ترسیم و تحلیل شبکه هم‌رخدادی واژگان در مقاله‌های فصلنامه علمی پژوهشی روان‌شناسی کاربردی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی- دانشگاه تهران

چکیده

هدف: هدف پژوهش ترسیم نقشه موضوعی مقاله‌های منتشر شده در فصلنامه علمی پژوهشی روان‌شناسی کاربردی دانشگاه شهید بهشتی بود. روش: روش پژوهش توصیفی با استفاده از شاخص‌های علم ‌سنجی و تحلیل شبکه‌های اجتماعی‌ و با هدف کاربردی و جامعه آماری کلیه مقاله‌های منتشر شده در فصلنامه یادشده در بازه زمانی 96-1385 به ‌تعداد 287 مقاله بود. عنوان، چکیده و کلید واژه‌های کل 287 مقاله بررسی و با راهنمایی دو روان‌شناس در حوزه‌های مختلف موضوعی دسته ‌بندی و در مرحله بعد ماتریس مجاورت هم‌رخدادی واژه‌های استخراج و در نرم ‌افزار اکسل تهیه و در نهایت داده‌ها با استفاده از نرم افزار یو. سی. آی. نت و وی. او. اس. ویوور تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که حوزه روان‌شناسی شناختی، مسائل اجتماعی، هیجان و شخصیت از اهمیت بالایی در فصلنامه روان‌شناسی کاربردی برخورداراند و بیشترین مقاله‌های این فصلنامه در حوزه روان‌شناسی شناختی منتشر شده است. از نظر واژگان مقوله‌های خودکارامدی، سبک‌های مقابله‌ای و سازگاری از بیشترین شاخص مرکزیت درجه و مولفه‌های بهزیستی ذهنی، خودکارامدی، سازگاری و ابعاد اجتماعی بیشترین شاخص مرکزیت بینابینی را دارا بودند. نتیجه‌گیری: ارائه نقشه موضوعی مقاله‌های فصلنامه روان‌شناسی کاربردی سبب کسب آگاهی بیشتر پژوهشگران از وضعیت پژوهش‌های انجام ‌شده و ارتباط میان آن‌ها و اطلاع از شکاف‌های موضوعی می‌شود. همچنین می­تواند به پژوهشگران در درکِ نمایی کلی از چارچوب علمی حوزه روان‌شناسی و نیز در انتخاب موضوع­های داغ و مهم در این حوزه کمک کند.

کلیدواژه‌ها


حریری، نجلا.، و نیک ‌زاد، مهسا. (1390) تحلیل استنادی و ترسیم نقشه تاریخ نگاشتی تولیدات علم کشاورزی در نمایه استنادی علوم در سال‌های 2000 تا 2008. علوم و فناوری اطلاعات، 25(1): 52-23.
خادمی، روح ‌الله.، و حیدری، غلام‌رضا. (1395) ترسیم ساختار موضوعی مدیریت اطلاعات با استفاده از روش همایندی واژگان طی سال‌های 1986 تا 2012. فصلنامه علوم و فنون مدیریت اطلاعات، 1(3): 93-59.
سهیلی، فرامرز.، توکلی ‌زاده راوری، محمد.، حاضری، افسانه.، و دوست ‌حسینی، ندا. (1392) جزوه ترسیم نقشه علم. در دسترس در:
http://pnu.ac.ir/portal/File/ShowFile.aspx? ID=e0543cb7-87ca-4cdd-a3cd-b78aab933e61
سهیلی، فرامرز.، عصاره، فریده. (1391) بررسی تراکم و اندازه شبکه اجتماعی موجود در شبکه هم‌ نویسندگی مجلات علم اطلاعات. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 29(3): 373-351.
شرفی، علی.، نورمحمدی، حمزه ‌علی.، و علی‌پور حافظی، مهدی. (1391) مدل موضوعی برای پایان‌ نامه‌های کتابداری و اطلاع ‌رسانی. فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازمان ‌دهی اطلاعات، 25(4): 31-21.
عابدی جعفری، حسن.، پورعزت، علی ‌اصغر.، امیری، مجتبی.، و دلبری راغب، فاطمه. (1390) ترسیم نقشه علم اداره امور عمومی-مدیریت دولتی بر مبنای مقاله‌های موجود در ISI. مدیریت دولتی، 6(2): 148-127.
عابدی‌ جعفری، حسن.، ابویی ‌اردکان، محمد.، و آقازاده، فتاح. (1389) مدل فرایندی ترسیم نقشه‌های علم. رهیافت، 19(1 و 2): 52-45.
عباسی، فهمیه.، اصلانی ‌نیا، وحیده.، و بیگلو، محمد حسین. (1393) بررسی وضعیت تولیدات علمی حوزه روان‌شناسی اجتماعی در پایگاه اطلاعاتی وب آو ساینس و ترسیم نقشه تاریخ نگاشتی آن (1990-2009). فصلنامه دانش ‌شناسی، 24(1): 112-99.
محمدی ‌کنگرانی، حنانه.، شامخی، تقی.، و حسین ‌زاده، مهناز. (1390) بررسی و تحلیل شبکه روابط رسمی و غیررسمی میان سازمانی با استفاده از رویکرد تحلیل شبکه‌ای (مطالعه موردی: استان کهگیلویه و بویراحمد). فصلنامه مدیریت دولتی، 3(6): 164-149.
مکی‌ زاده، فاطمه.، حاضری، افسانه.، حسینی ‌نسب، سید حسین.، و سهیلی، فرامرز. (1395) تحلیل موضوعی و ترسیم نقشه علمی مقاله‌های مرتبط با حوزه درمان افسردگی در پاب مد. مدیریت اطلاعات سلامت، 19(1): 63-51.
ناصری ‌جزه، محمود.، طباطبائیان، سید حبیب ‌اله.، و فاتح راد، مهدی. (1391) ترسیم نقشه دانش مدیریت فناوری در ایران با هدف کمک به سیاست‌گذاری دانش در این حوزه. سیاست علم و فناوری، 5(1): 72-45.
نظربلند، ندا.، رحمانی، رضوانه.، رحمانی، مهدی.، و عرفان ‌منش، محمد امین. (زودآیند) ترسیم و تحلیل شبکه هم‌رخدادی واژگان در پایان ‌نامه‌های گروه مشاوره دانشگاه شهید بهشتی. پژوهشنامه علم سنجی. (در دست چاپ).
نوروزی چاکلی، عبدالرضا. (1390) آشنایی با علم سنجی (مبانی، مفاهیم، روابط و ریشه‌ها). تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
الهی، شعبان.، نقی ‌زاده، رضا.، قاضی ‌نوری، سید سپهر.، و منطقی، منوچهر. (1391) شناسایی جریان‌های غالب در حوزه توسعه نوآوری در مناطق با استفاده از روش تحلیل هم‌رخدادی کلمات. بهبود مدیریت، 6(3 پیاپی 17): 168-136.
صدقی، شهرام.، موسی‌ خانی، غزاله.، و طلاجی، هما. (1395) تحلیل استنادی و ترسیم نقشه علمی تولیدات پژوهشگران ایرانی در زمینه سلول‌های بنیادی نمایه شده در پایگاه نمایه استنادی علوم تا سال 2015. مدیریت سلامت. 19(2): 19-7.
An, X.Y., & Wu, Q.Q. (2011) Co-word snalysis of the trends in stem cells field based on subject heading weighting. Scientometrics, 88(1): 133-144.
Borgatti, S.P., Everett, M.G. & Freeman, L.C. (2002). UCINET for windows: Software for social network analysis. Harvard, MA: Analytic Technologies.
Chan, K, & Liebowitz, J. (2006). The synergy of social network analysis and knowledge mapping: a case study. International Journal of Management & Decision Making, 7(1): 19‐35.
Chen, C, Ibekwe‐SanJuan, F., & Hou, J. (2010). The structure and dynamics of co‐citation clusters: A multiple‐perspective co‐citation analysis. Journal of the American Society for Information Science & Technology, 61(7): 1386‐1409.
Guns, R., Liu, X.Y., & Mahbuba, D. (2011). Q‐measures and betweenness centrality in a collaboration network: A case study of the field of informatics. Scientometrics, 87(1): 133‐147.
Law, J., & Whittaker, J. (1992). Mapping acidification research: A test of the co-word method. Scientometrics, 23(3): 417-461.
Lee, B., & Jeong, Y.I. (2008). Mapping Korea’s national R & D domain of robot technology by using the co-word analysis. Scientometrics, 77(1): 3-19.
Li, J., Wang, M.H., & Ho, Y.S. (2011). Trends in research on global climate change: A science citation index expanded-based analysis. Global & Planetary Change, 77(1): 13-20.
Newman, M.E.J. (2004). Co-authorship networks and patterns of scientific collaboration. Proceedings of the National Academy of Science of the United States of America, 101(1): 5200-5204.
Rabbani, R., & Kajbaf, M. B. (2007). Social psychology (point of views & theories). Isfahan: Isfahan University.
Ravikumar, S., Agrahari, & A., Singh, S.N. (2015). Mapping the intellectual structure of scientometrics: A co-word analysis of the Journal Scientometrics (2005–2010). Scientometrics, 102(1): 929- 955.
Rip, A., & Courtial, J. (1984). Co-word maps of biotechnology: An example of cognitive scientometrics. Scientometrics, 6(6): 381-400
Xiang, J., & Qiu, J. (2010) Co-word analysis for the competitive intelligence of automotive industry in China. Advances in Electric & Electronics, 155: 85-90.
Xie, P. (2015). Study of international anticancer research trends via co-word and document co citation visualization analysis. Scientometrics, 105(1): 611-622.
Zhang, W., Zhang, Q., Yu, B., & Zhao, L. (2015). Knowledge map of creativity research based on keywords network and co-word analysis. Quality & Quantity, 49(3): 1023-1038.