تجربه زیسته دانش‌آموزان کم‌شنوا از عوامل مؤثر بر یادگیری اجتماعی هیجانی: پژوهشی کیفی با رویکرد پدیدارشناسی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه روانشناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

10.48308/apsy.2026.240299.1842

چکیده

هدف: یادگیری اجتماعی هیجانی نقش مهمی در سازگاری روانی، تعامل اجتماعی و موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان دارد؛ بااین‌حال، این فرایند در دانش‌آموزان کم‌شنوا، به دلیل چالش‌های ارتباطی، نگرش‌های اجتماعی و محدودیت‌های محیط آموزشی، با پیچیدگی‌های خاصی همراه است. باوجود گسترش مطالعات کمی در این حوزه، شناخت عمیق تجربه زیسته این دانش‌آموزان همچنان نیازمند پژوهش‌های کیفی است. پژوهش حاضر باهدف فهم تجربه زیسته دانش‌آموزان کم‌شنوای دوره دوم متوسطه شهرکرد از عوامل مؤثر بر یادگیری اجتماعی هیجانی انجام شد.
روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی انجام گرفت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۰ دانش‌آموز کم‌شنوا گردآوری و با استفاده از روش تحلیل کلایزی تحلیل شدند.
یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به استخراج شش مقوله اصلی شامل پذیرش وضعیت کم‌شنوایی، مهارت‌های ارتباطی و تعامل اجتماعی، تنظیم هیجان‌ها و مدیریت استرس، شرایط و عدالت اجتماعی، چالش‌ها و موانع یادگیری اجتماعی هیجانی و راهکارها و نیازهای بهبود منجر شد. این مقوله‌ها ابعاد مختلف تجربه زیسته دانش‌آموزان کم‌شنوا را در بستر مدرسه و تعاملات اجتماعی بازنمایی می‌کنند.
 نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد یادگیری اجتماعی هیجانی دانش‌آموزان کم‌شنوا پدیده‌ای چندبعدی و زمینه‌مند است که تحت‌تأثیر عوامل فردی، ارتباطی و محیطی شکل می‌گیرد. این مطالعه با ارائه تصویری مبتنی بر تجربه زیسته، به غنای ادبیات کیفی این حوزه افزوده و می‌تواند مبنایی برای طراحی مداخلات آموزشی و حمایتی حساس به زمینه باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Lived Experiences of Deaf and Hard-of-Hearing Students Regarding Factors Influencing Social-Emotional Learning: A Phenomenological Qualitative Study

نویسندگان [English]

  • Marzieh Rahmani 1
  • Mohammad Ashouri 2
1 Ph.D. student of Psychology and Education of People with Special Needs, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran
2 Associate Professor, Department of Psychology and Education of People with Special Needs, Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan, Isfahan, Iran
چکیده [English]

Aim: Social-emotional learning plays a crucial role in psychological adjustment, social interactions, and academic success. However, for deaf and hard-of-hearing students, this process is particularly complex due to communication challenges, social attitudes, and environmental limitations. Despite growing quantitative research, in-depth understanding of these students’ lived experiences remains limited. This study aimed to explore the lived experiences of secondary school students with hearing loss in Shahrekord regarding factors affecting social-emotional learning.
Method: Using a qualitative phenomenological approach, data were collected through semi-structured interviews with 10 students and analyzed via Colaizzi’s method.
Findings: Six main themes emerged: acceptance of hearing loss, communication and social interaction skills, emotion regulation and stress management, social conditions and fairness, challenges and barriers to social-emotional learning, and strategies and improvement needs. These themes represent various dimensions of students’ experiences within school and social interactions.
Conclusion: Social-emotional learning in deaf and hard-of-hearing students is a multidimensional, context-dependent phenomenon influenced by individual, communicational, and environmental factors. By presenting a lived-experience perspective, this study enriches qualitative literature and can inform the design of context-sensitive educational and support interventions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Lived Experience
  • Social Interaction
  • Deaf And Hard-Of-Hearing Students
  • Social-Emotional Learning

مراجع

Almukhambetova, B. Z., Bazhenova, E. D., Shuzhebaeva, A. I., Dyusembinova, S. M., & Isabaev, A. T. (2021). Some aspects of emotional functioning in hard-of-hearing students. Journal of Intellectual Disability Diagnosis and Treatment, 9(3), 274–279. [Link]
Alsayed, A. (2024). Social emotional goals for students who are deaf and hard of hearing: Special education teacher interviews. Cogent Education, 11(1), 1–11. [Link]
Ashori, M. (2022). Lived experience of the normal-hearing adolescents of parents with severe and profound hearing impairment: A qualitative study with a phenomenological approach. Archives of Rehabilitation, 23(1), 32-49. [Link]
Bailly, D., Dechoulydelenclave, M. B., & Lauwerier, L. (2003). Hearing impairment and psychopathological disorders in children and adolescents. Review of the recent literature. L'encephale, 29(4 Pt 1), 329-337. [Link]
Colaizzi, P.F. (1978) Psychological research as a phenomenologist views it. In: Valle, R.S. and King, M., Eds., Existential-Phenomenological Alternatives for Psychology, Oxford University Press. [Link]
Dehghan, F., Kaboudi, M., Alizadeh, Z., & Heidarisharaf, P. (2020). The relationship between emotional intelligence and mental health with social anxiety in blind and deaf children. Cogent Psychology, 7(1), 1716465. [Link]
Dodds, R. M., Syddall, H. E., Cooper, R., Kuh, D., Cooper, C., & Sayer, A. A. (2016). Global variation in grip strength: a systematic review and meta-analysis of normative data. Age and ageing, 45(2), 209-216. [Link]
Durlak, J. A., Weissberg, R. P., Dymnicki, A. B., Taylor, R. D., & Schellinger, K. B. (2011). The impact of enhancing students’ social and emotional learning: A meta‐analysis of school‐based universal interventions. Child development, 82(1), 405-432. [Link]
Giles, H. (2012). The handbook of intergroup communication. Routledge. [Link]
Haldimann, M., Morinaj, J., & Hascher, T. (2023). The role of dyadic teacher–Student relationships for primary school teachers’ well-being. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(5), 4053. [Link]
Jepsen, K. S. K., & Pedersen, I. K. (2025). Impaired face-to-face interaction and emotional energy in cochlear implant usage: Strategies for social inclusion in everyday life among young people with hearing loss. SSM - Qualitative Research in Health, 7(10), 1–11. [Link] 
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1988). Criteria for Assessing Naturalistic Inquiries as Reports. [Link]
Long, G. C., Umat, C., & Din, N. C. (2021). Socio-emotional development of children with cochlear implant: A systematic review. The Malaysian Journal of Medical Sciences: MJMS, 28(5), 10. [Link]
Mapolisa, T., & Tshabalala, T. (2013). An evaluation of the impact of inadequate teaching and learning resources in public institutions of Higher Learning in Zimbabwe. International Journal of Advanced Research, 1(10), 739-745. [Link]
Martinez, M. E., & Gomez, V. (2024). The Importance of Social-Emotional Learning in Schools. Acta Pedagogia Asiana, 3(2), 101-112. [Link]
McCallum, M. L. (2015). Vertebrate biodiversity losses point to a sixth mass extinction. Biodiversity and Conservation, 24(10), 2497-2519. [Link]
Movallali, G., Ashori, M., Jalil-Abkenar, S. S., & Salehy, Z. (2014). Effect of life skills training on social skills of hearing impaired students. IOSR-JRME, 4(5), 28-34. [Link]
Niemensivu, R., Roine, R. P., Sintonen, H., & Kentala, E. (2018). Health-related quality of life in hearing-impaired adolescents and children. Acta Oto-Laryngologica, 138(7), 652-658. [Link]
Rangani, N., Ashori, M., Norouzi, G., & Hallahan, D. P. (2024). The effectiveness of circle of security-parenting (COS-P) program on the parenting style of mothers of children with hearing impairment. Applied Psychology. Applied Psychology, 19(4), 9-31. [Link]
Reyes-Wapano, M. R. (2021). Literature review of emotional intelligence and mental health. International Journal of Research and Innovation in Social Science, 5(7), 658-668. [Link]
Romadianti, S. (2024). A study on emotional competence development through targeted interventions among hearing and speech impaired adolescents. Journal of Special Education Research, 12(1), 45–60. [Link]
Tárcia, L., Alzamora, G. C., Cunha, L., & Rampazzo Gambarato, R. (2023). Transmedia educommunication method for social sustainability in low-income communities. Frontiers in Communication, 8, 1077807. [Link]
Theunissen, S. C., Rieffe, C., Netten, A. P., Briaire, J. J., Soede, W., Schoones, J. W., & Frijns, J. H. (2014). Psychopathology and its risk and protective factors in hearing-impaired children and adolescents: A systematic review. JAMA Pediatrics, 168(2), 170-177. [Link]
Tulio, F. A. F., & Edd, L. B. (2025). Bridging the silence: Exploring the unheard voices of hearing-impaired students in learning physical education. International Journal of Research and Innovation in Social Science, 9(4), 1060-1093. [Link]
Vaida, S., & Opre, A. (2014). Emotional intelligence versus emotional competence. Journal of Psychological and Educational Research, 22(1), 26. [Link]
Wang, Y., & Zhang, M. (2024). Social emotional learning modeling for enhancement in preschool education. Applied Mathematics and Nonlinear Sciences, 9(1), 1-12. [Link]
Wöhler, H., Fritsch, M., Haas, G., & Mlynski, D. A. (1991). Characteristic matrix method for stratified anisotropic media: optical properties of special configurations. Journal of the Optical Society of America A, 8(3), 536-540. [Link]
فصلنامه روان‌شناسی کاربردی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 25 بهمن 1404

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار