اثربخشی معنا درمانی بر کاهش افسردگی زن‌های آسیب‌دیده از عهدشکنی همسران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه پیام نور

2 دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

چکیدههدف: هدف پژوهش تعیین اثربخشی معنا درمانی بر کاهش افسردگی زن­های آسیب‌دیده از عهدشکنی همسران بود. روش: روش پژوهش شبه­آزمایشی با طرح پیش­آزمون، پس­آزمون، گروه گواه و پیگیری سه ماهه و جامعه آماری کلیه زن­های متاهل ساکن در منطقه 5 تهران در سال 1395 به‌تعداد 255000 نفر بود. پس از هماهنگی با مسئولان خانه­ سلامت شهران و نصب اطلاعیه در خانه­های سلامت منطقه مذکور برای ثبت‌نام مراجعه­کنندگان، مصاحبه مقدماتی با زن­هایی انجام شد که مشکل عهدشکنی شوهر را داشتند. سپس پرسشنامه افسردگی بک 1978 در مورد آن­ها اجرا شد و از میان آن­ها 30 زن­ که نمره 30-11 را از افسردگی کسب کرده بودند و ملاک­‌های ورود به پژوهش را داشتند انتخاب شدند و به‌شکل تصادفی در دو گروه 15 نفری آزمایش و گواه قرار گرفتند. گروه آزمایش در 8 جلسه 90 دقیقه‌ای دو بار در هفته مداخله معنا درمانی را به­شکل گروهی دریافت کردند و هر دو گروه قبل و بعد از مداخله و در مرحله پیگیری به پرسشنامه افسردگی بک 1978پاسخ دادند. داده‌ها با از استفاده تحلیل واریانس آمیخته تحلیل شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد معنا درمانی نشانه­های افسردگی زن­های گروه آزمایش را در مقایسه با گروه گواه کاهش داده و نتایج نیز در مرحله پیگیری پایدار مانده است (526/19=F، 001/0=P). نتیجه‌گیری: معنا درمانی به­عنوان روش مداخله­ای موثری می­تواند با احیای قدرت و مسئولیت‌پذیری در فرد و نیز جستجوی شخصی برای معنا و هدف در زندگی، منجر به بهبود خُلق و کاهش افسردگی زن­های آسیب‌دیده از عهدشکنی همسران ­شود.

کلیدواژه‌ها


منابع
اصغری، ندا.، علی‌اکبری، مهناز.، و دادخواه، اصغر. (1391). معنا درمانی به‌عنوان روش توان‌بخشی کاهش افسردگی زن‌های سالمند. مجله مطالعات ناتوانی، 1(2): 38-31.
پاشنگ، سارا.، حسین‌زاده تقوایی، مرجان.، بلیاد، محمدرضا.، و ونکی‌فراهانی، زهرا. (1395). اثربخشی گروه‌درمانی با رویکرد معنا درمانی بر سلامت عمومی سالمندان. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 10(1 پیاپی 37): 53-39.
پلنت، جولی. (1389). اس. پی. اس. اس. ترجمه علی‌رضا کاکاوند. تهران: نشر سرافراز. ) تاریخ انتشار اثر به‌زبان اصلی، 2007).
پورابراهیم، تقی.، اعتمادی، احمد.، شفیع‌آبادی، عبداله.، و صرامی، غلام‌رضا. (1386). مقایسه اثربخشی مشاوره گروهی مبتنی بر معنا درمانی با مشاوره فردی چندالگویی بر کاهش افسردگی سالمندان ساکن آسایشگاه‌های تهران. فصلنامه پژوهش‌های مشاوره، 6(1 پیاپی 21): 68 -49.
پورابراهیم، تقی.، و رسولی، رویا. (1387) تأثیر معنا درمانی گروهی بر کاهش افسردگی و ارتقای معنای زندگی زنان سالمند مقیم آسایشگاه. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 2(4 پیاپی 8): 685-673.
حمید، نجمه.، و ویسی، شوبو. (1391). اثربخشی معنا درمانی توأم با تلاوت قرآن و دعا بر افسردگی و سلولT/ کمکی. دوفصلنامه تخصصی پژوهش‌های میان رشته‌ای قرآن کریم، 3(2): 38-27.
خالدیان، محمد.، و سهرابی، فرامرز. (1393). اثـربخـشی معنا درمانی به‌شیوه گروهـی بـر کاهـش افسـردگی و افـزایـش امیـد در سالمندان با سندرم آشیانه خالی. فصلنامه مطالعات روان‌شناسی بالینی، 4(3 پیاپی 15): 104- 79.
دابسون، کیت استفان.، و محمدخانی، پروانه. (1386). مختصات روان‌سنجی پرسشنامه افسردگی بک-2 در یک نمونه بزرگ دچار اختلال افسردگی اساسی. ویژه‌نامه توان‌بخشی در بیماری‌ها و اختلال‌های روانی، 8(1 پیاپی 29): 80-86.
دهداری، طاهره.، یاراحمدی، رسول.، تقدیسی، محمدحسین.، دانشور، ریحانه.، و احمدپور، جمال. (1392). ارتباط بین داشتن معنا در زندگی با وضعیت استرس، اضطراب و افسردگی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی ایران در سال 1392. فصلنامه علمی-پژوهشی آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، 1(3): 92-83.
رباط‌میلی، سمیه.، مهرابی‌زاده هنرمند، مهناز.، زرگر، یداله.، و کریمی‌خویگانی، روح‌اله. (1392). تأثیر معنا درمانی به‌شیوه گروهی بر افسردگی و امید در دانشجویان. فصلنامه دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 14(3 پیاپی 53): 10-3.
سرمد، زهره.، بازرگان، عباس.، و حجازی، الهه. (1394). روش‌های تحقیق در علوم رفتاری. تهران: انتشارات آگاه.
سلیمانی، اسماعیل.، و خسرویان، بهروز. (1395). تاثیر معنا درمانی گروهی در رضایت زناشویی و بهزیستی روان‌شناختی همسران ناسازگار. نشریه مشاوره و روان‌درمانی خانواده، 6(2): 19-1.
غباری‌بناب، باقر.، متولی‌پور، عباس.، حکیمی‌راد، الهام.، و حبیبی‌عسگرآبادی، مجتبی. (1388). رابطه اضطراب و افسردگی با میزان معنویت در دانشجویان دانشگاه تهران. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 3(2 پیاپی 10): 123-110.
فرانکل، ویکتور امیل. (1393). انسان در جستجوی معنی. ترجمه مهین میلانی و نهضت صالحیان. تهران: انتشارات درسا. (تاریخ انتشار اثر به‌زبان اصلی، ۱۹۴۶).
منتظری، علی.، موسوی، سیدجواد.، امیدواری، سپیده.، طاووسی، محمود.، هاشمی، اکرم.، و رستمی، طاهره. (1392). افسردگی در ایران: مرور متون پژوهشی. فصلنامه پایش، 12(6): 594- 567.
نصیری، حبیب‌اله.، و جوکار، بهرام. (1387). معناداری زندگی، امید، رضایت از زندگی و سلامت روان در زنان (گروهی از زنان شاغل فرهنگی). مجله پژوهش زنان، 6(2): 176-157.
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders fifth edition DSM-5. Washington, DC: London. England.
Baucom, D. H., Gordon, K. C., Snyder, D. K., Arkins, D. C. & Christensen, A. (2006). Treating affair couples: Clinical considerations and initial findings. Journal of Cognitive Psychotherapy, 20(4): 375-392.
Brown, E. M. (2013). Patterns of infidelity and their treatment. Routledge.
Bulloch, A. G., Williams, J. V., Lavorato, D. H, Patten, S. B. (2009). The relationship between major depression and marital disruption is bidirectional. Journal of Depression & Anxiety, 26(12): 1172-7.
Courtet, P. (2016). Understanding suicide: From diagnosis to personalized treatment. New York: Springer.
Kang, K. A., Kim, S. J., Song M. K., Kim, M. J. (2013). Effects of logotherapy on life respect, meaning of life, and depression of older school-age children. Journal of Korean Academy of Nursing. 43(1): 91-101.
Kendler, K. S, Kessler, R. C., Walters, E. E., MacLean C, Neale, M. C., Heath, A. C., Eaves, L. J. (1995). Stressful life events, genetic liability, and onset of an episode of major depression in women. The American Journal of Psychiatry, 152(6): 833–842.
Kleftaras, N. & Psarra, E. (2012). Meaning in life, psychological well-being and depressive symptomatology: A comparative study. Psychology, 4(3): 337-345.
Leahy, R. L.‎. Holland, S. J.‎. McGinn, L. K. (2012). Treatment plans and interventions for depression and anxiety disorders. (3d Ed.). New York: Guilford Press
Phillips, A. C., Carroll, D., Der, G. (2015). Negative life events and symptoms of depression and anxiety: Stress causation and/or stress generation. Anxiety Stress Coping, 28(4): 357–371.
Reker, G. T. (1994). Logotheory and logotherapy: Challenges, opportunities, and some empirical findings. International Forum for Logotherapy, 17(1): 47-55.
Reyes-Rodriguez, M. L., Rivera-Medina, C. L., Camara-Fuentes, L., Suarez-Torres, A., Bernal, G. (2013). Depression symptoms and stressful life events among college students in Puerto Rico. Journal of Affective Disorders, 145(3): 324–330.
Sims, D. (2011). What happens after shattered? Finding hope and healing after infidelity. United Kingdom: CrossBooks.
Smith, A. (2012). Innovative applications of logotherapy for military-related PTSD. Paper based on a program presented at the 2012 ACA conference. San Francisco. CA.
Southwick, S., Gilmartin, R., Mcdonough, P., & Morrissey, P. (2006). Logotherapy as an adjunctive treatment for chronic combat-related PTSD: A meaning-based intervention. American Journal of Psychotherapy, 60(2): 161-174.