الگوی ساختاری باورهای شایستگی و ادراک از کلاس درس با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان: نقش رفتارها و باورهای پیشرفت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه خوارزمی

2 هیئت علمی دانشگاه خوارزمی

چکیده

چکیدههدف: هدف پژوهش حاضر تعیین الگوی علی روابط بین باورهای شایستگی و ادراک از محیط کلاس درس با پیشرفت تحصیلی با تاکید بر نقش واسطه‌ای باورها و رفتارهای پیشرفت بود. روش: روش پژوهش همبستگی و جامعه آماری کلیه دانش‌آموزان دختر و پسر دبیرستانی شهر کرج به‌تعداد 102874 نفر در سال تحصیلی 95-1394 بود. از میان نواحی چهارگانه آموزش و پرورش با روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای تعداد 800 دانش‌آموز از 4 دبیرستان دخترانه حجاب، آفاق، البرز، جامی و 4 دبیرستان پسرانه هدف، ادب، میلاد و نوید، انتخاب و داده‌ها با استفاده از پرسشنامه ادراک از محیط کلاس فراسر، فیشر و مک روبی (1996)، راهبردهای انگیزشی برای یادگیری پینتریچ و دی گروت (1990) و ادراک شایستگی هارتر (1985) جمع‌آوری شد. پس از کنار گذاشتن پرسشنامه­های مخدوش و داده­های پرت داده­های 712 دانش‌آموز تحلیل شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد الگو با داده‌های پژوهش برازش مناسبی دارد. ضرایب اثر غیرمستقیم باور شایستگی (05/0=β، 3/0=P) و ادراک فرد از کلاس درس (16/0=β، 025/0=P)، نشان داد تنها ادراک فرد از کلاس به‌صورت غیرمستقیم و با میانجی‌گری باورها و رفتارهای پیشرفت می‌تواند عملکرد تحصیلی را پیش‌بینی کند. نتیجه‌گیری: با توجه به نقش کلیدی باورها و رفتارهای پیشرفت، در ارتباط بین ادراک از محیط کلاس و باورهای شایستگی با پیشرفت تحصیلی، لازم است در برنامه‌ریزی آموزشی به این سازه‌ها بیش از پیش توجه شود.

کلیدواژه‌ها


پنتریچ، پائول. آر.، و دی گروت، الیزابت. وی. (1383). مجموعه پرسشنامه‌های راهبردهای خودانگیخته برای یادگیری. ترجمه احد نویدی. تهران، موسسه تحقیقاتی و علوم رفتاری سینا. (تاریخ انتشار اثر به‌ زبان اصلی، 1990).
تمنایی‌فر، محمدرضا.، سلامی محمدآبادی، فاطمه.، و دشتبان‌زاده، سمیه. (1390). رابطه سلامت روان و شادکامی با موفقیت تحصیلی دانشجویان. مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، 47(1): 63-46.
رستگارپور، حسن.، بیرانوند، فریده.، و کاوسیان، جواد. (1388). تأثیر الگوی آموزشی تحلیل، طراحی، تولید، اجرا و ارزیابی بر پیشرفت تحصیلی درس ریاضی. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 3(3 پیاپی 11): 84–74.
زین‌آبادی، حسن‌رضا.، و رضایی، مرادعلی. (1391). سلامت سازمانی مدرسه و پیشرفت تحصیلی: تدوین، آزمون و اصلاح یک الگوی علّی، اندیشه‌های نوین تربیتی، 2(8): 90-65.
شریفی‌ساکی، شیدا.، فلاح، محمدحسین.، و زارع، حسین. (1393). نقش خودکارامدی ریاضی، خودپنداره ریاضی و ادراک از محیط کلاس در پیشرفت ریاضی دانش‌آموزان با کنترل جنسیت. پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 4(1): 28- 18.
کارشکی، حسین.، محمدزاده قصر، اعظم.، تقی‌زاده، نفیسه.، و گراوند، هوشنگ. (1391). رابطه یادگیری خودراهبر و رضایت تحصیلی در دانشجویان دانشکده پرستاری و مامائی مشهد. مجموعه مقاله‌های ارائه شده در اولین همایش ملی روان‌شناسی تربیتی. مشهد. ایران.
مهبد، مینا.، و فولادچنگ، محبوبه. (1391). نقش دلبستگی به والدین در پیشرفت تحصیلی با واسطه‌گری خودکارامدی. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 6(1پیاپی 21): 108- 102.
نیک‌دل، فریبرز.، کدیور، پروین.، فرزاد، ولی‌اله.، عرب‌زاده، مهدی.، و کاووسیان، جواد. (1391). رابطه خودپنداره تحصیلی، هیجان‌های تحصیلی مثبت و منفی با یادگیری خودگردان، فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 6(1 پیاپی 21): 119- 103.
Bembenutty, H. (2008). Self-regulation of learning and academic delay of grafication: Gender and ethnic difference among college students. Journal of Advanced Academics, 18(1): 586-616.
Coutinh, S. A. (2007). The relationship between goals, metacognition, and academic success. Educate, 7(1): 39-47.
Dorman, J. P., (2009). Partitioning the variance in scores on classroom environment instruments. Australian Journal of Educational & Developmental Psychology, 9(3): 18-31.
Eccles, J. S., & Roeser, R.W. (2011). Schools as developmental contexts during adolescence. Journal of Research on Adolescence, 21(1): 225-241.
Fraser, B. J., Fisher, D. L., & McRobbies, C. J. (1996). Development, validation and use of personal and class forms of a new classroom environment instrument. Paper presented at the Annual of the American Educational Research Association, New York, USA.
Harter, S. (1985). Manual for the self-perception profile for children. Denver: University of Denver, Department of developmental; Psychology.
Ifenthaler, D. (2012). Determining the effectiveness of prompts for self-regulated learning in problem-solving scenarios. Educational Technology & Society, 15(1): 38-52.
Jury, M., Smeding, A., Court, M., & Darnon, C. (2015). When first-generation students succeed at university: On the link between social class, academic performance, and performance-avoidance goals. Contemporary Educational Psychology, 41(3): 25-36.
Kaplan, A., & Flum, H. (2009). Special issue: Motivation and identity. Educational Psychologist, 44(2): 73-157.
Kaplan, A., & Flum, H. (2010). Achievement goal orientations and identity styles. Educational Research Review. 5(1): 50-67.
Komarraju, M., & Nadler, D. (2013). Self-efficacy and academic achievement: Why do implicit beliefs, goals, and effort regulation matter? Learning and Individual Differences, 7(1): 67-72.
LaRocque, M. (2008). Assessing perceptions of the environment in elementary classroom: The link whit achievement. Educational Psychology in Practice, 24(4): 289-305.
Linnenbrink-Garcia, L. & Pekrun, R. (2011). Students' emotions and academic engagement: Introduction to the special contemporary, Educational Psychology, 36(2): 1-3.
Malmberg, L. E. (2008). Student teachers achievement goal orientations during teacher studies: Antecedents, correlates and outcomes, Learning and Instruction, 18(5): 438-452.
Pintrich, R. R., & DeGroot, E. V. (1990). Motivational and self-regulated learning components of classroom academic performance, Journal of Educational Psychology, 82(1): 33-40.
Shkullaku, R. (2013). The relationship between selfefficacy and academic performance in the context of gender among Albanian students. European Academic Research, 1(4): 467-478.
Sunger, S. & Gunggoren, S. (2009). The role of classroom environment perceptions in self-regulated learning and science achievement. Elementary Education Online, 8(3): 883-900.
Turan, S., & Demirel. O. (2010). The relationship between self-regulated learning skills and achivement: A case from Hacettepe University of Medical School, H. U. Journal of Education, 38(2): 279-291.
Usher, E.L., Pajares, F. (2008). Sources of self-efficacy in school: Critical review of the literature and future directions. Review of Educational Research, 78(4): 751-796.
Usher, E.L. & Pajares, F. (2014). Sources of self efficacy in mathematics: A validation study. Journal of Contemporary Educational Psychology, 34(1): 89–101.
Verena, F., Ricarda, S., & Birgit, S. (2012). Competence beliefs and perceived ability evaluations: How do they contribute to intrinsic motivation and achievement? Learning and Individual Differences, 22(4): 518-522.
Zimmerman, B.J. (2008). Investigating self-regulation and motivation historical background, methodological developments, and future prospect, American Educational Research Journal, 45(1): 166-183.
***