مقایسه ابعاد کمال‌گرایی و منبع کنترل سلامت در بیماران دچار اختلال وسواس فکری-عملی و بیماران افسرده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه خوارزمی

2 دانشگاه تهران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه کمال‌گرایی و منبع کنترل سلامت در بیماران وسواس فکری-عملی و بیماران افسرده انجام شد. روش: روش پژوهش علی-مقایسه‌ای و جامعه آماری کلیه بیماران سرپایی مراجعه‌ کننده به ‌مرکز نگهداری بیماران روانی همراه، زیر نظر سازمان بهزیستی شهر کرج به ‌تعداد 287 نفر در سال 1395 بود. از میان آن­ها 60 بیمار وسواسی و 60 بیمار افسرده که واجد ملاک­های پژوهش بودند؛ به ­شکل در دسترس انتخاب شدند و پرسشنامه‌های مقیاس کمال‌گرایی چند بُعدی فراست، مارتن، لهارت و روزنبلیت (1990) و مقیاس چند وجهی منبع کنترل سلامت والستون، والستون و دولیس (1978) را تکمیل کردند. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس چند متغیره و یک‌ راهه تحلیل شد. نتایج: نتایج نشان داد که بیماران وسواسی از کمال‌گرایی (12/18 =F، 001/0 =P) و مؤلفه نگرانی درباره اشتباه‌ها (45/17 =F، 003/0 =P)، انتظارات والدین (34/11 =F، 01/0 =P)، تردید در کارها (26/28 =F، 0001/0 =P)، معیارهای فردی (67/10 =F، 01/0 =P)، انتقادگری والدین (32/16 =F، 004/0 =P)، تمایل به نظم و سازماندهی (58/18 =F، 002/0 =P) و نیز از منبع کنترل سلامت درونی (28/61 =F، 001/0 =P)، منبع کنترل سلامت مربوط به افراد مؤثر (54/79 =F، 0001/0 =P) و منبع کنترل سلامت مربوط به شانس (23/63 =F، 001/0 =P) بالاتری نسبت به بیماران افسرده برخوردارند. بحث و نتیجه‌گیری: به­نظر می‌رسد سطوح بالاتر کمال‌گرایی و مؤلفه­های آن در بیماران وسواسی منجر به فعال­سازی رفتاری و ذهنی آن­ها می‌شود؛ به همین جهت از منبع کنترل سلامت بهتری نسبت به افراد افسرده برخوردارند. از این رو پیشنهاد می­شود برای پیشگیری از افسردگی و درمان آن برنامه­هایی برای فعال­سازی رفتاری تدوین شود.

کلیدواژه‌ها


جلالوند، مصطفی. (1391). رابطه کمال‌گرایی با پیشرفت تحصیلی با میانجی گری هدف‌های پیشرفت و انگیزش تحصیلی در دانشجویان کارشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز. پایان‌ نامه کارشناسی ارشد. رشته روان‌شناسی. دانشکده علوم‌تربیتی و روان‌شناسی. دانشگاه شهید چمران اهواز.
حافظی، فریبا.، بختیارپور، سعید.، و احمد فخرالدین، اعظم. (1387). مقایسه کمال‌گرایی، تعلل و افسردگی دبیران زن و مرد شهر اهواز. یافته‌های نو در روان‌شناسی (روان‌شناسی اجتماعی)، 3(1 پیاپی 9): 61-51.
خداپناهی، محمدکریم. (1388). انگیزش و هیجان. چاپ یازدهم، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
خسرویان، بهروز. (1389). نقش کمال‌گرایی، عاطفه منفی و سیستم‌های مغزی رفتاری در پیش‌بینی پرخوری عصبی. پایان‌ نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تبریز.
زرگر، یداله.، مردانی، مریم.، و مهرابی‌زاده هنرمند، مهناز. (1391) اثربخشی مداخله شناختی-رفتاری بر کمال‌گرایی و احساس گناه در دانشجویان. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 6(4 پیاپی 24): 81-75.
قنبری، سعید.، جواهری، عابدین.، سیدموسوی، پریسا سادات.، ملحی، الناز (1389). رابطه بین ابعاد کمال‌گرایی دانشجویان و روابط مثبت آن‌ها با دیگران. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی. 4(4 پیاپی 16): 84-72.
کاظمی، سیده فاطمه.، کریمی، یوسف.، دلاور، علی.، و بشارت، محمدعلی. (1391). مقایسه ابعاد کمال‌گرایی (خودمدار، دیگرمدار و جامعه‌مدار) و مکان کنترل در میان دانشجویان با اضطراب امتحان بالا و دانشجویان عادی دانشگاه علامه طباطبایی. فصلنامه فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، 3(9): 104-87.
کیان‌پور قهفرخی، فاطمه.، مروج، سیده فائزه.، علی مدد، زهرا.، و زندیان، خدامراد. (1389). بررسی رابطه کمال‏گرایی و مسولیت‌پذیری با اختلال وسواس فکری-عملی در پزشکان ساکن شهر اهواز. مجله علمی پزشکی جندی‌شاچور، 9(3 پیاپی 66): 262-255.
کاپلان، هرولد سادوک.، بنجامین، ‌جیمز.، و سادوک، ویرجینیا. (1392). دستنامه روان‌پزشکی بالینی کاپلان و سادوک. ویرایش پنجم. ترجمه محسن ارجمند، فرزین رضاعی و نادیا فغانی جدیدی. انتشارات ارجمند. (تاریخ انتشار اثر به‌زبان اصلی، 2010).
محمودی، لیلا.، آقامحمدیان شعرباف، حمیدرضا.، و بشارت، محمدعلی. (1387). ابعاد کمال‌گرایی و الگوهای شخصیتی وسواسی ناخوددار و خود دوست‌دار. مجله علوم روان‌شناختی، 7(2 پیاپی 26): 166-154.
مشکی، مهدی.، غفرانی‌ پور، فضل‌ اله.، آزاد فلاح، پرویز.، و حاجی‌ زاده، ابراهیم. (1385). بررسی روایی و پایایی مقیاس چندوجهی جایگاه مهار سلامت (MHLC) در بین دانشجویان علوم پزشکی. افق دانش. مجله دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی گناباد، 12(1): 42-33.
References
Akbarikia, H. R., & Gasparyan, Kh. (2012). The relationship between schema and locus of control with obsessive compulsive symptoms. International Journal of Collaborative Research on Internal Medicine & Public Health, 4(1): 24-32.
Bagherian, R., Ahmadzadeh, Gh. H., & Bagherian, A. (2009) Relationship between dimensions of locus of control and mental health in Iranian university students. Iranian Journal of Psychiatry and Behavioral Sciences (IJPBS), 3(1): 33-37.
Brown, S. (2011). Depression in adolescents of Mexican origin in the United States. Community Health Family Journal Family, 33(1): 1-18.
Burns, D. D. (1980). The perfectionist’s script for selfdefeat. Psychology Today, 14(1): 34-52.
Calleo, J. S., Hart, J., Björgvinsson, T., & Stanley, M. A. (2010). Obsessions and worry beliefs in an inpatient OCD population. Journal of Anxiety Disorders, 24(1): 903–908.
Craddock, A. E., Church, W., & Sands, A. (2009). Family of origin characteristics as predictors of perfectionism. Australian Journal of Psychology, 61, 136-144.
Dunkley, D. M., Blankstein, K. R. & Berg, J. L. (2012). Perfectionism dimensions and five-factor model of personality. Europen Journal of personality, 26(3): 233-244.
Frost, R. O., Marten, P., Lahart, C., & Rosenblate, R. (1990). The dimensions of perfectionism. Cognitive Therapy and Research, 14(1): 449-461.
Hegarty, P., & Golden, A. N. (2008). Attributional beliefs about the control ability of stigmatized traits: Antecedents or justifications of prejudiced. Journal of Applied Social Psychology, 38(4): 1023-1044.
Hewitt, P. L. & Flett, G. L. (1991). Perfectionism in the self and social contexts: Conceptualization, assessment, and association with psychopathology. Journal of Personality and Social Psychology, 20(4): 456-470.
Huppert, J. D., Simpson, H. B., Nissenson, K. J., Liebowitz, M., & Foa, E. B. (2009). Quality of life and functional impairment in obsessive-compulsive disorder: A comparison of patients with and without comorbidity, patients in remission, and health controls. Depression and Anxiety, 26, 39-45.
Ledrich, J., & Gana, K. (2012). Relationship between attributional style, perceived control, self-esteem, and depressive mood in a nonclinical sample: A structural equation-modeling approach. Journal of Education Psychology, 3(2): 31-44.
Macedo, A., Soares, M. J., Amaral, A. P., Nogueira, V., Madeira. N., Roque, C., Margues, M. Maia, B., Bos, S., Valente. J., & Pereira, A.T. (2015). Repetitive negative thinking mediates the association between perfectionism and psychological distress. Mediation. Personality and Individual Differences, 18(1): 220-224.
O'Hea, E.L., Moon, S., Grothe, K.B., Boudreaux, E., Bodenlos, J.S., & Wallston, K. (2009). The interaction of locus of control, self-efficacy, and outcome expectancy in relation to HbA1c in medically underserved individuals with type 2 diabetes. Journal of Behav Med, 32(1): 106-117.
Özer, A. & Altun, E. (2011). Üniversite öğrencilerinin akademik erteleme nedenleri; [The reasons of undergraduate student’s academic procastination] Mehmet akif ersoy universitesi eğitim fakültesi dergisi. The Journal of the Faculty of Education Mehmet Akif Ersoy University, 21(2): 45-72.
Sarafino, E.P., & Smith, T.W. (2014). Textbook health psychology: biopsychosocial interactions, 8th Edition. April, Wiley.
Sherry, S. B., Richards, J. E., Sherry. D. L., & Stewart, S. H. (2014). Self-critical perfectionism is a vulnerability factor for depression but not anxiety: A12 month, 3 wave longitudinal study. Journal of Research in Personality, 13(4): 1-5.
Stairs, A. M., Smith, G. T, Zapolski, C. B., Combs, J. L., & Settles, R. E. (2012). Clarifying the construct of perfectionism. Assessment, 19(2): 146-166.
Stoeber, J., & Rambow, A. (2006). Perfectionism in adolescent school students: Relations with motivation, achievement, and well-being. Personality and Individual Differences, 42(7): 1379-1389.
Stoeber, J., & Rennert, D. (2008). Perfectionism in school teacher: relations with stres appraisals, coping styles, and burnout. Anxiety, Stress and Coping, 21(1): 37-53.
Taylor, S., Afifi, T. O., Stein, M. B., Asmundson, G. J. G., & Jang, K. L. (2010). Etiology of obsessive beliefs: A behavioral-genetic analysis. Journal of Cognitive Psychotherapy: An International Quarterly, 24, 117-186.
Wallston, K. A, Wallston, B. S., & DeVellis, R. (1978). Development of the multidimensional health locus of control (MHLC) scales. Healrh Education Monographs, 6(1): 160-170.
Wheaton, M. G., Abramowitz, J. S., Berman, N. C., Riemann, B. C., & Hale, L. R. (2010). The relationship between obsessive beliefs and symptom dimensions in obsessive-compulsive disorder. Behaviour Research and Therapy, 48(2): 949–954.