا، مژگان.، و ذوقی پایدار، محمدرضا. (1396). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر امیدواری و شادکامی نوجوانان دختر تحت پوشش بهزیستی. فصلنامه روانشناسی کاربردی، 11(2 پیاپی 42): 174-157 [پیوند].
Bagarozzi, D.A. (2001). Enhancing Intimacy in marriage: A clinicans handbook. Brunner_Routledge.
Bois k. Bergeron S. Rosen N.O. McDuff P. Gregoire A.B (2013). Sexual and Relationship Intimacy among Women with Provoked Vestibulodynia and Their Partners: Associations with Sexual Satisfaction, Sexual Function, and Pain Self-Efficacy. The Journal of Sexual Medicine; 10(8); 2024-2035 [Link].
Canavarro MC, Silva S, Moreira H.(2015). Is the link between posttraumatic growth and anxious symptoms mediated by marital intimacy in breast cancer patients? Eur J Oncol Nurs. 19(6):673-9 [Link].
Chan JL, Letourneau J, Salem W, Cil AP, Chan S, et al. (2015). Sexual satisfaction and quality of life in survivors of localized cervical and ovarian cancers following fertility-sparing surgery. Gynecol Oncol. 139(1):141-7 [Link].
Eifert, G. H., & Forsyth, J. P. (2005a). Acceptance and commitment therapy for anxiety disorders. Oakland, CA: New Harbinger
Feros, D. L., Lane, L., Ciarrochi, J., & Blackledge, J. T. (2013). Acceptance and Commitment Therapy (ACT) for improving the lives of cancer patients: a preliminary study. PsychoOncology, 22(2), 459-464 [Link].
 Flynn KE, Lin L, Bruner DW, Cyranowski JM, Hahn EA, et al. (2016). Sexual satisfaction and the importance of sexual health to quality of life throughout the life course of U.S. adults. J Sex Med. 13(11):1642-50 [Link].
 Hudson, W. W., Harrison, D. F., & Crosscup, P. C. (1981). A short‐form scale to measure sexual discord in dyadic relationships. Journal of Sex Research, 17(2), 74-157. [Link].
Hayes, S. C., & Strosahl, K.D.(2010). Apractical Guide to Acceptance and Commitment therapy. New York: Springer Science and Business Media Inc.
 Hayes, S. C., Pistorello, J., & Levin, M. E. (2012). Acceptance and commitment therapy as a unified model of behavior change. The Counseling Psychologist, 40(7), 976-1002 [Link]
Herbert, j. D., & Forman, E. M. (2011). Acceptance and mindfulness in cognitive behavior therapy Hoboken, NJ: Wiley.
Juarascio A.S. Schumacher L.M., Shaw J., Forman E.M., Herbert J.D. (2015). Acceptance-based treatment and quality of life among patients with an eating disorder. Journal of Contextual Behavioral Science, 4(1); 42-47 [Link]
Jun E, Kim S, Chang S, Oh K, Kang HS, Kang SS.(2011). The effect of a sexual life reframing program on marital intimacy, body image and sexual function among breast cancer survivors. Cancer Nurs. 34(2):142-9 [Link]
Katterman S.N. Goldstein S.P., Meghan L.B., Forman E.M., Michael R., (2014). Efficacy of an acceptance-based behavioral intervention for weight gain prevention in sexual satisfaction young adult women. Journal of Contextual Behavioral Science, 3(1); 45-50 [Link].
Larmar, S., Wiatrowski, S. & Lewis-Driver, S. (2014). Acceptance & Commitment Therapy: An Overview of Techniques and Applications. Journal of Service Science and Management, 7, 216-221 [Link]
Larson, J. H., Anderson, S.M., Holman, T. B., & Niemann, B. K. (1998). A longitudinal study of the effects of premarital communication, relationship stability, and self-esteem on sexual satisfaction in the first year of marriage. Journal of Sex & Marital Therapy, 24, 193-206 [Link].
Oakley SH, Walther-Liu J, Crisp CC, Pauls RN. (2016). Acupuncture in premenopausal women with hypoactive sexual desire disorder: a prospective cohort pilot study. Sex Med. 4(3):176-81 [Link]
Pae C, Mandelli L, Kim T, Han C, Masand PS, et al. (2009). Effectiveness of antidepressant treatments in premenopausal versus post-menopausal women: A pilot study on differential effects of sex hormones on antidepressant effects. Biomed Pharmacother. 63(3):228 [Link]
Peterson BD, Eifert GH, Feingold T, Davidson S. (2009). Using acceptance and commitment therapy to treat distressed couples: A case study with two couples. Cogn Behav Pract, 16(4): 430–442 [Link]
Saremi Nezhad M., Shameli L. (2017). The effect of acceptance and commitment therapy on sexual satisfaction of couples in Shiraz. International Journal of Medical Research & Health Sciences, 6(1): 58-65 [Link]
Seftel AD. (2016). Female partners of men with peyronie's disease have impaired sexual function, satisfaction, and mood, while degree of sexual interference is associated with worse outcomes. J Urolo. 196(5):1516-7 [Link]
Seib C, Anderson D, Lee K, Humphreys J. (2013). Predictors of mental health in post-menopausal women: Results from the Australian healthy aging of women study. Maturitas. 76(4):377-83 [Link]
Sobral M.P.,  Teixeira C.P & Costa M.E. (2015). Who Can Give Me Satisfaction? Partner Matching in Fear of Intimacy and Relationship Satisfaction. The Family Journal, 23(3); 247-253 [Link]
Yoo H, Bartle-Haring S, Day RD, Gangamma R. (2014). Couple communication, emotional and sexual intimacy, and relationship satisfaction. J Sex MaritalTher. 40(4):275-93 [Link]
Zerach G, Anat B, Solomon Z, Heruti R. (2010). Posttraumatic symptoms, marital intimacy, dyadic adjustment, and sexual satisfaction among exprisoners of war. J Sex Med. 7(8):2739-49 [Link]