طراحی و اعتباریابی فهرست ارزیابی زبان مجاز در کودکان با اختلال اتیسم خفیف در زبان فارسی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی کودک و نوجوان، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 استاد، گروه روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 استادیار گروه علوم شناختی، پژوهشکده علوم شناختی و مغز، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

10.48308/apsy.2026.243660.1985

چکیده

هدف: زبان مجاز نقشی اساسی در ارتباطات اجتماعی دارد. کودکان با اختلال اتیسم معمولاً در این بُعد ارتباط مسئله دارند. در زبان فارسی ابزار نظام‌مندی برای سنجش زبان مجاز در این گروه از کودکان یافت نشد. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی «فهرست ارزیابی زبان مجاز در کودکان با اختلال اتیسم خفیف در زبان فارسی» (فازماخ) انجام شد.
 
روش: این پژوهش مطالعۀ روش شناختی از نوعی طراحی و اعتباریابی ابزار با رویکرد مقطعی بوده است. جامعه پژوهش شامل متخصصان حوزه زبان و اتیسم (۱۰ نفر) و کودکان 6 تا ۹ سال با اختلال اتیسم و همتای دارای رشد طبیعی بود. برای ساخت پرسشنامه بر اساس منابع 48 گویه طراحی شد. روایی صوری و محتوایی بررسی شد و ۳۶ گویه باقی‌ماند. نمونه‌گیری به صورت دردسترس انجام شد که شامل ۳۰ کودک با اختلال اتیسم خفیف (۱۸ پسر، ۱۲ دختر) با میانگین سنی 7 سال و 2 ماه و ۳۰ کودک با رشد طبیعی (16 پسر، 14 دختر) با میانگین سنی 7 سال بودند.
 
 یافته‌ها: نتایج شاخص‌های روایی محتوایی برای کل مقیاس، مطلوب بود (81/0=S-CVI.UA ،95/0S-CVI/Ave  ) شاخص نسبت روایی محتوا 36 گویه بیشتر از 62/0 برآورد شد. ضریب آلفای کرونباخ برای کل مقیاس 90/0 بود. روایی افتراقی، آزمون T مستقل تفاوت معناداری بین کودکان با و بدون اختلال اتیسم نشان داد  (11/42=df ،0.05>p، 04/11-=T).
 
نتیجه‌گیری: فازماخ برای سنجش زبان مجاز در کودکان ایرانی با اتیسم، از روایی و پایایی مطلوبی برخوردار است. این پرسشنامه می‌تواند در غربالگری بالینی، طراحی و ارزیابی برنامه‌های آموزشی و مداخله‌ای مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Design and Validation of a Persian Figurative Language Checklist for Children with Mild Autism

نویسندگان [English]

  • Seyed Rasool Rahmati 1
  • Hamidreza Pouretemad 2
  • Saeid Sadeghi 3
1 Master’s degree in Child and Adolescent Clinical Psychology, Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
2 Professor, Department of Psychology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
3 Assistant professor, Department of Rehabilitation and Cognitive Psychology, Institute for Cognitive and Brain Sciences (ICBS), Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Aim: Figurative language is an important aspect of social communication. Children with mild autism, often experience difficulties in understanding nonliteral language, which may influence everyday social interactions. Despite the need for assessing these skills, no standardized Persian-language instrument specifically designed to measure figurative language in this population is currently available. The present study aimed to develop and psychometrically evaluate the Figurative Language Assessment Checklist for Children with Mild Autism (FAZMAKH).
 
Method: An initial pool of 48 items was developed based on a review of relevant Persian and English literature. Face and content validity were assessed by a panel of 10 specialists. Using the Content Validity Ratio (CVR) and the Content Validity Index (CVI). The final checklist consisted of 36 items.
 
Results: Content validity indices indicated acceptable levels of expert agreement (S-CVI/Ave = 0.95; S-CVI/UA = 0.81). The total scale demonstrated good internal consistency (Cronbach’s alpha = 0.90). Internal consistency was acceptable for Form A (α = 0.74) and high for Form B (α = 0.90). Discriminant validity was supported by a significant difference between children with mild autism and typically developing children based on the independent samples t-test (t = −11.04, p < 0.0001).
 
Conclusion: The findings suggest that the FAZMAKH is a valid and reliable Persian language instrument for assessing figurative language abilities in children with mild autism. The checklist may be used for clinical screening purposes and for planning and evaluating intervention programs in Iranian clinical and educational setting

کلیدواژه‌ها [English]

  • Autism Spectrum Disorder (ASD)
  • Figurative Language
  • Persian Language
  • Psychometric Properties

مراجع

Almanasreh, E., Moles, R., & Chen, T. F. (2019). Evaluation of methods used for estimating content validity. Research in Social and Administrative Pharmacy, 15(2), 214–221. Link
Cardillo, R., Mammarella, I. C., Demurie, E., Giofre, D., & Roeyers, H. (2021). Pragmatic language in children and adolescents with autism spectrum disorder: Do theory of mind and executive functions have a mediating role?. Autism Research, 14(5), 932-945. Link
Chahboun, S., Vulchanov, V., Saldaña, D., Eshuis, H., & Vulchanova, M. (2016). Can you play with fire and not hurt yourself? A comparative study in figurative language comprehension between individuals with and without autism spectrum disorder. PLoS One, 11(12), e0168571. Link
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334. Link
Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (5th ed.). London: Sage.
Gibbs, R. W. (2017). Metaphor wars: Conceptual metaphors in human life. Cambridge University Press. Link
Iskandar, S. (2014). The metaphor interpretation test: Cognitive processes involved in age group differences in performance [Doctoral dissertation, University of Windsor]. Link
Kalandadze, T., Norbury, C., Nærland, T., & Næss, K.-A. B. (2018). Figurative language comprehension in individuals with autism spectrum disorder: A meta-analytic review. Autism, 22(2), 99–117. Link
Kasirer, A., & Mashal, N. (2011). Thinking maps enhance metaphoric competence in children with autism and learning disabilities. Research in Developmental Disabilities, 32(6), 2045–2054. Link
Kasirer, A., & Mashal, N. (2016). Comprehension and generation of metaphors by children with autism spectrum disorder. Research in Autism Spectrum Disorders, 32, 53–63. Link
Lampri, S., Peristeri, E., Marinis, T., & Andreou, M. (2024). Figurative language processing in autism spectrum disorders: A review. Autism Research, 17(4), 674–689. Link
Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28(4), 563–575. Link
Lord, C., Brugha, T. S., Charman, T., Cusack, J., Dumas, G., Frazier, T., et al. (2020). Autism spectrum disorder. Nature Reviews Disease Primers, 6, 5. Link
Lynn, M. R. (1986). Determination and quantification of content validity. Nursing Research, 35(6), 382–385. Link
Norbury, C. F. (2005). The relationship between theory of mind and metaphor: Evidence from children with language impairment and autistic spectrum disorders. British Journal of Developmental Psychology, 23(3), 383–399. Link
Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). New York: McGraw-Hill.
Polit, D. F., & Beck, C. T. (2006). The content validity index: Are you sure you know what's being reported? Critique and recommendations. Research in Nursing & Health, 29(5), 489–497. Link
Rahmati, S. R. (2024). The effect of figurative language education on the social cognition of high-functioning autistic children (Master’s thesis, Shahid Beheshti University)
Vahid Nejati, Somayeh Ramesh, (2016). Proverb Comprehension Test: Development and Evaluation of psychometric properties, Journal of Modern Rehabilitation, 9(3), 106-114. Link
Vicente, A., & Falkum, I. L. (2023). Accounting for the preference for literal meanings in autism spectrum conditions. Mind & Language, 38(1), 119-140. Link
Saban-Bezalel, R., & Mashal, N. (2019). Different factors predict idiom comprehension in children and adolescents with ASD and typical development. Journal of Autism and Developmental Disorders, 49(12), 4740–4750. Link
Shalani, B., Azadfallah, P., & Farahani, M. (2000). Designing a feasibility scale for educational and psychotherapeutic programs: A guide for researchers. Applied Psychology Quarterly, 17(4), 17–37. [in Persian] Link
Shi, J., Mo, X., & Sun, Z. (2012). Content validity index in scale development. Zhong Nan Da Xue Xue Bao Yi Xue Ban, 37(2), 152–155. Link
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). Boston, MA: Pearson Education.
Tzuriel, D., & Groman, T. (2017). Dynamic assessment of figurative language of children in the autistic spectrum: The relation to some cognitive and language aspects. Journal of Cognitive Education and Psychology, 16(1), 38–63. Link
Waltz, C. F., & Bausell, R. B. (1983). Nursing research: Design, statistics, and computer analysis. Philadelphia: F. A. Davis. Link
Whyte, E. M., Nelson, K. E., & Scherf, K. S. (2014). Idiom, syntax, and advanced theory of mind abilities in children with autism spectrum disorders. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 57(1), 120–130. Link
Zamanzadeh, V., Ghahramanian, A., Rassouli, M., Abbaszadeh, A., Alavi‐Majd, H., & Nikanfar, A. R. (2015). Design and implementation content validity study: Development of an instrument for measuring patient‐centered communication. Journal of Caring Sciences, 4(2), 165–178. Link
فصلنامه روان‌شناسی کاربردی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 23 خرداد 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار