نقش میانجی‌گر عزت نفس در رابطه بین چشم‌انداز زمان و کیفیت زندگی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه ازاد شهر قدس

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد آستارا

3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

چکیده

چکیدههدف: هدف پژوهش حاضر تعیین نقش میانجی‌گر عزت نفس در رابطه بین چشم‌انداز زمان و کیفیت زندگی دانشجویان بود. روش: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس در سال تحصیلی 95-1394 به‌تعداد 35000 نفر بود. به‌روش نمونه‌برداری چندمرحله‌ای 251 نفر از میان دانشجویان رشته برق و کامپیوتر دانشکده فنی و مهندسی و دانشجویان رشته مدیریت و زبان دانشکده علوم انسانی انتخاب شد. ابزارهای پژوهش شامل نسخه کوتاه پرسشنامه سازمان بهداشت جهانی ۱۹۹۶؛ سیاهه چشم‌انداز زمان زیمباردو و بوید (1999) و عزت نفس آیزنک ۱۹۷۶ بود. داده‌ها از طریق روش الگویابی معادله‌های ساختاری تحلیل شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که عزت نفس اثر ابعاد چشم‌انداز زمان گذشته منفی (180/0-=β، 001/0=P) و چشم‌انداز زمان حال قضا و قدری (088/0-=β، 042/0=P) بر کیفیت زندگی را به‌صورت منفی و اثر ابعاد گذشته مثبت چشم‌انداز زمان (156/0=β، 001/0=P) و آینده چشم‌انداز زمان (134/0=β، 001/0=P) را بر کیفیت زندگی به‌صورت مثبت میانجی‌گری می‌کند. نتیجه‌گیری: پیشنهاد می‌شود دست­اندرکاران با تدوین برنامه هایی به والدین آموزش دهند که به اولویت‌بندی فرزندان خود در انتخاب چشم‌انداز زمان به‌ویژه چشم‌اندازهای متعادل‌تر و همین‌طور برنامه‌ریزی‌ها، هدف‌بندی‌ها و عزت نفس آن‌ها توجه ‌کنند.

کلیدواژه‌ها


اکبری‌بیاتیانی، عبدالرضا.، پورمحمدرضای تجریشی، معصومه.، گنج‌علی‌وند، ناهید.، میرزمانی، محمود.، و صالحی، مسعود. (1390). ارتباط شبکه اجتماعی با کیفیت زندگی در والدین دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی آموزش‌پذیر. فصلنامه ایرانی کودکان استثنایی، 11(2): 173-163.
رشید، خسرو.، یارمحمدی واصل، مصیب.، و فتحی، فرشته. (1393). رابطه نگرش به زمان یا بهزیستی روان‌شناختی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان. مجله پژوهش‌های کاربردی در روان‌شناسی تربیتی، 1(2): 73-62.
زکی، محمدعلی. (1386). کیفیت زندگی و رابطه آن با عزت نفس در بین دانشجویان دختر و پسر دانشگاه اصفهان. مجله روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران، 13(4): 419-416.
سلملیان، زهره.، و کاظم‌نژادلیلی، احسان. (1393). همبستگی عزت نفس با موفقیت تحصیلی در دانشجویان. مجله پرستاری و مامایی جامع‌نگر، 24(71): 47-40.
فقیهی، محمدصالح.، و کج‌باف، محمدباقر. (۱۳۹۵). اثربخشی آموزش فرزندپروری مبتنی بر رویکرد پذیرش و تعهد به مادران بر عزت نفس کودکان دچار شکاف لب و کام: پژوهش مورد منفرد. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، ۱۰(۴ پیاپی ۴۰): 453-۴۷۶.
محمدی، کیامرث.، رفاهی، ژاله.، و سامانی، سیامک. (1392). واسطه‌گری عزت نفس بر کیفیت زندگی و رفتارهای پرخطر در بین دانشجویان. روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، 4(2 پیاپی 14): 43-29.
محمدی، مهسا.، دانش، عصمت.، و تقی‌لو، صادق. (1395). پیش‌بینی امیدواری بر اساس جهت‌گیری مذهبی و چشم‌انداز زمان. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 10(2 پیاپی 38): ۱۷۴-۱۵۷.
مکوندی، سمیه.، و زمانی، مریم. (1390). بررسی کیفیت زندگی و ابعاد مختلف آن در بین دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز در سال 1389. جنتاشاپیر، 2(4): ۲۰۰-۱۹۱.
منصوری‌سپهر، روح‌الله.، خداپناهی، محمدکریم.، و حیدری، محمود. (1390). ناهماهنگی شناختی: تأثیر تمرکز برخود بر تعدیل‌کنندگی عزت نفس در تغییر نگرش. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 6(2 پیاپی 22): ۴۰-۲۵.
مهرابی‌زاده هنرمند، مهناز.، پاک‌نژاد، سودابه.، شهنی ییلاق، منیجر.، شکرکن، حسین.، حقیقی، جمال. (1384) بررسی روابط ساده و چندگانه ترس از موفقیت، عزت نفس، کمال‌گرایی، و ترس از ارزیابی منفی با نشانگان وانمودگرایی در دانشجوان تحصیلات تکمیلی دانشگاه شهیدچمران اهواز. مجله علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهیدچمران اهواز، 3(4 پیاپی 12): ۲۴-۱.
نجات، سحرناز.، منتظری، علی.، هلاکویی نایینی، کوروش.، کاظم، محمد.، و مجدزاده، سیدرضا. (1385). استانداردسازی پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت: ترجمه و روان‌سنجی گونه ایرانی. مجله دانشکده بهداشت و انستیتو تحقیقات بهداشتی، 4(4): 12-1.
هرمزی‌نژاد، معصومه. (1380). رابطه ساده و چندگانه عزت نفس، اضطراب اجتماعی و کمال‌گرایی با ابراز وجود در دانشجویان دانشگاه شهیدچمران اهواز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهیدچمران اهواز.
Anagnostopoulos, F., & Griva, F. (2012). Exploring time perspective in Greek young adults: Validation of the Zimbardo time perspective inventory and relationships with mental health indicators. Social Indicators Research, 106(1): 41-59.
Andretta, J. R., Worrell, F. C., & Mello, Z. R. (2014). Predicting educational outcomes and psychological wellbeing in adolescents using time attitude profiles. Psychology in the Schools, 51(2):434-451.
Arnold, K. M., McDermott, K. B., & Szpunar, K. K. (2011). Individual differences in time perspective predict autonoetic experience. Consciousness and Cognition, 20(3):712-719.
Bitsko, M. J., Stern, M., Dillon, R., Russell, E. C., & Laver, J. (2008). Happiness and time perspective as potential mediators of quality of life and depression in adolescent cancer. Pediatric blood & cancer, 50(3):613-9.
Braitman, A. L., & Henson, J. M. (2015). The impact of time perspective latent profiles on college drinking: A multidimensional approach. Substance Use & Misuse, 50(5): 664-673.
C F Kuok, K., Li, L., Xiang, Y. T., Nogueira, B. O., Ungvari, G. S., Ng, C. H., Chiu, H. F., Tran, L., & Meng, L. R. (2017). Quality of life and clinical correlates in older adults living in the community and in nursing homes in Macau. Psychogeriatrics, doi: 10.1111/psyg.12214. [Epub ahead of print].
Davis, W. E., & Hicks, J. A. (2013). Maintaining hope at the 11th hour: Authenticity buffers the effect of limited time perspective on hope. Personality and Social Psychology Bulletin, 39(12): 1634-1646.
Demirbağ, B. C., Bayrak, B., Özkan, C. G., & Çaylak, E. (2017). Evaluation of the Life quality of workers in a cement factory. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 115(2): 1462-1467.
Kline, R. B. (2005). Principles and practice of structural equation modeling, editon 2. Guilford press: New York & London.
Laghi, F., Liga, F., Baumgartner, E., & Baiocco, R. (2012). Time perspective and psychosocial positive functioning among Italian adolescents who binge eat and drink. Journal of Adolescence, 35(5): 1277-1284.
Laguette, V., Apostolidis, T., Dany, L., Bellon, N., Grimaud, J. C., Lagouanelle-& Simeoni, M. C. (2013). Quality of life and time perspective in inflammatory bowel disease patients. Quality of Life Research, 22(10): 2721-36.
McKay, M. T., Worrell, F. C., Temple, E. C., Perry, J. L., Cole, J. C., Mello, Z. R. (2015). Less is not always more: The case of the 36-item short form of the Zimbardo time perspective inventory. Personality and Individual Differences, 72(2): 68-71.
Meyers, L. S., Gamst, G., & Guarino, A. J. (2006). Applied multivariate research, design and interpretation. London: Sage publication.
Ortuño, V. E., & Vasquez, A. E. (2013). Time perspective and self-esteem: Negative temporality affects the way we judge ourselves. Studia Psychologica, 6(1): 109-125.
Preau, M., Apostolidis, T., Francois, C., Raffi, F., Spire, B. (2007). Time perspective and quality of life among HIV-infected patients in the context of HAART. AIDS Care, 19(4):449-58.
Siu, N. Y. F., Lam, H. H. Y., Le, J. J. Y., & Przepiork, A. M. (2014). Time perception and time perspective differences between adolescents and adults. Acta Psychologica, 151(3):222-229.
Wanden-Berghe, C., Martin-Rodero, H., Rodriguez-Martin, A., Novalbos-Ruiz, J. P., Martinez de Victoria, E., Sanz-Valero, J., Garcia Gonzalez, Á., Vila, A., Alonso, M. V., Tur Mari, J. A., Marquez, S., Garcia Luna, P. P., & Irles, J. A. (2014). Quality of life and its determinants in Spanish university students of health sciences factors. Nutrición Hospitalaria, 31(2):952-8.
Webster, J. D., & Ma, X. (2013). A balanced time perspective in adulthood: Well-being and developmental effects. Canadian Journal on Aging, 32(4): 433-442.
Worrell, F, C., McKay, M. T., & Andretta, J. R. (2015). Concurrent validity of Zimbardo time perspective inventory profiles: A secondary analysis of data from the United Kingdom. Journal of Adolescence, 42(1): 128-139.
Worrell, F. C., & Mello, Z. R. (2009). Convergent and discriminant validity of time attitude scores on the adolescent time perspective inventory. Diskurs Kindheits und Jugendforschung [Research on Child and Adolescent Development], 4(1): 185-196.
Zhang, J. W., Howell, R. T., & Stolarski, M. (2013). Comparing three methods to measure a balanced time perspective: The relationship between a balanced time perspective and subjective well-being. Journal of Happiness Studies, 14(1): 169-184.
Zimbardo, P. G., & Boyd, J. N. (1999). Putting time in perspective: A valid, reliable individual differences metric. Journal of Personality and Social Psychology, 77(2): 1271-1288.