اثربخشی زوج درمانی مبتنی بر نظریه انتخاب بر سبک‌‌های حل تعارض و کیفیت رابطه زوج‌‌های ناسازگار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا دانشگاه آزاد- تهران مرکز

2 استادیار گروه روان‌شناسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

چکیده:هدف: این مطالعه باهدف اثربخشی زوج درمانی مبتنی برنظریه انتخاب بر سبک‌های حل تعارض وکیفیت رابطه زوجین صورت گرفت.روش: روش پژوهش آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون با گروه کنترل و پیگیری دو ماهه بود. از بین زوجینی که در بازه‌ی زمانی مهر الی دی ماه 1395 به مرکز مشاوره آموزش و پرورش ناحیه 4 شهر مشهد مراجعه کرده بودند ؛تعداد30زوج که در پرسشنامه تعارض زناشوییMCQ-R) )، یک نمره انحراف معیار بالاتر از میانگین دریافت کرده بودند، انتخاب و به شیوه جایگزینی تصادفی 15 زوج در گروه آزمایش و15 زوج در گروه کنترل جایگزین شدند. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه‌ی راهبردهای حل تعارض وپرسشنامه ابعادرابطه ای زوجین استفاده شد. زوج‌های گروه آزمایش، مداخله‌ی هفتگی زوج درمانی مبتنی بر نظریه انتخاب را طی8 جلسه‌ی 90 دقیقه ای دریافت کردند. یافته ها: یافته ها نشان داد که بین زوجین گروه آزمایش وگروه کنترل درمتغیرهای وابسته سبک‌های حل تعارض وکیفیت رابطه تفاوت معناداری درکوتاه مدت وبلندمدت وجوددارد. تنهادر سبک‌های حل تعارض گذشت وگفتگو این مداخله موثر نبوده است.نتیجه گیری: با توجه به اینکه مداخله زوج درمانی مبتنی بر نظریه انتخاب با اصلاح وافزایش تعامل ها بین زوج ها باعث بهبود سبک‌های حل تعارض وکیفیت رابطه زناشویی آن ها می شود.از این رو توصیه می شود زوج درمانگران از این روش درمانی استفاده کنند. و استفاده ازاین رویکردبرای بهبودسبک‌های حل تعارض وکیفیت رابطه زوجین توصیه می شود.

کلیدواژه‌ها


اصلانی، خالد.، و جامعی، معصومه. (1394). اثربخشی آموزش تصویرسازی ارتباطی بر کیفیت روابط زناشویی زوج‌‌ها. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 9(4): 53-37.
اعتمادی، عذرا.، جابری، سمیه.، جزایری، رضوان السادات.، و احمدی، سید احمد. (1393). بررسی رابطه مهارت‌‌های ارتباطی، الگو‌های ارتباطی و سبک‌‌های حل تعارض با صمیمیت زناشویی در زنان شهر اصفهان، فصلنامه زن و جامعه، 5(1): 74-63.
آقایوسفی، علی‌رضا.، فتحی ‌آشتیانی، علی.، علی اکبری، مهناز.، و ایمانی فر، حمیدرضا. (1395). اثربخشی رویکرد واقعیت‌ درمانی مبتنی بر نظریه انتخاب بر تعارض‌‌های زناشویی و بهزیستی اجتماعی. فصلنامه علمی پژوهشی زن و جامعه، 7(2): 20-1.
جاویدی، نصیرالدین.، سلیمانی، علی اکبر.، احمدی، خدا بخش.، و صمد زاده، منا. (1391). اثربخشی زوج درمانی هیجان‌مدار (EFT) بر بهبود الگو‌های زوجین. مجله تحقیقات علوم رفتاری، 11(5): 410-402.
جلدکار، ثمر.، نجفی، محمود.، و ستوده، نعمت الله. (1393). اثربخشی آموزش گروهی مبتنی بر نظریه انتخاب بر انعطاف‌پذیری و رضایت زناشویی. فصلنامه پژوهش‌‌های مشاوره، 13(4): 36-23.
خجسته ‌مهر، رضا.، کوچکی، رحیم.، و رجبی، غلام‌رضا. (1391). نقش واسط‌های اسناد‌های ارتباطی و راهبرد‌های حل تعارض غیرسازنده در رابطه بین سبک‌‌های دلبستگی و کیفیت زناشویی. دو فصلنامه روان‌شناسی معاصر، 7(2): 14-3.
خجسته ‌مهر، رضا.، احمدی قوزلوجه، احمد.، سودانی، منصور.، و شیرالی نیا، خدیجه. (1394). اثربخشی درمان بافت نگر انصاف محور بر صمیمیت عاطفی و کیفیت زناشویی زوجین. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 9(2): 96-79.
خلیلی، شیوا.، برزگرکهنمویی، ساناز.، صاحبی، علی.، و فرا‌هانی، حجت ‌الله. (1395). اثربخشی مداخله مبتنی بر تئوری انتخاب و واقعیت درمانی بر رضایت زناشویی. فصلنامه پژوهش‌‌های‌ کاربردی روان‌شناختی، 8(7): 89-23.
خواجه، نبی ‌اله.، بهرامی، فاطمه.، فاتحی ‌زاده، مریم‌ السادات.، و عابدی، محمدرضا. (1391) پیش‌بینی بهزیستی روان‌شناختی بر اساس کیفیت روابط زناشویی، همدلی و سیستم‌ سازی در دانشجویان متاهل دانشگاه اصفهان. مطالعات روان‌شناختی، 8(2): 95-73.
دیباجی فروشانی، فاطمه سادات.، امامی ‌پور، سوزان.، و محمودی، غلام‌رضا. (1388) رابطه سبک های دلبستگی و راهبردهای حل تعارض بر رضایت‌مندی زناشویی زنان. اندیشه و رفتار، 4(3): 101-87.
سودانی، منصور.، کریمی، سهیلا.، و شیرالی ‌نیا، خدیجه. (1395). اثربخشی مشاوره با تأکید بر نظریه انتخاب درکاهش طلاق عاطفی زوجین. مجله روان‌شناسی خانواده، 3(2): 92-83.
عرب‌پور، الهام.، و ‌هاشمیان، کیانوش. (1391). اثربخشی زوج درمانی به ‌روش واقعیت درمانی بر بهبود روابط صمیمانه زوجین. فصلنامه روان‌شناسی تربیتی، 3(1): 13-1.
فتح ‌اله زاده، نوشین.، میرصیفی ‌فرد، لیلا السادات.، کاظمی، مهناز.، سعادتی، نادره.، و نوابی نژاد، شکوه. (1396). اثربخشی غنی سازی زندکی زناشویی بر اساس نظریه انتخاب بر کیفیت روابط زناشویی و صمیمیت زوج‌‌ها. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 11(3 پیاپی 44): 353-372.
کشاورز افشار، حسین.، خوش کنش، ابوالقاسم.، جهان بخشی، زهرا.، نوابی ‌نژاد، شکوه.، و ثنائی ‌ذاکر، باقر. (1390). اثربخشی مشاوره گروهی با روش حل مسأله با تأکید بر نیاز‌های بنیادین نظریه انتخاب در بهبود روابط زوجین. فصلنامه شغلی و سازمانی، 3(7): 53-41.
موسوی، سیده‌ فاطمه. (1396). ابعاد کیفیت زناشویی: بررسی پیش‌بینی کننده‌های مؤلفه‌های تعامل و شیوه‌‌های حل تعارض. دو فصلنامه مشاوره کاربردی، 7(1): 100- 81.
هنرپروران، نازنین.، قادری، زهرا.، و امیریان ‌زاده، لیلا. (1390). اثربخشی تلفیقی دو رویکرد شناخت ‌درمانی و واقعیت درمانی گروهی بر ارتباط مادر-فرزندی دختران‌ نوجوان. فصلنامه روانشناسیکاربردی، 5(4 پیاپی 20): 107- 91.
Akbari, M., & Dinarvand, F. (2014). Effectiveness of therapy based on teaching Choice Theory on reuction of negative emotional reactions between couples with marital conflicts. Internatiaonal Journal of Basic & Applied Research, 3(1): 38-41.
Al Tamimi, N. (2009). Predictors of marital satisfaction in arranged marriages in Saudi Arabia.PhD. Thesis. The University of York. Centre for Women's Studies.
Boromand, R., Sadeghifard, M., & Samavi, A. (2013). The effectiveness of group counseling based on the Choice Theory on reducing marital conflicts. American Journal of Life Sciences, 1(1): 11-19.
Duba, J. D., Graham, M., Britzman, M., & Minatrea, N. (2009). Introducing the basic needs genogram in reality therapy–based marriage and family counseling. International Journal of Reality Therapy, 2(3): 15-19.
Grills, C., Villanuev, S., Anderson, M., Corsbie–Massay, C. L., Smith, B., Johnson, L., & Owens, K. (2014(. Effectiveness of Choice Theory connections: A cross–sectional and comparative analysis of California female inmates. International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology, 59(7): 757-771.
Ha, T., Overbeek, G., Lichtwarck-Aschoff, A., & Engels R. (2013) Do conflict resolution and recovery predict the survival adolescents’ romantic relationships? Plos one, 8(4): 61871-61872.
Jacob, S., Gray, J. & Coons, V. (2017). Trait and goal similarity and discrepancy in romantic couples. Personality and Individual Differences, 107(1): 1-5.
Jaye, L., Derrick Rebecca, J., Houston, B.M., Quigley, M., Testa, A. Kubiak, A., Gregory, G., Homish, E., & Leonard, A. (2016) Dis similarity in impulsivity and marital satisfaction: A comparison of volatility, compatibility, and incompatibility hypotheses. Journal of Research in Personality. 61(1): 35-49.
Lavner, J. A., Karney, B. R., & Bradbury, T. N. (2016). Does couples communication pridict matital satisfacation, or does marital satisfacation communication? Journal of Marriage and Family, 78(3): 680-694.
Perrone-Mcgovern. K. M., Oliveira-Silva, P., Simon-Dack, S., Lefdahl-Davis, E., Adams, D., McConnell, J. & Goncalves, O. F. (2014). Effect of empathy and conflict resolution strategies on psychophysiological arousal and satisfacation in romantic relationships. Applied Psychophysiology and Biofeedback. 39(1): 19-25.
Robey, P. A., Wubbolding, R. E., & Carlson, J. (2012). Contemporary issues in couples counseling: A choice theory and reality therapy approach. New York: Rutledge.
Rossi, F. S., Holtzworth-Munroe, A., & Rudd, B. N. (2016). Intimate partner violence and child custody. Parenting plan evaluations: applied research for the family court.
Rusbult, C. E., Johnson, D. J., & Morrow, G., D. (1986). Impact of couple of patterns of problem solving on distress and no distress in dating relationships. Journal of Personality and Social Psychology, 50(1): 744-753.
Somohano, V., C. (2013). Mindfulness attachment style and conflict resolution behaviors in romantic relationships. (MA). Humboldt University.
Tavakolizadeh, J., Nejatian, M., & Soori, A. (2015). The effectiveness of communication skills training on conflicts and its different aspects in women. Procardia- Social and Behavioral Sciences, 171(1): 214-221.
Xu, M., Thomas, P. A., & Umberson, D. (2015). Marital quality and cognitive limitation in late life. Journal of gerontology, Series B: Psychological Sciences and Social Sciences, 70(3): 1-11.
Yahyaee, G A., Nooranipoor, R., Shfiabadi, A., & Farzad, V. (2015). The effectiveness of Reality Therapy on the improvement of couples family functioning. Arch Hyg Sci, 4(1): 120-127.
Yange, X., Zhu, L., Chen, Q., Song, P., & Wange, Z. (2016). Parent marital conflict and Internet addiction among Chinese college student: The meddiating role of father-child, mother-child, and peer attachment. Computers in Human Behavior, 59(1): 221-229.
***