پیش بینی خودکارامدی بر اساس راهبردهای فراشناختی و اهداف پیشرفت در دانش‌آموزان متوسطه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکتری مشاوره، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن، ایران

چکیده

هدف: هدف پژوهش پیش بینی خودکارامدی بر اساس راهبردهای فراشناختی و اهداف پیشرفت در دانش‌آموزانبود. روش:روش پژوهش حاضر توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان پایه سوم متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی 97-1396 بود که بر اساس فرمول تاباخنیک و فیدل (2007) تعداد 150 نفر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان به پرسشنامه‌های خودکارامدی شرر (1982)، پرسشنامه اهداف پیشرفت الیوت و مک گیور (2001) و راهبردهای فراشناختی کرمی (1384) پاسخ دادند. داده‌ها از طریق آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون گام‌به‌گام مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. یافته‌ها:همبستگی بین راهبرد فراشناختی کنترل خود و خودکارامدی (001/0, P=22/0r=)، بین راهبرد فرایند برنامه‌ریزی و خودکارامدی (001/0, P=25/0r=)، بین راهبرد فرایند ارزشیابی و خودکارآمدی (001/0, P=17/0r=)، بین هدف تبحر گرا و خودکارامدی (001/0 ,P=48/0r=)،  هدف عمل‌گرایی و خودکارامدی (001/0, P=42/0r=)، مثبت و همبستگی بین اجتناب از تبحر و خودکارامدی (001/0, P=31/0r=)، اجتناب از عملکرد و خودکارامدی (001/0, P=27/0r=)،  منفی و معنادار بود. همچنین تحلیل رگرسیون گام‌به‌گام نشان داد مؤلفه هدف تبحر گرا و فرایند ارزشیابی فراشناختی توان پیش‌بینی خودکارامدی را دارند (001/0, P=25/0=R2). نتیجه‌گیری:دانش‌آموزان با استفاده مؤثر از راهبردهای فراشناختی و اهداف پیشرفت می‌توانند در اعتماد به توانایی‌های خود موفق عمل کنند.

کلیدواژه‌ها


برزگربفروئی، کاظم.، میرجلیلی، مرضیه.، و شیرجهانی، اعظم. (1394). نقش بازی‌های حرکتی، نقاشی و موسیقی در کاهش مشکلات رفتاری-تحصیلی کودکان دارای مشکلات یادگیری. مجله تعلیم و تربیت استثنایی، 15(7 پیاپی 135): 63-52.
بلالی، رقیه.، و آقایوسفی، علی‌رضا. (1390). اثربخشی برنامه آموزش والدین بر کاهش مشکلات رفتاری کودکان. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 5(4 پیاپی 20): 73-59.
پاکدامن، شهلا.، سیدموسوی، پریساسادات.، و قنبری، سعید. (1390). کیفیت دلبستگی و مشکلات رفتاری-هیجانی در نوجوانان: بررسی نقش پدران. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 5(1 پیاپی 17): 100-85.
تاجدینی، سمیرا.، و پیرخائفی، علی‌رضا. (1394). تأثیر آموزش بازی‌های ریتمیک بر ارتقا و بهبود مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی کودکان اوتیستیک شهرستان ارومیه. مجله پزشکی ارومیه، 26 (4): 280-268.
خدام، حمیرا.، مدانلو، معصومه.، ضیایی، طیبه.، و کشتکار، عباس‌علی. (1388). اختلال‌های رفتاری و برخی عوامل مرتبط با آن در کودکان سن مدرسه. پژوهش پرستاری، 4(2 پیاپی 14): 37-29.
دهقانی، مصطفی.، کریمی، نرگس.، تقی‌پورجوان، عباس‌علی.، حسن‌نتاج جلودار، فهیمه.، و زیدآبادی، فاطمه. (1391). اثربخشی بازی‌های حرکتی ریتمیک (موزون) بر میزان کارکردهای اجرایی کودکان با ناتوانی‌های یادگیری عصب‌-روان‌شناختی تحولی پیش از دبستان. مجله ناتوانی‌های یادگیری، 2(1): 53-77.
رافعی، طلعت. (1391). حرکت‌ها و بازی‌های موزون (ریتمیک)، راهنمای مربیان، درمانگران و خانواده‌ها. تهران: نشر دانژه. چاپ سوم.
رحیمی پردنجانی، سعید.، غباری‌بناب، باقر.، افروز، غلام‌علی.، و فرامرزی، سالار. (1396). اثربخشی آموزش بازی درمانگری بومی‌شده بر تنیدگی مادران کودکان پیش‌دبستانی دچار کاستی توجه/فزون‌کنشی: مطالعه مقدماتی. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 11(1 پیاپی 41): 45-27.
ریاحی، فروغ.، امینی، فاطمه.، و صالحی‌ویسی، محمد. (1391). مشکلات رفتاری کودکان و ارتباط آن با سلامت روان مادران. فصلنامه دانشگاه علوم پزشکی جهرم، 10(1): 52-46.
سبزیان، سعیده.، مهرابی، حسین‌علی.، و کلانتری، مهرداد. (1395). اثربخشی بازی مشترک مادر-کودک بر کاهش اختلال دلبستگی دانش‌آموزان پسر دوره ابتدایی. فصلنامه مطالعات پیش‌دبستان و دبستان، 1(3): 111-95.
غیاثی‌زاده، مهدی. (1392). اثربخشی بازی درمانی به‌شیوه شناختی-رفتاری مایکنبام در کاهش کم‌رویی و گوشه‌گیری اجتماعی دانش‌آموزان دبستانی. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، 21 (6): 105-96.
مصطفوی، سعیده سادات.، شعیری، محمدرضا.، اصغری‌مقدم، محمدعلی.، و محمودی‌قرایی، جواد. (1391). تأثیر آموزش بازی درمانی مبتنی بر رابطه والد کودک بر مشکلات رفتاری کودکان. مجله روان‌شناسی بالینی و شخصیت، 19(7): 42-33.
ملک‌شاهی، فریده.، و فرهادی، علی. (1387). بررسی شیوع مشکلات رفتاری کودکان پیش‌دبستانی شهرستان خرم‌آباد. فصلنامه علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی لرستان، 10(3 پیاپی 37): 65-57.
موحدابطحی، مهسا.، امیری، شعله.، و امساکی، گلیتا. (1391). هنجاریابی و بررسی ویژگی‌های روانش‌سنجی پرسشنامه اختلال دلبستگی راندولف. فصلنامه دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، 13(3 پیاپی 49): 55-46.
نادعلی، حسین.، بشارت، محمدعلی.، رستمی، رضا.، و بهرامی احسان، هادی. (1395). اثربخشی مداخله دلبستگی محور مادر-کودک بر افزایش ایمنی دلبستگی کودکان پیش‌دبستانی. فصلنامه روان‌شناسی تحولی: روان‌شناسان ایرانی، 12(4): 354-343.
American Psychiatric Association. (2013). The diagnostic and statistical manual of mental disorders: DSM-V: Bookpoint US.
Bratton, S.C., & Dafoe, E.C. (2016). Play therapy. Play therapy-encyclopedia of mental health (second edition). 278-283.
Bulotsky-Shearer, R. J., Bell, E. R., Romero, S. L., & Carter, T. M. (2012). Preschool interactive peer play mediates problem behavior and learning for lowincome children. Journal of Applied Developmental Psychology, 33(1): 53-65.
Cassidy, J., & Shaver, P. R. (2008). Handbook of attachment: Theory, research, and clinical applications. New York: Guilford Press.
Ferreira, J. M., Makinen, M., & Amorim, K. D. S. (2016). Intellectual disability in kindergarten: Possibilities of development through pretend play. Procedia-Social and Behavioral Sciences. 21(1): 487-500.
Freilich, R. & Shechtman, Z. (2010). The contribution of art therapy to the social, emotional, and academic adjustment of children with learning disabilities. The Arts in Psychotherapy, 37(9): 97–105.
Halperin, J. M., & Healey, D. M. (2011). The influences of environment enrichment, cognitive enhancement, and physical exercise on brain development: can we alter the developmental trajectory of ADHD. Neuroscience and Bio Behavioral Reviews, 35(1): 621-634.
Nair, S. M., Yusof, N. M., & Arumugam, L. (2013). The effects of using the play method enhance the mastery of vocabulary among preschool children. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116(2): 3976-82.
Pearson, B. L. (2008). Effects of a cognitive behavioral play intervention on children's hope and school adjustment. Case Western Reserve University.
Randolph, E. M. (2004). Randolph Attachment Disorder Questionnaire. Institute for Attachment: Evergreen CO.
Ray, D. C. (2008). Impact of play therapy on parent-child relationship stress at a mental health training setting. British Journal of Guidance, 36(2): 165- 187.
Rutter, M. (1994). A children’s behavior questionnairre for completion by teacher. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 8(1): 27-35.
Sare, A.H., Soyer, F. & Çolak, T.S. (2015). The effect of educational games on dealing with shyness of elementary school children (7-11 Years Old). Anthropologist, 19(3): 645-653.
Wettig, Herbert H. G. Coleman, A. & Geider, F.J. (2011). Evaluating the effectiveness of theraplay in treating shy, socially withdrawn children. International Journal of Play Therapy, 20(1): 26-37
Yang, Y.C. (2012). Building virtual cities, inspiring intelligent citizens: Digital games for developing students’ problem solving and learning motivation. Computers & Education, 59(2): 365-377.