ویژگی‌های روان‌سنجی آزمون خطرپذیری بادکنکی در جوانان ایرانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه شهیدبهشتی

2 دانشگاه خوارزمی

3 پژوهشکده علوم شناختی

چکیده

چکیدههدف: هدف پژوهش حاضر طراحی، تعیین روایی و هنجاریابی آزمون خطرپذیری بادکنکی در نمونه‌ای از جوانان ایرانی بود. روش: روش پژوهش مقطعی، از نوع پژوهش‌های همبستگی و جامعه آماری کلیه دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی در ترم دوم سال تحصیلی ۹۴-۱۳۹۳ به‌تعداد 6000 نفر بود. از بین آن­ها‌ حجم نمونه با لحاظ کردن ملاک‌های ورود و خروج و با توجه به کافی بودن ۱۵ نمونه به ازای هر متغیر و حجم نمونه پژوهش‌های مشابه به روش نمونه‌گیری در دسترس تعداد ۴۰۰ نفر انتخاب شد. برای جمع­آوری داده­ها از آزمون خطرپذیری بادکنکی لجوئز، رید، کهلر، ریچاردز، رامسی و همکاران (2002)، که طراحی آن مبتنی بر فرهنگ و زبان فارسی بود، و مقیاس خطرپذیری در موقعیت‌های اجتماعی نجاتی (1392ب) و پرسشنامه اضطراب، افسردگی و استرس لاویباند و لاویباند (۱۹۹۵) برای بررسی روایی همزمان استفاده شد. داده‌ها با استفاده از روش‌های تحلیل واریانس چندمتغیره و همبستگی تحلیل شد. یافته‌ها: پس از حذف ۴۶ پرسشنامه ناقص و داده‌های پرت، نتایج نشان داد آزمون از آلفای کرونباخ مناسبی=79/0 برخوردار است. رابطه جنس (۲۹۲/۰=F، ۷۳۸/۰=P) و تاهل (۲۴/۴=F، ۶۵۱/0=P) با نمره‌های شاخص‌های آزمون معنادار نبود. همچنین آزمون خطرپذیری بادکنکی روایی همزمان مناسبی با مقیاس خطرپذیری در موقعیت‌های اجتماعی (۴۵/۰-=r، ۰۵/0=P) و مقیاس اضطراب، افسردگی و استرس (۸۱/۰-r=، 05/0=P) داشت. نتیجه‌گیری: آزمون خطرپذیری بادکنکی از ویژگی‌های روان‌سنجی مناسبی برخوردار است و می‌توان از آن در موقعیت‌های بالینی و پژوهشی در جهت ارزیابی و سنجش خطرپذیری استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها


علی‌پور، فرشید.، سعیدپور، صابر. و حسنی، جعفر. (۱۳۹۴). بررسی هیجان‌خواهی در افراد مبتلا به اعتیاد جنسی، اعتیاد به محرک‌ها، اعتیاد به مواد افیونی و افراد بهنجار. مجله علوم پزشکی دانشگاه مازندران، ۲۵(5): 138-135.
علی‌پور، فرشید.، سعیدپور، صابر. و مرادی، علی‌رضا. (۱۳۹۵). نظام‌های مغزی-رفتاری و سازوکارهای دفاعی در بیماران مبتلا به اعتیاد جنسی. مجله روان‌شناسی، ۸۰(۴): 423-409.
نجاتی، وحید.، و شیری، اسماعیل. (۱۳۹۲) شواهد عصب‌شناختی نقصان کنترل مهاری و تصمیم‌گیری مخاطره‌آمیز در افراد سیگاری. مجله تحقیقات علوم رفتاری، 8(1): 9-1.
نجاتی، وحید. (۱۳۹۲ الف). ارتباط بین کارکردهای اجرایی و تصمیم‌گیری پرخطر در دانشجویان. مجله تحقیقات علوم رفتاری، 8(4 پیاپی ۳۲): 278-270.
نجاتی، وحید. (۱۳۹۲ ب). تصمیم‌گیری پرخطر در موقعیت‌های اجتماعی: طراحی آزمون ضمنی و معرفی ویژگی‌های روان‌سنجی آن. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 7(1 پیاپی 25): ۱۱۴- ۱۰1.
نجاتی، وحید. (۱۳۹۲ پ). پرسشنامه نشانگان گستره اتیسم: طراحی و بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی آن. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 7(4 پیاپی 28): ۱۰۴-۹۱.
نجاتی، وحید. و علی‌پور، فرشید. (۱۳۹۵). خصوصیات روان‌سنجی ابزارهای فراخنای عدد، کلمه و ناکلمه و مقایسه آن‌ها در سنجش حافظه کاری. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی. ۱۰(1 پیاپی ۳۷): ۸۴-۷۳.
نجاتی، وحید.، علی‌پور، فرشید. و شریفی، مسعود. (۱۳۹۵). مقایسه خطرپذیری در دختران نوجوان مبتلا به نشانه‌های اضطراب،‌ افسردگی، استرس و گروه سالم. دوماه نامه علمی ـ پژوهشی فیض، ۲۰ (۶): ۵۷۳-۵۶۶.
هومن، حیدرعلی. (۱۳۸۴). الگویابی معادلات ساختاری با کاربرد نرم افزار لیزرل. چاپ اول. انتشارات سمت.
Atefi, M., Dolatshahi, B., PourShahbaz, A., Khodaie, M. R., & Ekhtiari, H. (2011). Risk taking behaviors in patients with borderline personality disorder. Procardia -Social and Behavioral Sciences, 30(1): 2597-2601.
Banducci, A. N., Felton, J. W., Dahne, J., Ninnemann, A., & Lejuez, C. W. (2015). Maternal risk taking on the balloon analogue risk task as a prospective predictor of youth alcohol use escalation. Addictive Behaviors, 12(1): 40-45.
Canavan, S. V., Forselius, E. L., Bessette, A. J., & Morgan, P. T. (2014). Preliminary evidence for normalization of risk taking by Modafinil in chronic Cocaine users. Addictive Behaviors, 39(6): 1057-1061
Charness, G., & Gneezy, U. (2012). Strong evidence for gender differences in risk taking. Journal of Economic Behavior & Organization, 83(1): 50-58.
Cheng, G. L. F., Tang, J. C. Y., Li, F. W. S., Lau, E. Y. Y., & Lee, T. M. C. (2012). Schizophrenia and risk-taking: Impaired reward but preserved punishment processing. Schizophrenia Research, 136(1–3): 122-127.
Cherkil, S., Satish, S., Mathew, S. S., Dinesh, N., Kumar, C. T. S., Lombardo, L. E. & Frangou, S. (2012). Cross-cultural standardization of the South Texas assessment of neuron cognition in India. The Indian Journal of Medical Research, 136(2): 280–288.
De Haan, L., Egberts, A. C. G., & Heerdink, E. R. (2015). The relation between risk-taking behavior and alcohol use in young adults is different for men and women. Drug and Alcohol Dependence, 39(3): 222-227.
Ekhtiari, H., Behzadi, A., & Jannati, A. (2004). Risk full decision making in Iranian students: Evidence for across cultural difference, presented in the "first congress of the European neuropsychological societies". Modena. Italy.
Eysenck, S. B. G., Pearson, P. R., Easting, G., & Allsopp, J. F. (1985). Age norms for impulsiveness, venture sameness, and empathy in adults. Personality and Individual Differences, 6, 613–619.
Ferrey, A. E., & Mishra, S. (2014). Compensation method affects risk-taking in the balloon analogue risk task. Personality and Individual Differences, 64(1): 111-114.
Gorka, S. M., Liu, H., Klein, D., Daughters, S. B., & Shankman, S. A. (2015). Is risk-taking propensity a familial vulnerability factor for alcohol use? An examination in two independent samples. Journal of Psychiatric Research, 68(1): 54-60.
Hamilton, K. R., Felton, J. W., Risco, C. M., Lejuez, C. W., & MacPherson, L. (2014). Brief report: The interaction of impulsivity with risk-taking is associated with early alcohol use initiation. Journal of Adolescence, 37(8): 1253-1256.
Hardies, K., Breesch, D., & Branson, J. (2013). Gender differences in overconfidence and risk taking: Do self-selection and socialization matter? Economics Letters, 118(3): 442-444.
Harrison, J. D., Young, J. M., Butow, P., Salkeld, G., & Solomon, M. J. (2005). Is it worth the risk? A systematic review of instruments that measure risk propensity for use in the health setting. Social Science & Medicine, 60(6): 1385-1396.
Hopko, D. R., Lejuez, C. W., Daughters, S. B., Aklin, W. M., Osborne, A., Simmons, B. L., & Strong, D. R. (2006). Construct Validity of the Balloon Analogue Risk Task (BART): Relationship with MDMA Use by Inner-City Drug Users in Residential Treatment. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 28(2), 95-101.
Kurdziel, G., Collado-Rodriguez, A., Townsend, J. M., MacPherson, L., & Lejuez, C. W. (2014). Differences in anxiety sensitivity and sensation-seeking in relation to risk-taking on the balloon analogue risk task (BART). Drug and Alcohol Dependence, 140(1): 113-114.
Le Bas, G. A., Hughes, M. A., & Stout, J. C. (2015). Utility of self-report and performance-based measures of risk for predicting driving behavior in young people. Personality and Individual Differences, 86(1): 184-188.
Lejuez, C. W., Read, J. P., Kahler, C. W., Richards, J. B., Ramsey, S. E., Stuart, G. L., Strong, D. R., & Brown, R. A. (2002). Evaluation of a behavioral measure of risk-taking: The balloon analogue risk task (BART). Journal of Experimental Psychology: Applied, 6(1): 75–84.
Lejuez, C. W., Aklin, W. M., Zvolensky, M. J., & Pedulla, C. M. (2003). Evaluation of the balloon analogue risk task (BART) as a predictor of adolescent real-world risk-taking behaviours. Journal of Adolescence, 26(4): 475-479.
Li, Z., Sang, Z., & Zhang, Z. (2015). Expressive suppression and financial risk taking: A mediated moderation model. Personality and Individual Differences, 72(1): 35-40.
Lovibond, P. F., & Lovibond, S. H. (1995). The structure of negative emotional states: comparison of the depression anxiety stress scales (DASS) with the Beck depression and anxiety inventories. Behavior Research and Therapy, 33(3): 335-343.
Morris, T. M., Hudson, J. L., & Dodd, H. F. (2014). Risk-taking and inhibitory control in behaviorally inhibited and disinhibited preschool children. Personality and Individual Differences, 71(2): 113-117.
Nejati, V., Alipour, F., Jalilvand Karimi, L., & Esfandiari, L. (2016). Persian version of the dichotic digit test for children: design and evaluation of the psychometric properties. Auditory and Vestibular Research, 25(1): 55-62.
Prause, N., Lawyer, Steven. (2014). Specificity of reinforcement for risk behaviors of the balloon analog risk task using math models of performance. Journal of Risk Research. 17(3): 317–335.
Samani, S., Jokar, B. (2007). Evaluate the reliability and validity of the short form of depression, anxiety and stress. Journal of Social Sciences and Humanities of Shiraz University, 26(3): 65-76.
Straub, P. G., & Murnighan, J. K. (1995). An experimental investigation of ultimatum games information, fairness, expectations and lowest acceptable offers. Journal of Economic Behavior & Organization, 27, 345-364.
Williams, L. R., Fox, N. A., Lejuez, C. W., Reynolds, E. K., Henderson, H. A., Perez-Edgar, K. E. & Pine, D. S. (2010). Early temperament, propensity for risk-taking and adolescent substance-related problems: A prospective multi-method investigation. Addictive Behaviors, 35(12): 1148-1151.
Zuckerman, M., Eysenck, S., & Eysenck, H. J. (1978). Sensation seeking in England and America: Cross-cultural, age, and sex comparisons. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 46, 139–149.
***